Hendrik Hazen, geboren in 1920, groeide op in een arbeidersgezin in Antwerpen waar de haven altijd in beweging was. Zijn toekomst lag al vroeg vast: hij werd scheepshersteller bij Mercantile. Daar repareerde hij schepen, te midden van het constante lawaai van metaal op metaal. Zijn wereld bestond uit lange werkdagen, de geur van zout water en een sterke onderlinge solidariteit tussen de arbeiders. Maar in 1940 veranderde alles door de Duitse bezetters die van de haven een strategisch doelwit maakten. Arbeiders zoals Hendrik werden onder druk gezet om samen te werken met de vijand. Net als vele anderen voelde Hendrik zich niet alleen een werknemer, maar ook een bewaker van zijn stad. Hij sloot zich aan bij een verzetsgroep van scheepsherstellers die op verscheidene manieren sabotage pleegden. Zo deden ze bij voorbeeld alsof machines onherstelbaar beschadigd waren en gaven ze informatie door aan verzetslieden. Dit was levensgevaarlijk werk. De Gestapo hield de haven scherp in de gaten en in de zomer van 1942 sloeg het noodlot toe. Op 13 juli werd Hendrik gearresteerd. Hij werd overgebracht naar het Fort van Breendonk, waar hij, ondanks martelingen en verhoren, bleef zwijgen. Na enkele maanden werd hij gedeporteerd naar Mauthausen, een kamp dat berucht stond om zijn wrede aard. Gevangenen moesten er onmenselijk zware arbeid verrichten in de steengroeven op ‘de trappen des doods’, tot hun lichamen het begaven. Hendrik zag vrienden sterven en voelde zichzelf verzwakken. Zijn lichaam gaf op 17 april 1943 de strijd op. Hij was slechts 23 jaar oud. Vandaag staat zijn naam gegrift in de straatstenen van de Duboisstraat. Een herinnering aan een jonge man die, zonder geweld, met daden van verzet, vocht.

Je kan zelf een struikelsteen aanvragen voor een slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog via het aanvraagformulier op de website van Stad Antwerpen. De stenen dwingen ons de gruwel van de oorlog te herinneren en waarschuwen ons voor de toekomst, zodat dergelijke tragedies nooit meer plaatsvinden.

2DEZIT (2022)

De serie 2DEZIT, te zien op Streamz, biedt een rauwe en soms choquerende blik op het studentenleven in Antwerpen. De serie volgt een groep studenten die zich worstelt door deadlines, feestjes en de onophoudelijke druk van hun academische en persoonlijke levens. De opnames vonden paats op herkenbare locaties, zoals de Stadscampus, de Ossenmarkt en de gezellige cafés in het historisch centrum van de stad. Deze vertrouwde plekken dragen bij aan de authentieke sfeer van de serie, waardoor studenten in de Koekenstad zich ongetwijfeld kunnen herkennen in de dagelijkse chaos van het studentenleven.

Now You See Me 3 (2025)

Wie dacht dat Antwerpen alleen aantrekkelijk was voor Vlaamse cineasten, heeft het mis. De langverwachte film Now You See Me 3 streek neer in de stad voor spectaculaire opnames, waarmee Antwerpen opnieuw op de wereldkaart werd gezet als een toplocatie voor Hollywoodproducties. De film, met sterren zoals Jesse Eisenberg, Woody Harrelson en Morgan Freeman, volgt een groep illusionisten die de grens tussen magie en misdaad verkent. Het iconische centraal station van Antwerpen kreeg de eer om het decor te zijn van enkele van de meer indrukwekkende scènes in de film. De releasedatum staat momenteel gepland voor 12 november van dit jaar. De majestueuze architectuur van het station voegt een magische sfeer toe aan de film die de intriges van de illusionisten perfect weerspiegelt.

Fubar (2023)

Ook de Amerikaanse Netflix-miniserie Fubar, met de legendarische Arnold Schwarzenegger in de hoofdrol, is deels opgenomen in Antwerpen. De opnames in onze stad geven de serie een echt Europees tintje. In deze spannende actiefilm kruipt Schwarzenegger in de huid van een CIA-agent die ontdekt dat zijn dochter ook werkzaam is als spion. Het verhaal neemt een spannende wending wanneer de industriële omgeving van de stad wordt omgetoverd tot een epische Hollywoodset voor explosieve actiescènes. De indrukwekkende skyline, de havenkranen en de Scheldekaaien bieden het ideale decor voor de achtervolgingen en spectacuaire confrontaties. Ook de Minderbroedersrui, vakbij Campus Mutsaard, werd gebruikt voor een zenuwslopende achtervolgingsscène, die de spanning en snelheid van de serie perfect vastlegt.

