betweter

25/10/2018
Betweter (© Alex Noels | dwars)
🖋: 

Het is niet omdat je veel onnozele weetjes kent, dat je een betweter bent. Dat bewijst een van onze redacteurs elke maand door een waanzinnig interessant, ongelofelijk boeiend of verbluffend spannend feit te delen.

“Sorry, ik ben zo pokemon!” als verontschuldiging uitroepen nadat je een volle mok koffie over een toevallige tegenligger morst; het klinkt wat bevreemdend. Jezelf gelijk stellen aan de vrolijk gekleurde fictieve wezens is dat evenzeer. Bovendien hangt de associatie met de lyrics “I wanna be the very best, like no one ever was” in de lucht. Er bestaan minder aanstootgevende manieren je te excuseren voor een vuilgemaakte trui.

Toch is dit geen incorrecte manier om het koffieaccidentje te verklaren. Je hoeft met deze woordkeuze immers niet te doelen op de afkorting van Pocket Monsters, waaraan de gelijknamige tv-serie (Pokémon) haar naam ontleent. Hier schiet een handige zoekfunctie in Google Books ons te hulp, waarmee het aantal vermeldingen van een bepaald woord in gedigitaliseerde boeken nagegaan wordt. Wanneer we louter voor het wetenschappelijk plezier een kleinschalig experiment op poten zetten met het woord ‘pokemon’, biedt dit een verhelderend inzicht. Niet alleen aan het einde van de twintigste eeuw kunnen we een exponentiële toename van dit woordgebruik waarnemen. Tegen alle verwachtingen in verschijnt er ook rond het jaar 1870 een kleine opstoot.

Het zou mooi zijn als we de verklaring hiervoor vonden in de geboorte van een visionair die in zijn dromen de avonturen van de Pokémons zag en deze predikte aan zijn tijdsgenoten. Vervolgens zouden zij die voorspellingen neerpennen voor het nageslacht, zoals het goedgelovige luisteraars betaamt. Het vermakelijk verhaaltje ten spijt dient de juiste verklaring voor dit ongelooflijke fenomeen gezocht te worden in de linguïstiek.

Hiervoor moeten we naar Cornwall afreizen. In dit uiterst zuidwestelijk gebied van Engeland betekent het woord pokemon in het Cornisch niet meer en niet minder dan clumsy’of stupid. Onderzoek moet nog uitwijzen of het toegenomen woordgebruik op het einde van de negentiende eeuw te wijten valt aan een explosief aantal onhandige Cornish. Wat wel al met zekerheid geweten is, is dat in het midden van deze eeuw een grootscheepse actie op poten is gezet om dit dialect van de vergetelheid te behoeden. Om dit te bewerkstelligen, werden er en masse woordenlijsten en -boeken opgesteld, wat het toegenomen woordgebruik van ‘pokemon’ op schrift verklaart.

Mensen die tegenwoordig het woord pokemon opnemen in hun woordenschat, dragen zo bij aan het voortbestaan van het Cornish. In de toekomst hoef je je niet meer te verontschuldigen voor je 'onhandigheid' bij een morsongelukje. Je hebt gewoon een ontzettend hoog pokemongehalte. Hoe cool is dat!



de dwarsdoorsnede

17/10/2018
de intelligente mildheid van de ziel (© Mario Debaene | dwars)
🖋: 
Auteur

dwars slijpt het virtuele fileermes en gaat langs de graat van boeken, films, series, games, muziek, theater, haarproducten en rubberen eendjes. We zagen de première van Studio Sheherazade in Mechelen. De dans/theatervoorstelling is een samenwerking van Kloppend Hert en ARSENAAL/LAZARUS.

Sommige kunst zet je op je plaats. Dan bedoel ik niet per se in de spreekwoordelijke, ietwat opvoedende zin. Zoekend naar een focus stelt dit soort kunst verhoudingen scherp. Maatschappelijke verhoudingen of individuele relaties, misschien de balans in je eigen persoonlijkheid: de lens wordt bijgesteld tot de focus haarscherp is. Beelden worden gedupliceerd, in een andere context geplaatst of in het absurde getrokken tot je als toeschouwer meer ontwaart dan wat zichtbaar is. Ontastbare draden verbinden mensen, ze trekken strak tot er een web ontstaat. En ergens op een knooppunt in dat web ontdek je jezelf. Je wandelt helder buiten, en voor een wonderlijke vijf minuten lijk je jouw plaats in de wereld te kunnen vatten. 

Studio Sheherazade heeft zo’n effect. De theatervoorstelling vertrekt van het werk van fotograaf Hashem El Madani, die in de jaren ’50 in Beirut een fotostudio openhield waar mensen discreet geportretteerd werden. Ze konden er hun ware aard tonen zonder de druk van maatschappelijke verwachtingen op hun schouders. In Studio Sheherazade herinterpreteren en deconstrueren Gorges Ocloo en Haider Al Tamimi de beelden van El Madani tot enkel de essentie overeind blijft. Nu eens wankelend en stuiptrekkend, dan weer strijdvaardig op naaldhakken jagen ze die essentie na. Ze passen haar toe op hun eigen context of smeren haar uit over de denkbeelden van het Westen, tot er niet meer overblijft dan een flinterdunne laag vernis. Wervelend over het podium grijpen de twee acteurs je aandacht soms zo intens, dat een plotse vlaag van humor verlichtend waait en het publiek opgelucht doet lachen. The true story about aids? God in een Ford Focus en George Michael hebben er alles mee te maken. Huisje tuintje? Dan wel met een hond met de naam Leopold II. Protestkreten verweven zich met de lachsalvo’s en prikken als zandkorrels in een windvlaag in je gezicht. 

Cryptisch, denk je? In dit stuk wordt de kunst van de suggestie uitgepuurd. Ocloo en Al Tamimi nemen hun publiek serieus: het is aan de toeschouwer om te interpreteren. De acteurs breken als een stormram door de werkelijkheid en ze doen dat met een intelligente mildheid die alle stereotypen verpulvert. Denkpatronen worden genadeloos blootgelegd en zakken voor je ogen in elkaar. Als toeschouwer zie je het web van onzichtbare draden zich rond je opbouwen, af en toe zie je in een flits een connectie die je niet eerder legde. Je vraagt je vertwijfeld af welk verhaal jij wilt vertellen. En dan daalt het stof neer, applaus weerklinkt en je verlaat je plaats.

 

Studio Sheherazade speelt nog tot vrijdag 20 oktober in Mechelen. Daarna gaat het op tour door verschillende Vlaamse cultuurcentra. De speeldata vind je hier.



opinie

16/10/2018

Elke zomer trekt het jeugdverenigingsleven in Vlaanderen naar alle uithoeken van België en zelfs ver daarbuiten. Je vindt hen tijdens de maanden juli en augustus in jeugdverblijven, weides of bossen waar ze met een hele hoop leden en een gemotiveerde leidingploeg de tijd van hun leven beleven. Van kleine dorpen bij elkaar sjorren, ravotten in rivieren en stevige wandeltochten tot koken op houtvuren en slapen onder de blote sterrenhemel. Dit alles en ongetwijfeld nog veel meer maken ze allemaal mee, afhankelijk van jeugdbeweging tot jeugdbeweging.

In Vlaanderen heb je namelijk een hele boel jeugdbewegingen: Scouts, Chiro, KSA, KLJ, FOS, … Hoe verschillend ze ook beweren te zijn, de leiders en leidsters van deze groepen delen allemaal eenzelfde doel: hun leden aan het eind van het werkingsjaar een onvergetelijke afsluiter bezorgen. En ja, soms gaat het al eens mis. Een gekneusde arm, een snee in een vinger, een fikse buil, een maaltijd die verkeerd op de maag is gevallen. Volgens het aloude spreekwoord ‘wie niets doet, kan niets verkeerd doen’ kunnen we na elk zomerkamp uitpakken met een handjevol verhalen waar in de meeste gevallen achteraf nog eens om gelachen wordt.

Helaas krijgt medialezend Vlaanderen tijdens de zomermaanden een heel ander beeld over dat ‘onvergetelijke’ kamp. De kranten pakken namelijk maar al te graag uit met sensationele koppen als ‘scoutskamp ontruimd na voedselvergiftiging’ of ‘chirokamp vroegtijdig stopgezet: te veel zieke kinderen’. En dat is jammer. Op die manier krijgt het imago van zomerkampen en jeugdbewegingen in het algemeen een flinke deuk. Daar hebben de media een groot aandeel in. Naast één negatief bericht kunnen minstens honderd positieve berichten geplaatst worden met koppen als ‘chiromeisjes boksen hele musical in elkaar’ of ‘jongeren dobberen de Ourthe af op zelfgemaakt vlot’.

In tijden van Facebook en Twitter, waarbij iedereen maar al te graag zijn of haar mening achterlaat, kunnen zelfs mooie verhalen in een negatief licht worden gezet. We zien de criticasters al vlijtig reacties typen over hoe onverantwoord het is om kinderen de Ourthe af te sturen op een gebricoleerd vlot, alsof leiders hun leden zonder enige voorbereiding of controle de wijde wereld in zouden sturen. Nee, ze zijn niet perfect. Als prille twintigers leren ze zelf nog dagelijks nieuwe dingen bij, maar nemen ze wel maar al te graag de verantwoordelijkheid op om hun jongere generatiegenoten een onvergetelijke tijd te bezorgen.

Natuurlijk vinden we ook voorbeelden van positieve berichtgeving over onze jeugdwerking, maar dan moeten we verdomd goed zoeken. Verdient die jonge groep van geëngageerde en enthousiaste leiders en leidsters dan niet veel beter dan de vele komkommerverhalen en de focus op het negatieve? Na een jaar van wekelijkse activiteiten, na maanden van kampvoorbereiding, na een week of tien dagen loodzware maar onvergetelijke kampdagen waar soms nog een voorkamp aan vooraf is gegaan, is het minste dat we kunnen doen toch even publiekelijk appreciatie tonen? Nee, een rode loper uitrollen, camera’s op onze vermoeide gezichten en heuse podia waarbij het publiek onze namen scandeert, zijn echt niet nodig. Een simpele dankjewel, een klein gebaar van waardering en dus positieve berichtgeving over die geweldige jeugdkampen waar heel af en toe eens iets fout loopt, dat zou toch moeten lukken? Een dikke knuffel van de leden aan het einde van een kamp, een lieve bedankingsmail van die ene mama of een zeldzame positieve comment onder het zoveelste artikel over het zogenaamde onvermogen van jeugdbewegingen tot inclusie; het mogen er gerust een pak meer zijn.