Miss Peregrine's Home for Peculiar Children (2016)

Antwerpen heeft ook een belangrijke rol gespeeld in internationale producties uit het verleden, zoals de film Miss Peregrine's Home for Peculiar Children (2016), geregiseerd door Tim Burton. De iconische uitstraling van het huis van Miss Peregrine, dat een centrale rol speelt in de film, werd vastgelegd in het majestueuze Kasteel Torenhof in Brasschaat, vlakbij Antwerpen. Deze locatie, met zijn mysterieuze sfeer en historische charme, sluit perfect aan bij Burtons kenmerkende visuele stijl. Hoewel de film geen scènes in het stadscentrum van Antwerpen bevat, draagt Brasschaat met zijn unieke architectuur bij aan de uitstraling van de film.

The American (2010)

In The American, een spannende thriller met George Clooney in de hoofdrol, wordt de industriële uitstraling van Antwerpen een cruciale component van het verhaal. Clooneys personage is een huurmoordenaar die zich in Europa verschuilt voor zijn vijanden. De ongerepte ruigheid van de Antwerpse haven benadrukt ook hier de gevaarlijke situaties waarin Clooneys personage zich bevindt en voegt een extra laag spanning toe aan het verhaal.

Stormforce (2003)

Ook in de actiethriller Stormforce (2003) speelt Antwerpen een belangrijke rol als locatie voor zenuwslopende achtervolgingen. Het verhaal draait om een internationaal team van misdaadbestrijders dat zich door gevaarlijke situaties worstelt. De ruwe uitstraling van de haven, met zijn kranen, grauwe gevels en immense schepen, wordt uitstekend benut, wat bijdraagt aan de opbouw van spanning en actie tijdens de confrontaties in de film.

Met de recente opnames van 2DEZIT, Now You See Me 3 en Fubar bevestigt Antwerpen zijn status als veelzijdige hotspot voor zowel internationale blockbusters als Vlaamse topseries. De stad biedt een mix van historische charme, moderne energie en een diverse architectuur die filmmakers van over de hele wereld blijft aantrekken. Of het nu gaat om adembenemende actie, emotionele drama’s of magische momenten, Antwerpen blijkt keer op keer de perfecte filmset te zijn. De camera’s blijven draaien en de stad zal blijven schitteren op het grote scherm.

Ik ben nu niet meer in Praag. De lessen aan UAntwerpen beginnen terug. De wereld gaat weer zijn normale gangetje en zo wordt dat ook van mij verwacht. Dit is dan ook het leven dat ik al vele jaren leef. Ik ken het vanbinnen en vanbuiten. Toch zijn er dingen veranderd, je ziet ze alleen niet zo goed als je naar de oppervlakte kijkt. Mijn ingesteldheid is veranderd: ik probeer meer te leven, meer te genieten en meer voor dingen te gaan. Eén ontdekkingsreis eindigt, maar dat wil niet zeggen dat het ontdekken moet stoppen.

In Praag heb ik veel geleerd: van zelfstandigheid tot vertrouwen, van omgaan met frustratie tot genieten van geluk. Ik heb meer rondgedwaald, meer onderzocht, meer opgelet, meer opgenomen en meer gedaan wat ik op dat moment wilde. Zelfs als ik daar niets van meeneem naar Antwerpen, weet ik nu dat ik dat kan. Ik weet dat het door de juiste context en de juiste ingesteldheid helemaal niet zo moeilijk aanvoelde. Het zou wel mooi meegenomen zijn als ik dat alles ook in België meer kan doen.

Ik kan echter alleen maar zeggen wat ik hoop. De realiteit is zo ver nog niet binnengedrongen en alle toekomstblikken zijn hypothetisch. Het feit dat er wel degelijk toekomstblikken zijn, doet me al deugd. De laatste weken op Erasmus kon ik niet verder denken dan het einde van mijn tijd in Praag. Alles zou eindigen op 8 februari wanneer ik het vliegtuig op zou stappen. Verbazingwekkend genoeg kan je ook leuke dingen doen na je Erasmus. Dat was ik mogelijk een beetje vergeten. Ik ga het toch voor altijd missen: de mensen, de school, de stad, de feestjes, de Erasmus-context en de vrijheid. Sommige, de meeste, daarvan zal ik nooit opnieuw kunnen beleven. Andere, wel, anderen zie ik morgen alweer terug in Antwerpen.

Liefs

Remco Terryn

Op een terras, een paar meter van mij vandaan, staat een rode tas met koffie op een tafeltje met een wit tafellaken. Iemand met een zware schouderzak komt voorbij en raakt de tas, waardoor die omvalt en het tafellaken bruin wordt. Ik weet dat ik dit nog nooit eerder heb gezien, maar toch voelt het alsof ik op deze plek al heb staan kijken naar de botsing van de rode koffietas met de zware schouderzak (en de onvermijdelijke ondergang van de koffietas). Dit vluchtige gevoel van valse vertrouwdheid kennen we als een déjà vu. Niemand weet exact wat het is of waarom we het ervaren. Net dit maakt deze universele ervaring zo fascinerend en een bron van veel verschillende theorieën.

Volgens een van de theorieën kan je een déjà vu vergelijken met een kortsluiting. Wanneer we naar iets kijken wordt dit beeld eerst naar een plek in de hersenen gebracht waardoor we er bewust van worden. Kort daarna wordt deze informatie opgeslagen op een andere locatie in de hersenen. Bij een déjà vu wordt het beeld eerst opgeslagen en worden we er ons pas later bewust van, waardoor het als een herinnering aanvoelt. Een mogelijke oorzaak van deze kortsluiting is dat we een waargenomen prikkel via twee verschillende informatiestromen verwerken, bijvoorbeeld wanneer we een bepaald beeld twee keer waarnemen omdat we de eerste keer afgeleid waren. Onze hersenen verwerken dan eerst de input van het moment waarop we afgeleid waren. Wanneer we het tafereel vervolgens met meer aandacht bekijken, hebben onze hersenen het tafereel al deels verwerkt. Hierdoor voelt het bekend aan.

Daarnaast kan je een déjà vu ook bekijken als een factcheck door onze hersenen. Onze temporale lobben, die een belangrijke rol spelen in ons geheugen, sturen namelijk signalen naar onze frontale hersenen, met de boodschap dat we dit beeld al eerder hebben gezien. Het is dan aan onze frontale lobben om te beslissen of dat mogelijk is. Wanneer onze frontale lob beslist dat dit onmogelijk is, bijvoorbeeld omdat we hier nog nooit geweest zijn, ontstaat er een déjà vu. We denken iets al ervaren te hebben, terwijl we ons ervan bewust zijn dat dit niet kan.

Niet alleen wetenschappers, maar ook goeroes zoeken naar een verklaring voor déjà vu’s. Sommigen zien het als een herinnering aan een vorig leven, terwijl anderen het beschouwen als een teken van onze zielenfamilie, die ons laat weten dat we op het juiste pad zitten.

Aangezien het allemaal nog onduidelijk is en niemand het echt weet, mag je van mij best geloven dat je de toekomst kan voorspellen. Waarschuw me dan wel even de volgende keer dat iemand een tas koffie omgooit.

Discreet kon je me niet echt noemen toen ik plaatsnam in het kleine kaslokaal in de annex van Gebouw R. In de plaats van een volle aula vol half slapende studenten, kwam ik bij deze dwarszitter terecht in een kleine groep van een vijftal filosofen. De totale hoeveelheid passie bij deze studenten kwam misschien wel op hetzelfde neer als die in de voorgenoemde aula. Gelukkig was mijn aanwezigheid aangekondigd en ethisch bevonden, dus kon ik zonder al te veel schaamte en verwarde blikken het kaslokaal binnengaan. Ik was gewapend met de kennis van een enkel vak filosofie drie jaar geleden, plus twee teksten die me waren doorgestuurd en die ik heel toegewijd gelezen had.

Al snel werd duidelijk dat dit soort les me niet heel vertrouwd was. Ten eerste: de les bestond volledig uit een groepsdiscussie van de gelezen teksten en de filosofische concepten die erin voorkwamen. Ten tweede: de studenten namen effectief deel aan de discussie. En die was allesbehalve een koffieklets. Het onderwerp van de dag was onsterfelijkheid en al snel kwam ook de vraag naar boven wat een leven betekenis geeft, waar iedereen een verbazingwekkend eloquent en diepgaand antwoord op kon geven. Al werden de filosofische gedachten ook zeker bij mij aangewakkerd, kon ik er niet veel tussen brengen en beperkte ik me vooral tot gefascineerd luisteren.

Persoonlijke topfavorieten uit de besproken levensvragen, die ook werden gesteld in de teksten: Is er een manier waarop een onsterfelijk leven het waard kan zijn om te leven? Is het mogelijk om voldoening te blijven halen uit het leven? Wat als je tijd hebt om alles te bereiken wat je wil, zijn verlangens dan nog wel iets waard? En aan de andere kant, wat als er een grens aan je talenten zit en je bepaalde zaken nooit zal kunnen bereiken, ben je dan niet gedoemd tot een leven vol frustratie? Ook werd het onderscheid gemaakt tussen onsterfelijkheid en simpelweg niet ouder worden, waarbij werd gevraagd of ouderdom gezien kan worden als een onnodige dood. Is het noodzakelijk goed, omdat het natuurlijk is? Al bracht de les nog veel meer ontzettend interessante ideeën naar boven, toch was ik op het einde van de les niet echt warmgemaakt voor een onsterfelijk leven, moest me dat ooit aangeboden worden. Disclaimer: dwars stelt zich niet aansprakelijk voor mogelijke existentiële crisissen die het lezen van de voorgaande vragen heeft veroorzaakt.