Bij gebrek aan dergelijke publicaties neemt dwars graag even de tijd om alle leiders en leidsters van eender welke jeugdbeweging te bedanken en te waarderen. Dankjulliewel voor jullie enthousiasme en inzet die jullie wekelijks, maandelijks en zelfs jaarlijks aan de dag leggen. Dankjulliewel om even mama en papa te spelen tijdens dat toch wel lange kamp waar af en toe toch wat traantjes van heimwee vloeien. Dankjulliewel om een luisterend oor te zijn wanneer leden, ouders of andere leiding daar nood aan hebben. Dankjulliewel om waarden van verdraagzaamheid en samenwerking zo hoog in het vaandel te dragen en door te geven aan jullie leden. Dankjulliewel om jullie uiterste best te doen om élk lid deel te laten uitmaken van een groep, ondanks de vele obstakels die dat soms bemoeilijken.  Dankjulliewel voor de onvergetelijke herinneringen die jullie samen maakten, dagelijks maken en zullen blijven maken. Dankjulliewel voor de vriendschap en geborgenheid. Dankjulliewel voor alle fouten die kinderen en jongeren mogen en moeten maken, om eruit te kunnen leren en om bij te sturen waar nodig. Dankjulliewel voor een van de meest leerrijke, avontuurlijke en schone tijden uit de kindertijd, jeugd en jongvolwassenheid van velen.

 

Een stevige linker
Bruisende Salangaan en Goedaardige Antilope.



poëzie

14/10/2018
a warm cup of tea (© Anne Leupen | dwars)
🖋: 
Auteur

 

A warm cup of tea is like a gentle kiss 
It's soft 
It's sweet 
It's loving 

You want it to linger 
to last 

A cup of tea would be nice right now, 
but so would a kiss like that...



de dwarsdoorsnede

08/10/2018
40-45
🖋: 
Auteur

dwars slijpt het virtuele fileermes en gaat langs de graat van boeken, films, series, games, muziek, theater, haarproducten en rubberen eendjes. Deze keer: spektakelmusical 40-45. 

Op zondag 7 oktober ging 40-45 in première met knallen en explosies. Het was het startschot van een lange rit die nog tot 24 maart doorloopt. Eén ding is zeker: de naam spektakelmusical heeft de voorstelling zeker niet gestolen. 

Acht rijdende tribunes en meerdere rijdende decorstukken in een zaal van 75 op 100 meter en 25 meter hoog, zo vertelt Gert Verhulst ons, ruimte genoeg voor neerstortende vliegtuigen en langsrazende treinen. Door de voortdurende verandering van setting moet je de voorstelling volgen via een hoofdtelefoon, omdat het anders klankgewijs niet mogelijk zou zijn. Samen met die constante verandering zorgt het ervoor dat je echt midden in het stuk zit. Of je nu fan van de voorstelling bent of niet, je kan niet anders dan respect hebben voor deze fenomenale en ingenieuze techniek en het werk dat in de productie gekropen is. Ik zit helemaal op de eerste rij van tribune D op de avondpremière en ben razend benieuwd hoe spectaculair deze musical uiteindelijk zal zijn.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat de productie twee casts en twee premières nodig heeft. Tijdens de avondpremière speelde de blauwe. Dat had ik door toen Nathalie Meskens (groene cast) op de tribune naast de mijne plaatsnam. Clara Cleymans zou dus spelen. De casts kan ik dus niet vergelijken na een voorstelling, maar de blauwe speelde alleszins de sterren van de hemel die avond.

musical 40-45De hoofdrollen blijven echter onveranderd. Oneindig veel respect voor Jonas Van Geel en Jelle Cleymans die elke voorstelling opnieuw de broers Segers moeten neerzetten, soms wel drie keer op een dag. Dat deden ze op de première alvast met verve. Jonas Van Geel weet zijn personage Louis Segers met enorm veel emotie te vertolken. Zijn acteerwerk tilt het spektakel naar een hoger niveau voor mij. Helaas zijn zijn zangkwaliteiten niet altijd even consistent. Pas op, hij is zeker geen slechte zanger, maar je merkt wel dat het ene liedje hem beter afgaat dan het andere. Gelukkig, zingt hij zijn hoogtepunt wel zeer sterk en ontroerend.

Jelle Cleymans is daarentegen een natuurlijke en ook geoefende zanger. Het publiek ging uit zijn dak na Cleymans’ grote nummer. Ook zijn acteerprestaties staan zeker op punt, veel moet hij niet onderdoen voor Van Geel. Het zit duidelijk in de familie, want ook zus Cleymans zingt en acteert op een hoog niveau. Vooral in de emotionele scènes weet ze als de joodse Sarah een gevoelige snaar te raken.

Afgezien van het spektakelelement, hebben de verplaatsende tribunes ook een praktisch nut. Zo wordt het publiek plots de toeschouwer van een toespraak van het VNV (Vlaamsch Nationaal Verbond) door in een grote halve cirkel te gaan staan of vormt ze plots een arena voor een stand off. Ook zie je nooit iets van hetzelfde standpunt. Het ene moment zit je in het midden, het volgende helemaal aan de zijkant. Zo wordt de ervaring nog intenser en voel je de chaos van de oorlog.