Dermatologen benadrukken dat een goede basis eigenlijk al genoeg is om je huid gezond te houden. Enkel een milde reiniging en een goede zonbescherming door middel van SPF zou genoeg moeten zijn om je huid jong te houden. Wat je daarnaast kan gebruiken, hangt af van het type huid dat je hebt. Dat zijn bijvoorbeeld ingrediënten als hyaluronzuur voor een droge huid, of salicylzuur voor een vette huid. Overmatige exfoliatie of het combineren van te veel verschillende producten kan juist irritatie en een verzwakte huidbarrière veroorzaken. Het heeft dus geen zin om elk product op de markt aan te schaffen en op je gezicht te smeren. Waarom doen influencers dat dan wel?

Er komt eigenlijk maar één woord in me op: geld. Influencers zijn in principe gewoon wandelende reclameborden voor grote bedrijven. Zolang die giganten genoeg betalen, zeggen deze contentmakers precies wat ze worden voorgelegd: “deze crème haalt je rimpels weg” en “dit serum zorgt ervoor dat je geen puistjes meer krijgt”, terwijl dit in de realiteit eigenlijk nooit het geval is. Het product is vaak gewoon heel duur, omdat er zoveel mogelijk geld moet worden verdiend. Deze vorm van adverteren laat vrouwen geloven dat ze hun huid koste wat het kost strak en rimpelloos moeten houden. Iets wat niet alleen onmogelijk en onnodig is, maar ook bijdraagt aan nog meer onzekerheid in deze generatie, en dat is iets waar we al meer dan genoeg van hebben.

Blijkbaar zijn er nauwelijks regels voor wat deze internetpersoonlijkheden mogen promoten, want zo’n uitgebreide skincareroutine is ronduit gevaarlijk. Zelfs kinderen komen op mijn For You Page voorbij. Ze zijn hooguit twaalf jaar oud en smeren zich eerst in met tien verschillende producten alvorens ze op de bus naar de basisschool stappen. Dit is natuurlijk totale onzin, maar het wordt hen aangeleerd door vrouwen op het internet. Kinderen kijken op naar knappe vrouwen die een perfect leven adverteren op sociale media, waardoor ze het idee krijgen dat het de bedoeling is dat zij dit ook doen. Bovendien kan het gebruik van zoveel producten een jonge huid beschadigen: er kan irritatie optreden, net als acne, en zelfs brandwonden kunnen ontstaan.

Wat is het toch met deze generatie en de obsessie met de eeuwige jeugd? Sinds wanneer is het een schande om te verouderen? Het lijkt alsof elke rimpel als een nederaag wordt gezien en veroudering iets is dat koste wat het kost vermeden moet worden. Mensen lijken te vergeten dat het een privilege is om ouder te mogen worden, om te leven tot je haren grijs worden en je huid gaat rimpelen. Want hoe ironisch is het dat er zoveel tijd en geld gespendeerd wordt aan het tegenhouden van iets dat onvermijdelijk is? Smeer je goed in met zonnebrand en laat die rimpels maar komen. Want ouder worden is geen mislukking, maar een voorrecht.

Van wie ben ik? De vraag achtervolgt de ziel,

Een voet in het verleden, een voet in het nu–

In de buik van twee werelden, ben ik onvolledig,

Verscheurd tussen wie ik ben en wie ik toelaat.

Een minnaar van vrouwen, maar gebonden door een geloof,

De Islam fluistert een belofte die ik niet kan houden,

De gebedsmat is bevlekt met het gewicht van mijn geest,

En in de moskee vind ik alleen ruimte om te huilen.

Hoe kan ik liefhebben als de wereld erop staat

Dat geloof en verlangen bebloede vuisten zijn?

Mashi f’din, mashi f’kh7ater (Niet in geloof, niet voor plezier)

Rani tleft fi l’h7ayat (Ik ben verloren in de waas van het leven)

Horen bij , zeggen ze, is bij het lichaam en bloed,

Maar wie kan aanspraak maken op een liefde die tegen de stroom in zwemt?

Marokkaanse huid, Belgisch hart – een gebroken lied,

De reis van het zij n waar niemand kan thuishoren.

Wie ben ik? –  het galmt door de Belgische straten.

Een vraag die gefluisterd wordt als niemand groet.

Ik draag de maskers van beide, maar toch is er geen gezicht te zien,

Gevangen tussen woestijnen en te schone steden,

Waar de schaduwen lang zijn en de zon te fel,

Toch dwaal ik in stilte, zonder helder zicht.

De muezzin roept, en ik ben er niet...

Maar mijn huid kent de hitte, mijn geest kent het gebed.

Twee keer de ongelovigheid, twee keer de wanhoop,

Een geest op de rand, gevangen gehouden door lucht.

Behoor ik toe aan God, of aan wat er in mijn borst zit?

Aan de koude eisen van de wereld, of aan niets dan rust?

Een gebroken geloof, een lichaam in twijfel,

Wat is mijn naam als mijn ziel rondloopt?

Ooit was ik zeker, er was een plek om te zijn,

Een thuis, een liefde, waar ik vrij kon zijn,

Maar nu ben ik gespleten als een gebed halverwege,

Mijn hart in Marokko, mijn handen ook in België.

Mashi l’islam, mashi fi l’hob (Niet in de islam, niet in de liefde)

Rani fi l’arwaah, ma andich shouf (Ik ben in de wind, ik kan niet zien).

Ze noemen me een buitenlander, toch ben ik hier –

Een vreemdeling voor mezelf, gevangen tussen angst.

Ik ben noch de vrouw die ze willen dat ik ben,

Noch de ziel die zichzelf wil bevrijden.

Wiens naam beantwoord ik als ik mijn eigen naam hoor?

Een geest van mijn vroegere ik, nooit gekend,

Tweemaal de dubbele ongelovigheid, verwrongen en verscheurd,

Achtergelaten met een verlangen naar een plek om herboren te worden.

In de stilte vervaag ik, verdwijn ik,

En niemand kan me vertellen wat me nog dierbaar is

Wie hebben we met zijn allen verkozen om ons land gedurende vier jaar naar eigen believen te besturen? De vijftienkoppige regering-De Wever, met als voor de hand liggende premier Bart De Wever, telt vijf partijen: N-VA, MR, Les Engagés, CD&V en Vooruit. Uit die partijen zijn veertien ministers aangeduid, waarvan er vijf ook vicepremier zijn. N-VA en MR duiden respectievelijk vier ministers aan, Les Engagés heeft er drie en CD&V en Vooruit sturen allebei twee ministers uit.

vacatures genoeg

Het akkoord liet lang genoeg op zich wachten om een Pulitzerprijswinnend boek te kunnen verwachten, maar wat staat er nu precies in? Een korte samenvatting van de 200 badzijden is er niet, maar er zijn wel een aantal opvallendheden. De eerste twee pagina’s van het akkoord bestaan uit een voorwoord van De Wever. Daarin legt hij de focus zoals gewoonlijk op de zorgwekkende budgettaire toestand van ons land, waarvoor hij al op pagina acht een lijst met veelbesproken ‘voorgestelde hervormingen’ voorschotelt. Daaronder valt ook de controversiële hervorming van de arbeidsmarkt en pensioen. Wat houdt de pensioenhervorming van De Wever in? Een korte bloemlezing: de pensioenleeftijd blijft behouden en werknemers krijgen de mogelijkheid om vanaf 60 jaar met vervroegd pensioen te gaan op voorwaarde dat ze een loopbaan van minstens 42 jaar hebben opgebouwd met voldoende daadwerkelijke arbeidsprestaties. Wie vroeger stopt, krijgt een malus, een vermindering van je pensioen, per jaar vervroegde uittrede. Wie langer werkt, krijgt een bonus per jaar opname na de wettelijke pensioenleeftijd. Het minimumpensioen wordt enkel toegekend bij voldoende effectieve arbeidsprestaties. Daarnaast worden het gezinspensioen en het ziektepensioen afgebouwd. Klinkt niet zo slecht, toch?

Dat is het ook niet! De regering voorziet zelfs een familiekrediet van 30 weken per kind, waarvan ouders vrij gebruik kunnen maken om meer tijd te besteden aan hun familie. Let wel: één ouder kan maximaal 18 weken gebruiken. It takes a vilage to raise a child? More like 30 weken! Mensen zonder kinderen, en dat worden er elk jaar meer, krijgen helaas geen familiekrediet. Wil je dus voor je ouders zorgen als zij bijvoorbeeld geen rusthuis kunnen betalen met hun pensioen dat nu al niet volstaat? Of kan je bijvoorbeeld niet voltijds werken omdat je geen kinderopvang kan betalen? Kan je werkgever je gewoonweg geen voltijds contract aanbieden of staat je gezondheid je dat niet toe? Oefen je een fysiek zwaar beroep uit, zoals bouwvakker of havenarbeider, dat je niet tot je zestigste kan uitvoeren? Dan zal je dat moeten bekopen met een verminderd pensioen of een aantal jaren meer werken. Je hebt dan namelijk niet voldoende daadwerkelijke arbeidsprestaties vergaard. Je zal je tevreden moeten stellen met een verlaagd pensioen of je kan natuurlijk een nieuwe baan zoeken (vacatures genoeg, dixit De Wever).