En dan is er nog de verhaallijn. Twee broers, eentje in het verzet, de ander collaboreert. Het is zeker geen slecht verhaal, maar hier en daar zitten enkele clichés die je wel zag aankomen. Twee broers die elkaars rivaal worden is niet meer zo origineel. De manier waarop het neergezet wordt, is dat wel. Ook is de joodse vriendin in een oorlogsverhaal nooit ver te zoeken. De grote plottwist op het einde (die ik uiteraard niet ga spoilen) kon je ook zien aankomen.

Maar toch, het spektakel en de acteer- en zangprestaties compenseren ruimschoots voor die clichés. Het geniale vind ik dat het verhaal draait rond de zonen van de uitbater van cinema Rex. De naam van de cinema doet misschien al een belletje rinkelen. Het stuk draait er niet om, maar om de zoveel tijd denkt je plots: ‘Wacht is dat niet die cinema die …?’

Kortom, als je op zoek bent naar spanning en sensatie moet je niet verder zoeken. 40-45 heeft beide in overvloed. Ik heb ontzettend van mijn avond genoten en om het (letterlijk) mee te maken vanop de eerste rij maakte de hele ervaring nog wat magischer. Wel moet je er wat voor over hebben om het te mogen aanschouwen. Tickets zijn namelijk niet bepaald goedkoop, maar als je naar de hele productie kijkt, snap je zeker waarom.

Een echte aanrader dus!

Tickets op: https://40-45.live/



een terugblik op het LVSV-debat

06/10/2018
politieke hoererij met een beetje fatsoen (© Rin Verstraeten | dwars)

Op 2 oktober vond het befaamde LVSV-debat plaats, dit jaar zelfs in het minstens even befaamde K-blok van de UAntwerpen. dwars blikte samen met LVSV-praeses Edo Schoone terug op deze bewogen avond en liet twee van haar scherpe pennen het politiek steekspel fileren.

Aula Rector Dhanis; eindelijk?

Edo Schoone: “Ja! Het heeft wel veel moeite gekost maar het is gelukt. De samenwerking met FSW (Faculteit Sociale Wetenschappen nvdr.) is lange tijd een twijfelpunt geweest omdat zowel onze club als de universiteit zo onafhankelijk mogelijk proberen te zijn, maar omdat we steeds alle partijen van noemenswaardige grootte uitnodigen en we in de loop der jaren een goede reputatie hebben opgebouwd, kwamen we gelukkig toch tot een verstandhouding.”

“Ik ben heel tevreden met hoe vlot alles verliep. De FSW heeft ook prachtig werk geleverd qua vormgeving, hier hebben ze zelfs een debatexpert voor geregeld. Dat zijn natuurlijk grote pluspunten voor ons. Mijn bestuur heeft trouwens ook fantastisch werk geleverd met de hele avond in goede banen te helpen leiden.”

 

Vormelijk zijn jullie dus tevreden, en inhoudelijk?

Edo: “Ook, Jan de Meulemeester is een heel neutrale moderator. Er waren wat klachten dat onder meer Peter Mertens niet genoeg spreektijd kreeg, maar dat lag misschien eerder aan de onderwerpen waarover sommige partijen meer te zeggen hadden dan andere. Wat wel spijtig was, is dat niet alle onderwerpen die waren afgesproken aan bod zijn gekomen. Over mobiliteit is bijvoorbeeld weinig gezegd.”

“Maar je moet ook begrijpen dat een moderator op de flow van zo’n debat moet kunnen ingaan. Je bent al snel over de tijd heen die je had vooropgesteld. Hij probeerde verder te gaan dan de partijslogans en dat is hem zeker gelukt.”

 

Bij ons op de redactie was er de indruk dat de ad hominems rijkelijk vloeiden. Willen politici snel scoren omdat we studenten zijn?

Edo: "Het blijft natuurlijk een debat, om het publiek levendig en aandachtig te houden wordt er al eens naar zulke retorica gegrepen. Ik denk niet dat dit bij ons erger was dan op het debat op VTM. Integendeel, ik vermoed dat ons debat vaker inhoudelijk was omdat de sprekers meer tijd kregen dan strikt nodig en daardoor meer moesten brengen dan de partijslogans. Zo ontstonden er interessante opmerkingen."

 

Ik wil je neutraliteit niet schaden, maar wil je iets lossen over welke kandidaten je het sterkst vond, al was het enkel argumentatief?

Edo: “Nou neutraal, onafhankelijk is een beter woord. Wij blijven een studentenclub met een duidelijke liberale insteek. Daarom vind ik het jammer dat een bepaald beleid genormaliseerd wordt. Philippe De Backer mocht best wat harder ingaan tegen het plaatsen van camera's op elke straathoek. Ook de war on drugs waaraan de Open Vld dit stadsbestuur heeft meegewerkt past niet echt binnen mijn interpretatie van het liberalisme.”

“Opvallend was dat Jinnih Beels niet echt ervaring heeft in debatten. Ze is als politiecommissaris echt iemand van de praktijk en dat vind ik op zich wel verfrissend. Haar mensbeeld is wel wat aan de negatieve kant. Dit kan aan haar oude functie liggen, maar ik verkies toch een burgemeester die gelooft in het positieve van zijn burgers.”

 

Gesproken als een liberaal. Bedankt Edo!