de Connertaks

Het zal je vast niet ontgaan zijn dat de beruchte meerwaardebeasting van Vooruit de sappigste twistappel was van de formatie. Die belasting was voor de partij een voorwaarde om in de regering te stappen, maar voor MR was het dan weer een reden om er niet in te stappen. Uiteindelijk is de taks er min of meer gekomen. In het regeerakkoord wordt gesproken van een solidariteitsbijdrage “van 10% op de toekomstige gerealiseerde meerwaarde van financiële activa” (winst op aandelen, n.v.d.r.). De taks zou 500 miljoen euro moeten opbrengen tegen 2029, maar is nog niet in detail uitgewerkt en zorgt voor interpretatieverschillen en openlijke discussie binnen de regering. Uiteraard kan kritiek van de oppositiepartijen hier niet ontbreken. Zo werd de taks al gedoopt tot de Connertaks door de liberalen, die de taks een trofee van de socialisten noemen. Het Vlaams Belang opteert dan weer voor de Jambontaks, naar de minister van Financiën, als roepnaam. Solidariteit zal hen niet al te goed in de mond liggen.

diversiteit, who?

En dan nog even iets over dat portret; what the hell? Vier vrouwen die weggemoffeld staan in de schaduw van een roedel mannelijke ministers die naar alle mogelijke kanten behalve die van de lens kijken. Alle gekheid op een stokje, waar zijn nu de mensen die in debatten over genderquota het luidst schreeuwen dat vrouwen geen genderquota nodig hebben om dergelijke machtsposities te vergaren, dat het allemaal wel vanzelf zal komen? Als dat waar zou zijn, dan begrijp ik niet zo goed waarop men wacht om zulke quota ook in te voeren voor onze federale regering; wachten heeft blijkbaar hetzelfde effect! Waarom wachten op gelijkheid als die er ook nu al zou kunnen en moeten zijn? Ach ja, misschien ben ik wel te emotioneel of hysterisch om dergelijke redeneringen te volgen. Toch kan ik niet anders dan me bij aanvang van deze regeringsperiode chronisch onvertegenwoordigd te voelen. En ik had nochtans ergens gehoord dat mooie vrouwen de meest gepriviligeerde mensen ter wereld zijn.

Ten slotte een laatste pleidooi voor een genderquotum in de federale regering. Ik neem het de mannelijke ministers allesbehalve kwalijk dat ze niet denken zoals een vrouw, maar dachten ze nu echt dat het niet zou opvallen dat de pensioenshervorming vrouwen het hardst zou treffen? Het zijn nog steeds vrouwen die vaker deeltijds werken of voor langere periodes thuisblijven om te zorgen voor hun kinderen, ouders of om andere zorgtaken op te nemen. Mij zal je niet horen zeggen dat dat eerlijk is, maar het is wel de waarheid en die verandert niet in een-twee-drie, ook niet omdat de ministers vinden dat dat niet zo zou moeten zijn. Misschien ben ik te sceptisch en hadden ze het gewoonweg niet door, maar als er meer vrouwen aan tafel mochten schuiven bij het opstellen van het akkoord, zou het er allicht anders uit hebben gezien.

Bij nader inzien heb ik mijn feesthoed en rooskleurige bril niet uit de kast gevist om de langverwachte regering te vieren. Ik slaakte geen zucht van opluchting, en daar zal ik geloof ik nog lang op kunnen wachten.

“De maand voor etnisch-culturele inclusie en globaal engagement is een initiatief dat komt vanuit de universiteit”, vertelt Haddouchi. “We bundelen heel wat activiteiten die vertrekken uit bijvoorbeeld de Universitaire Stichting voor Ontwikkelingssamenwerking (USOS), de African Youth Organization (AYO) en Team Globaal Engagement. We verzamelen op onze website dus verschillende activiteiten. Het thema is uiteraard breed, maar de rode draad is culturele inclusie en globaal engagement. Zaken als antiracisme en dekolonisatie staan centraal, al overlappen thema’s vaak. Ook heel belangrijk voor deze maand is dat we willen informeren over het beleid dat we voeren: studenten gaan hier vaak niet zelf naar op zoek, dus grijpen we deze kans om hierover te communiceren.”

Haddouchi licht het beleid toe: “Momenteel zijn we bezig met het aanpassen van ons vorig beleidspan. Ook rond etnisch-culturele inclusie zijn we acties aan het uitwerken, die onder meer gebaseerd zijn op wetenschappelijk onderzoek. We hebben bijvoorbeeld op Vlaams niveau de engagementsverkaring rond etnisch-culturele diversiteit en inclusie in het hoger onderwijs ondertekend, die gaat over zaken zoals het verbeteren van de doorstroom, representatie, enzovoort. Je hebt ook het strategisch kader voor globaal engagement. Dat gaat over onder andere samen werkingen met het Globale Zuiden en over dekolonisering. In ons beleid denken we altijd na over hoe we structureel veranderingen kunnen teweegbrengen. Ons voornaamste doel is natuurlijk dat ongelijkheden verdwijnen.” Ze benadrukt ook het belang van een goede balans tussen structureel beleid en initiatieven als de maand voor etnisch-culturele inclusie en globaal engagement: “Op korte termijn zullen studenten de structurele veranderingen misschien niet merken. Dat willen we dus opvangen met initiatieven als deze, want studenten die op dit moment ongelijkheden ervaren, moeten ook gehoord worden. Het ene kan niet zonder het andere: je kan niet enkel inzetten op het structureel beleid, maar je kan ook geen dergelijke maand organiseren zonder een structureel beleid te hebben.”