 


Op het debat zelf waren ook dwarsers aanwezig. Twee ervan geven een ooggetuigenverslag van het event, beiden door een andere bril.

 

Mag ik een beetje meer fatsoen, alsjeblieft?

Ik hou niet van politiek. Ik kan niet tegen de lelijkheid, tegen het verbaal mensen neertrappen om ze daarna als opstapje te gebruiken voor de eenzame weg naar boven. Elkaar neersabelen gaat voor op de inhoudelijke argumentatie en de concrete aanpak. Het lijkt een tweede natuur geworden om vragen zo elegant mogelijk te ontwijken. Noem het naïef of wereldvreemd, maar ik mis menselijkheid, een beetje fatsoen en respect. Een burgervader die kritiek op zijn veiligheidsbeleid ondermijnt met grapjes over vrouwen die verkracht worden, het voelt wrang aan in tijden van #metoo. 

Waar blijft het?

 

Ik hou van politiek. De games. De competitieve sfeer in debatten. De coalities die ‘grote ideologische tegenstellingen’ plots veranderen in ‘breed gedragen programmapunten’. Het hoeft voor mij dan ook niet te technisch te worden. Wat ik wil is: brood en spelen, wie het met wie doet en op welke manier de messen in ruggen belanden. Noem het cynisch, maar er is iets heerlijks aan hoe de voormannen van de ‘plein publique’ vervallen in applaushoeren die bikkelen over wie welk idee eerst had.

Yana Margo (22) is redacteur en eindredacteur bij dwars en doctoreert in de geschiedenis aan UAntwerpen.

Ook al word ik dagelijks geconfronteerd met alles wat er beter kan, ik hou wel van mijn stad. Als goede burger wil ik dan ook geïnformeerd en gemotiveerd op 14 oktober mijn stem gaan uitbrengen. Het LVSV-debat was op dat vlak een godsgeschenk voor mij. Levensbeschouwelijk neutraal of niet, ik wou een negatieve keuze – ‘jij krijgt mijn stem niet’ – om kunnen buigen naar een positieve – 'op jou wil ik stemmen'.

Nog maar een paar dagen eerder had een vriendin mij de uitslag van het Curieuze Neuzen-onderzoek voor mijn straat meegedeeld. Met een beetje gevoel voor dramatiek had ze deze boodschap ingepakt in de volgende bewoording: “Je had al lang dood moeten zijn!” Met dit zwaard boven mijn hoofd nam ik dan ook plaats in de bomvolle aula, helemaal klaar voor de plannen die op een dag mijn leven in het bijzonder en de aarde in haar geheel zouden redden. Je kan je mijn teleurstelling inbeelden toen bleek dat het thema milieu en propere lucht opgeofferd werd voor schokkender thema's als migratie en veiligheid. Ik wil dat mijn longen mij een lang leven kunnen schenken, dat mijn tram rijdt en ik veilig en vlot van bestemming A naar bestemming B kan fietsen. Jammer dat ik hier nauwelijks iets over te horen kreeg. Een beetje sensatie mag, maar studenten zijn heus niet alleen maar uit op drama. 

Niet alleen bepaalde thema’s moesten het onderspit delven voor het grote geweld, maar ook bepaalde politici kregen behoorlijk meer spreek- of responstijd dan hun collega’s. Ongelijke kansen en discriminatie op het hoogste niveau, om het gewoon maar even te benoemen. Verder niks dan respect voor Jan De Meulemeester, die meermaals een steekje van één van lijsttrekkers met bewonderenswaardige kalmte opving. De menselijkheid waarmee hij te werk ging; ik heb daar respect voor. Niet alleen omdat dwars een mooie vermelding kreeg, maar omdat ik al kwaad werd toen ik thuis verslag deed van mijn politieke proeverij.

Een beetje meer De Grote Spreker onderbreken had dus wel gemogen. Een eerlijkere tijdsverdeling is een werkpuntje voor de toekomst. Dit kan opgevangen worden door elk discussiepunt vooraf te laten gaan door een korte uiteenzetting (kort-kort, met tijdslimiet!) van de standpunten van elke partij. Hierover kan vervolgens gediscussieerd worden. Ook meer vragen vanuit het publiek kunnen zorgen voor een gevarieerdere thematiek en verdeling van de tijd.

Natuurlijk hadden de sprekers zelf ook elkaar het woord kunnen gunnen. Of hun collega’s op z’n minst hun zin laten afmaken. Een beetje collegialiteit en basisrespect zijn de eerste waarden die sneuvelen in een debat. Ik snap dat. Maar toch, mag ik een beetje meer fatsoen, alsjeblieft?

Yana Tim (31) is redacteur bij dwars en studeert filosofie aan UAntwerpen.

Mijn ietwat sadistische voorliefde voor deze kant van politiek is echter geen garantie dat ik weet wat de eigenlijke programmapunten zijn en wie mijn stem het best vertegenwoordigt. Met goed gemoed ging ik dan ook naar het LVSV-debat om te kijken wie dit jaar de beste burn kon geven. Toevallig een politieke voorkeur oplopen zou een leuke bijkomstigheid zijn. Ik ben teleurgesteld naar het gratis vat gewandeld. Het uitstekend georganiseerd debat was, op een gepekelde vraag van een student na, maar mak en voorspelbaar. Talking-points en gespeelde verontwaardiging wisselden elkaar af in een niet al te hoog tempo. Het hoogtepunt? Jan de Meulemeester die vroeg of links meer blauw op straat wil en daarop een bevestigend antwoord kreeg.

Dat links werd, ondanks de vermeende verschillen in hun programma, door de moderator behandeld als één uniform blok. Hij gaf ze tezamen ongeveer even veel tijd als hij de zittende burgemeester gaf, maar misschien valt dat te verwachten als je grootste verkooppunt 'Niet Bart De Wever zijn' is. Als Cerberus bewaakten Jinnih Beels, Wouter Van Besien en Peter Mertens de belangen van de mensen in de samenleving. Om de beurt kregen ze een kans om eens iets terug te blaffen naar de top dog van N-VA. Ik hoorde woorden als mobiliteit, milieu, kansarmoede en menselijkheid. Maar wat ik onthield was: stem op Groen of Sp.a, want als je op PVDA+ stemt gaat je progressieve stem verloren. En uiteraard was volgens Mertens net het omgekeerde het geval.

Deze tweedeling binnen links werd georchestreerd door grootmeester partijpolitiek schaken Kris Peeters. Het enige dat zijn fysieke en verbale knusheid met zijn linkerflank overheerste was zijn comfort in zijn strategische positie. Zelfs met slechts 7% in de laatste peilingen is centrumpartij CD&V comfortabel ‘kingmaker’. Met een duidelijk veto tegen de communisten zet hij Van Besien met zijn rug tegen de muur. Peeters gunde onze burgemeester amper een blik en liet duidelijk blijken dat hij zijn programma duur zal verkopen aan de hoogste bieder. Wat dat programma inhoudt? Geen idee, maar hij heeft er in mij alvast een fanboy bij. Zo doe je aan politiek: vragen ontwijken, nietszeggende praatjes verkopen, amper zetels halen; maar toch winnen.

Een zelfde soort coalitie-geflirt vond ik terug bij De Backer en De Wever. Terwijl ze elkaar gemoedelijk schouderklopjes gaven, was het enige waar ze ogenschijnlijk van mening verschilden in welke richting hun hoofd ging bewegen als Anke Van dermeersch aan het woord was. Philippe De Backer, lijststrekker voor Open Vld, scoorde een paar makkelijke applausjes door nee-schuddend tegen de 'Vlaams Belang'-politica in te gaan. De Wever daarentegen stond zichzelf toe sporadisch eens te knikken bij de analyses van Van dermeersch. De burgvader zelf jongleerde zoals steeds met woorden als 'verlichting' en 'excelleren'. Mijn borstkas zwelde telkens van trots over onze West-Europese waarden. Of was het dan toch van de gebakken lucht die ik heel de avond verkocht kreeg?

Uiteindelijk ben ik er qua stemgedrag niets wijzer uit geworden. Het spel van de politiek mag al eens vermakelijk zijn, Game of Thrones doet het qua entertainment toch beter. Waar blijft dat laatste seizoen eigenlijk?



een vreemd neveneffect van ons kiessysteem

05/10/2018
🖋: 

In België heeft iedereen één stem. In de loop van de twintigste eeuw hebben we besloten dat dit het eerlijkst was. Voordien zijn er ook systemen geweest waarbij wie geleerder of machtiger was meer stemmen had dan anderen. Wie vandaag denkt geleerder of belangrijker te zijn dan zijn medeburgers, kan zijn stem misschien een beetje zwaarder laten doorwegen door creatief gebruik te maken van de voorkeurstem.

De eigenlijke functie van een voorkeurstem is om de volgorde van kandidaten op een lijst te beïnvloeden. Zonder voorkeurstemmen zou een partij die drie zetels wint, die zetels naar de bovenste drie kandidaten van de lijst moeten laten gaan. Als bijvoorbeeld de tiende persoon op de lijst een hoop voorkeurstemmen heeft binnengehaald kan hij of zij de persoon op de derde plaats vervangen. Tot daar klopt alles perfect.

Je kan ook meerdere voorkeurstemmen uitbrengen binnen dezelfde lijst. Bij het berekenen van het aantal zetels die een partij in de wacht sleept, tellen al die voorkeurstemmen tezamen als één stem. Je kan je partij dus niet bevoordelen door alle bolletjes op de lijst te kleuren. Dit heeft voor de zetelverdeling min of meer hetzelfde effect als gewoon op de lijst stemmen, dus je kan jezelf de moeite van het kleuren besparen.
Maar het verdelen van zetels is niet het enige gevolg van een verkiezing. Er is ook nog de diarree van media-aandacht die ermee gepaard gaat. WeWhebben lang en hard gezocht, maar niets wijst erop dat de media corrigeren voor meervoudige voorkeurstemmen. Als alle kiezers van de hypothetische hackerpartij alle bolletjes gaan kleuren, dan denken de media dat alle hackerkandidaten bijzonder populair zijn.