Het Team Diversiteit en Inclusie vindt het ook belangrijk om in dialoog te gaan met studenten over zijn beleid: op 1 april hebben ze bijvoorbeeld hun beleidsdag en vorig jaar hebben ze een Town Hall Meeting georganiseerd waar studenten zelf getuigenissen hebben gedeeld. De ervaringen en input van studenten gebruiken ze om vorm te geven aan hun beleid. Op het vak van studentenengagement weet Haddouchi te vertellen: “Ik heb wel het gevoel dat het engagement nog groot is, maar dat het misschien andere vormen aanneemt. We hadden bijvoorbeeld enkele jaren geleden een studentenpanel diversiteit en inclusie. Daar hebben we gemerkt dat engagement fluctueert en dus experimenteren we met manieren waarop we het engagement kunnen aanwakkeren. Het is een zoektocht om te vinden wat goed werkt.” Ook probeert het Team Diversiteit en Inclusie hun website te gebruiken om mensen te informeren en te sensibiliseren. Hun activiteiten zijn ook zeker niet beperkt tot de maand maart: voor hen is deze maand eerder een jaarlijks moment om heel actief ruimte te maken voor etnisch-culturele diversiteit en inclusie en er kritisch over te reflecteren.

Weet je niet goed waar te beginnen in het aanbod van de maand maart? Haddouchi vertelt al wat meer over enkele activiteiten. “Persoonlijk vind ik de workshop rond microagressies van AYO heel interessant. Microagressies, zoals ‘Amai, jij spreekt goed Nederands’, worden door omstaanders vaak geminimaliseerd, terwijl ze een impact hebben. Het is waardevol om daar even bij stil te staan en te leren hoe je ermee omgaat. Ook de openingslezing van Naïma Charkaoui over racisme kan ik aanraden. Al kan ik het hele programma wel opsommen”, lacht ze. Bekijk de kalender dus zeker en neem eens een kijkje bij een lezing of een workshop; je leert gegarandeerd iets bij!

Via de link kan je de volledige kalender bekijken: https://www.uantwerpen.be/nl/evenementen/maand-voor-inclusie-en-engagement/kalender/

Tot op vandaag durft een slecht geïnformeerde journalist wel eens in de krant schrijven dat er geen vrouwelijke hoofdpersonages in computergames bestaan. Daarmee bedoelen deze iewat misogyne broodschrijvers vaak dat ze er wel zijn, maar dat mannen in games keer op keer het voorrecht krijgen om schaamteloos hun eigen heldhaftige zelf te zijn. De functie van een vrouwelijk personage bestaat volgens hen erin om identiek dezelfde mannenrol op te nemen, maar dan in een geseksualiseerd lichaam. Hierdoor heeft een vrouwelijk harnas in klassieke Role Playing Games (RPG’s) letterlijk weinig om het lijf en mag het lichaam van Lara Croft een anatomisch wonder heten, aangezien het gewicht van haar boezem haar eenvoudig zou verhinderen om zich zonder rugpijn voort te bewegen.  

Het is vanzelfsprekend dat het hier over een wat achterhaalde en naïeve misvatting gaat die vooral door een oudere generatie journalisten gebezigd wordt. De meeste zichzelf respecterende games hebben hun licht vrouwonvriendelijke puberteit inmiddels achter zich gelaten en koesteren eventuele restanten ervan zonder schaamte of op een wat meer ironische manier.  