Zal dit het politiek landschap hertekenen? Natuurlijk niet. Als er georchestreerde campagnes zouden georganiseerd worden om dit te doen, dan zullen de media dit wel in de gaten krijgen en de voorkeurstemmen gaan herschalen op basis van het aantal stemmen op de partij − waardoor jouw favoriete kandidaat misschien juist minder in de kijker komt. Hoe het ook zij, de bolletjes kleuren van je favoriete kandidaten is altijd een goed idee, en misschien kan een paar extra bolletjes kleuren ook geen kwaad.



het laatste woord

24/09/2018
het laatste woord: defenestreren (© Suzanne Roes | dwars)
🖋: 

Je zal het maar voorhebben: het ligt op het puntje van je tong en toch kan je er niet opkomen. Dat ene woord ontglipt je keer op keer. Ook dit jaar schiet dwars alle schlemielen in zulke navrante situaties onverdroten te hulp. Maandelijks laten we ons licht schijnen op een woord waar de meest vreemde betekenis, de meest rocamboleske herkomst of de grappigste verhalen achter schuilgaan. Deze editie het begrip ‘defenestreren’.

We zullen maar meteen met de deur in huis vallen: ‘defenestreren’ betekent iets of iemand uit het raam gooien. Het woord is een samenstelling van het Latijnse ‘de’ (van, uit) en ‘fenestra’ (raam, opening). Opgepast, de term heeft een specifieke betekenis. Wanneer je tijdens de blok bijvoorbeeld uit frustratie je cursus uit het raam slingert, ben je niet aan het defenestreren. Evenmin wanneer je de neiging hebt om je irritante kleine broer of zus erachteraan te smijten.

Het woord wordt uitsluitend gebruikt in de context van politieke ontevredenheid. Zo dateert de eerste beschreven defenestratie van de negende eeuw voor Christus. Ze staat op naam van Izebel, koningin van Israël, die haar eigen religie boven die van haar onderdanen stelde. Dat werd haar niet in dank afgenomen: ze werd gedefenestreerd, vertrappeld door paarden en tenslotte  om er zeker van te zijn dat ze wel echt dood was  opgegeten door honden. Smakelijk.

Tijdens de middeleeuwen werd defenesteren een populaire tactiek om korte metten te maken met een minder geliefde politieke figuur. In Lissabon, Praag en Leuven maakten zowel wereldlijke als geestelijke leiders vaak hardhandig kennis met de wetten van de zwaartekracht. Zo kieperde een woedende mensenmassa op 22 december 1379 verschillende rijke burgers uit de ramen van het stadhuis van Leuven. Minstens vijftien mensen kwamen op deze manier om het leven. Het incident staat nog steeds bekend als de ‘defenestratie van Leuven’. Tegenwoordig betekent iemand defenestreren gelukkig niet meer dat deze persoon te pletter wordt gegooid, maar wel dat hij of zij uit een bepaalde politieke partij wordt gezet.

Verder bestaat ook de term ‘zelfdefenestratie', ook wel ‘autodefenestratie', om aan te duiden dat iemand zelf uit het raam springt. Misschien herinner je je de vreselijke foto’s van 11 september 2001 nog wel, waarop mensen te zien zijn die uit wanhoop uit de ramen van het World Trade Center sprongen. Een beroemde ‘zelfdefenestreerder’ is Gilles Deleuze, een postmoderne Franse filosoof.

Bij deze ben je weer helemaal mee met het politieke jargon. Handig lijkt ons, met de verkiezingen die er zitten aan te komen. Al hopen we dat de ramen in het stadhuis toch maar gesloten blijven in oktober, voor alle veiligheid.



apps en websites die je studentenleven kunnen redden (of dat toch proberen)

24/09/2018
digitale studievriendjes (© Stine Moons | dwars)

De bibliotheek, de vaste habitat van de student, is het levende bewijs dat elektronica onlosmakelijk verweven zijn met het studentenleven. Laptops, tablets en gsm’s zijn dan ook alomtegenwoordig in de werkomgeving. Naast een constante bron van afleiding in de vorm van Netflix, Facebook, Instagram en YouTube, dient elektronica ook als levensreddend hulpmiddel. Om de queeste naar academisch succes te vergemakkelijken, zet dwars enkele (on)bekende, onmisbare sites en apps op een rijtje.
 

Trello

Overzichtelijke to-dolijstjes maken, zowel voor jezelf als voor groepen, was nog nooit zo simpel: je kunt verschillende lijstjes met taken aanmaken (zoals ‘op te zoeken’, ‘te lezen’, ‘te leren’) en deze naar de lijst ‘gedaan’ slepen wanneer je ermee klaar bent. Zo heb je steeds een up-to-date overzicht van het werk dat nog verricht moet worden. Ook kun je labels, checklists en vervaldata toevoegen. Elk bordlid kan zelf taken toevoegen of verschuiven, dus dubbel werk en slechte communicatie kunnen op een simpele manier vermeden worden.

 

Written? Kitten!

Positieve aanmoedigingen zijn soms meer dan welkom, zeker als je over een moeilijke paper gebogen zit die maar niet wil vlotten. Written? Kitten! heeft hiervoor de ideale oplossing gevonden: je kunt zelf aangeven na hoeveel woorden (100, 200, 500 of 1000) je beloond wil worden en naar welk schattig diertje je voorkeur uitgaat: een kitten, puppy of konijntje. Wij hebben nog nooit zo graag onze paper geschreven.

 

Copyleaks

Beticht worden van plagiaat is in de academische wereld geen lachertje, maar het gebeurt. Zowel voor het voorkomen als het genezen (in het geval van onrechtmatige beschuldigingen weliswaar) is deze website een handige hulptool: op slechts een minuut tijd verkrijg je het verdict in de vorm van een analyse van je eigen tekst in vergelijking met andere bestanden, URL’s en ruwe teksten, op het vlak van wat veranderd, geparafraseerd of gekopieerd is.

 

Endnote

Plagiaatbeschuldigingen kun je natuurlijk ook gewoon vermijden door perfecte bronvermeldingen te fabriceren. Zeker voor vakgebieden die een literatuurverwijzing niet beperkt houden tot de familienaam van de auteur in combinatie met het jaar van verschijnen, waan je je met Endnote (waarvoor de licentie te verkrijgen is via Blackboard) in de referentiehemel. Je vult de vereiste velden voor je opleiding in en het programma zet dit zelf in de juiste vorm, zowel in de voetnoot als in de bibliografie achteraan in je document, en past dit ook automatisch aan wanneer dit vereist is.

 

CamScanner

Het kan altijd sneller, zelfs als je notities moet doorsturen of bronnen wilt digitaliseren: een foto nemen via deze app volstaat. Onmiddellijk kan je via je toestel bijsnijden en de belichting en de scherpte aanpassen. Meerdere foto’s kunnen zo achter elkaar in één documentje opgeslagen worden, dat dan in verschillende bestandsgroottes – en types (pdf, jpg of txt) met enkele klikken kan doorgestuurd worden via WhatsApp, e-mail, bluetooth etc.

 

ElaN Languages

Vertaalsites zijn altijd tricky. Je moet ze dan ook op de juiste manier gebruiken. Wie meer wenst dan Google Translate, kan eens een kijkje nemen op ElaN Languages. Deze site geeft betrouwbaardere vertalingen en werkt een stuk professioneler. Ook geven ze zelf aan wanneer je moet oppassen met de gegeven vertaling. Toch handig, want wees eens eerlijk: wie gebruikt nu nog een vertaalwoordenboek?

 

Google Docs

Waar en wanneer dan ook aan je paper werken: het kan. Met Google Docs vermijd je mogelijke traumatische ervaringen waarbij je je stick vergeet en je goede voornemens om in de bibliotheek verder te werken in rook opgaan. Nooit meer het drama van uren gewerkt te hebben, maar vergeten te saven; aanpassingen worden immers vanzelf opgeslagen. Bestanden kunnen bovendien gedeeld worden, zodat iedereen in een groepsopdracht steeds met dezelfde versie werkt. Verschillende teamleden kunnen zelfs tegelijkertijd aan hetzelfde bestandje werken zonder overlappende versies te creëren. Voor de control freaks is dit overigens enorm bevredigend: je ziet ‘live’ wie wat aan het bijtypen is!



betweter

24/09/2018
Betweter (© Alex Noels | dwars)
🖋: 
Auteur

Het is niet omdat je veel onnozele weetjes kent, dat je een betweter bent. Dat bewijst een van onze redacteurs elke maand door een waanzinnig interessant, ongelofelijk boeiend of verbluffend spannend feit te delen.

Geloof jij dat het breken van een spiegel je zeven jaar ongeluk brengt en dat je als je zout over je linkerschouder gooit je demonen afweert? De meeste mensen hebben wel kleine dingen waarover ze bijgelovig zijn. Als het gaat over een kaarsje branden en je favoriete onderbroek aandoen om een goed examen af te leggen, dan valt het best wel mee. Maar ben je ooit zo bijgelovig geweest dat je alle kerkklokken in een heel land fout zette?

Dat is precies wat er gebeurd is in Malta. De inwoners van het kleine eiland zijn namelijk zo diepgelovig dat ze zich met z’n allen massaal voorbereiden voor het geval dat de duivel ooit beslist om het eilandje een bezoek te brengen. Elke kerk op Malta heeft namelijk twee klokken waarvan er eentje sowieso fout staat. De andere staat soms juist en soms ook fout. En dan moet je weten dat er 350 kerken staan op amper 316 km², dat zijn heel wat foute klokken.

Het bijgeloof komt voort uit een oude legende waarin de Maltezen geloven dat de foute tijden op de klokken de duivel zouden misleiden. Blijkbaar is de hellevorst zo slecht in het lezen van de klok dat hij zijn bezoek aan het eiland integraal zou opgeven wanneer hij in de war raakt over hoe laat het nu eigenlijk is. Zo te zien heeft Satan een strak schema waar hij niet makkelijk vanaf kan wijken.

Charmant is het wel, dat een volk zich zo blijft vasthouden aan een oude legende en vandaag de dag de klokken nog steeds verkeerd zet. Je plaatselijke cultuur is iets om in ere te houden. Zo schrijft elke leerling er ook nog steeds 'JMJ' (Jezus, Maria, Jozef) in de hoek van elk examen voor goed geluk; het diepgelovige zit dus niet alleen in de kerkklokken. Mefisto zou vast ook niet blij zijn om dat steeds tegen te komen tijdens zijn bezoekje. 

Als je dus ooit op vakantie gaat in Malta, zorg er dan voor dat je je smartphone altijd bij de hand hebt of een horloge rond je pols hebt zitten. Als jij je net als Beëlzebub strak aan een tijdschema wil houden, kan dat alleen maar van pas komen, want op de kerkklokken kan je niet rekenen. Het mag dan charmant zijn, maar wie kijkt er nu eigenlijk nog naar de kerkklokken? Volgens mij heeft Lucifer ook gewoon zijn smartphone om de tijd op af te lezen.