Een van de vele verdiensten van Hellblade: Senua’s Sacrifice is dat dit wat hardnekkige stereotiep in ieder geval hier niet terug te vinden is. Senua, het psychisch getormenteerde hoofdpersonage van Hellblade, moet met voorsprong de moedigste vrouw zijn die ooit het voorrecht heeft gehad om in een game op te treden. Het spel verhaalt op geloofwaardige wijze dat Senua tijdens haar jeugd meerdere lange periodes van psychose doormaakte. Gelukkig zijn vandaag de dag psychiatrische instellingen redelijk goed uitgerust om mensen de periode te helpen overbruggen waarin hun gedachten en zintuiglijke ervaringen niet meer overeenstemmen met de realiteit. Sinds 1 januari 2025 is de term geestesziekte in België zelfs verdwenen en bestaat er een nieuw systeem van vrijwillige behandeling onder voorwaarden. Helaas zijn de mensen van het Schotse boerengat waar Senua opgroeit in de zevende eeuw op het zachtst gezegd niet helemaal klaar voor een kind dat regelmatig volledig de voeling met de realiteit verliest. De moeder van Senua, die aan dezelfde aandoening lijdt, wordt uiteindelijk op de brandstapel gezet omdat in haar ziekte de oorzaak van een pestepidemie wordt gezien. Senua zelf krijgt van haar vader een paar gewelddadige pogingen over zich heen om de ziekte, die gezien wordt als een vloek van de goden, uit te bannen. Zij wordt, met andere woorden, het slachtoffer van een omgeving die niets met haar ziekte kan aanvangen en uit angst en onwetendheid bereid is om haar als zondebok op te offeren. Enkel bij Dillion, een jongeman die haar liefde en begrip toont, slaagt Senua erin om even troost te vinden. 

Wanneer een nieuwe psychotische episode zich aandient, vlucht Senua de wildernis in, noem het gerust een vroegtijdelijke variant van de eerder genoemde vrijwillige gedwongen opname. Helaas blijkt bij haar terugkomst haar hele dorp uitgemoord te zijn door plunderende Noormannen. Zij ziet hierin een gevolg van haar vloek en besluit om met het afgehakte hoofd van haar geliefde naar de mythologische hel van de vuige Noormannen te trekken om daar Dillions leven terug te eisen van de godin Hela. Begeleid door een koor van gekmakende stemmen in haar hoofd, met een duisternis die soms als golven over haar heen trekt, waadt Senua heupdiep door moeraslanden waar rijen gespietste lijken staan te rotten. Met een verbetenheid die geboren is uit wanhoop en moed geeft ze vervolgens twee demonen, een van vuur en een van illusies, een formidabele schop waar de zon niet schijnt, enkel en alleen maar om de toegangspoort van de hel te kunnen bereiken. B.J. Blazkovitz, Master Chief, Solid Snake en zelfs Kratos, de iconische superhelden van tal van computergames, zouden hierbij wenend om hun mama roepen. Niet omdat ze niet sterk genoeg zijn, maar omdat hun persoonlijkheid samenvalt met hun daden. Het zijn voorbeelden van stereotiepe mannen die de rol die de samenleving van hen verlangt zonder nadenken uitvoeren. Senua daarentegen wordt verscheurd door angsten. De realiteit waarin ze beweegt is onzeker en verraderlijk, haar motivatie is geen rationele beslissing op basis van kennis en uitgaande van haar eigen kracht, maar een gevoel voor de richting die ze moet gaan, omdat elk alternatief voor haar wel fataal moet aflopen. Zij wil niet zwemmen, maar ook niet verzuipen. Zij is fataal zwak, maar beschikt over een door en door verbeten moed die niet voortkomt uit een drang naar rechtvaardigheid door vergelding, maar door een zucht naar leven en liefde, zelfs wanneer alles in en rond haar verstikt raakt door duisternis. 

Net die kwetsbaarheid maakt van Senua ook een ontroerend personage. Een effect dat nog versterkt wordt door haar plaats in een direct betrokken medium als computergames en door de stemmen in haar hoofd die weerklinken en bij momenten weergalmen in de koptelefoon van de speler. Naast haar rol als plaatsvervangend slachtoffer door de inwoners van haar dorp, brengt Senua ook het (titelgevende) offer van haar eigen leven: ze geeft zich totaal en verliest zich in haar poging om door de hel te trekken om haar geliefde opnieuw tot leven te wekken. Master Chief mag bij het horen van dit verhaal nog zo hard beweren dat het zweet is dat de binnenkant van zijn helm doet bewasemen, maar wij mannen weten wanneer het tijd is om onze tranen te verbergen en onze ontroering door te slikken. Het is bij dit alles overigens een open vraag of de vergaming van Senua’s leven helend is voor mensen die zelf psychose hebben doorgemaakt, maar dit spel heeft in ieder geval de enorme verdienste dat het een beeld geeft van wat het is om een psychose te beleven. 

Gelukkig loopt het allemaal nogal goed af voor Senua. Het hoofd van Dillion als plotobject voor de makers of emotioneel object voor Senua wordt uiteindelijk als een nutteloos ding weggegooid en van haar vloek wordt – nogal anachronistisch – een gave gemaakt waarmee ze een nieuwe stralende toekomst instapt. Inmiddels werd er overigens ook een tweede game met Senua als hoofdpersonage gemaakt. Hopelijk zijn de makers erin geslaagd om haar ook daar niet triomfantelijk te laten toetreden tot het pantheon van de bovenmenselijke helden, maar haar simpelweg zichzelf te laten zijn. Zeker is wel dat dit eerste deel in de saga van Senua door iedere zichzelf respecterende gamer gespeeld zou moeten worden.