Heel kort gezegd gaat Sprokkelaars over de zoektocht naar een plek in de wereld. De roman volgt het verhaal van de 22-jarige Jong die na zijn studies gaat werken in de partijhandel van zijn oom. Een partijhandel is een winkel die overgebleven, beschadigde of out of season-stockage overkoopt en vervolgens aan een goedkoper tarief verder verkoopt. Te midden van de advocaten die neerkijken op de partijhandel en de vaste klanten, probeert Jong uit te zoeken wat hij verder wil doen met zijn leven: “Ik zie bij anderen hun ziel door de huid schijnen en vraag me af waarom mij dat niet lukt."

“Jong probeert een bestaan bij elkaar te sprokkelen,” legt Aluç uit, “en dat is in feite ook wat een sprokkelaar is; iemand die het beste van elke dag probeert te maken met al zijn tekortkomingen.” Het verhaal speelt zich af vanuit het ik-perspectief van Jong, wiens echte naam bestaat, maar niet binnen de grenzen van het industrieterrein, waar wij ons als lezer bevinden. In de partijhandel is de identiteit van Jong niet belangrijk, maar wel de spullen waarin hij handelt. Tastbare objecten en vertrouwde plaatsen krijgen veel aandacht in het verhaal en dat deed Aluç erg bewust. In haar studie Wijsbegeerte waren spullen minder belangrijk, maar werden ze vaak gebruikt om theorieën uit te leggen en hebben ze meer betekenis dan enkel het materiële. Aluç wijst op het feit dat objecten vaak een grote emotionele waarde dragen, ondanks hun vervangbaarheid. Daarnaast legt ze uit dat locaties en spullen in haar roman niet alleen een topografische laag hebben, maar ook een psychologische en sociaaleconomische waarde dragen. Neem bijvoorbeeld de partijloods, een “grauw bouwsel van betonnen schotten met een golfplaten dak” dat gesitueerd is op een industrieterrein (topografisch). De mensen die er komen, hebben verschillende achtergronden en ieder hun eigen verhalen, maar in de partijloods maakt dat niet meer uit (sociaaleconomisch). “Het industrieterrein was ook een sneeuwbol”, waarin Jong groeide, zichzelf beter leerde kennen en ontdekte dat je sommige dingen niet kan leren op de schoolbanken (psychologisch).

Het korte boekje Sprokkelaars barst van de ideeën dat het in 170 pagina’s probeert te verkennen. Als lezer ervaar je zo het plezier om elke keer iets nieuws te ontdekken. Aluç beschrijft in de roman een universele ervaring, want welke twintiger is niet op zoek naar hun plekje in de wereld? Ze doet dat echter op een prachtige en unieke manier door die te plaatsen in de onbekende omgeving van een partijhandel. Ik kijk er alvast naar uit om weer nieuwe invalshoeken te ontdekken wanneer ik het boek opnieuw lees.

Wanneer jouw dagcrème geurt

Naar een kind met een zeurend gesmacht

Stilstaand aan smeulende poorten

Waar versgebakken kriekentaart koud staat te worden

Begrijp

Uit elkaar gerukte dubbele kersen

Door kervende tanden gulzig gesmaakt

De hap verzuurt de ander

Geen angst voor eenzaam verlaat

Begrijp dat

Moeders handen de kersenbomen strelen

Om de bladeren links te hangen

Zo het leven uit balans brengen

Bepalend voor jouw bezoedelde verlangen

Begrijp dat littekens

Zonder etter verder jeuken

Geen heling wel besmeurde handen

Wrijf gelei tot boven de mondhoeken

De zoetigheid druipt van jouw wangen

Begrijp dat littekens ook

Schuilen in gladgestreken plooien

In een mijlenverstrekkend heideveld

Wrikkel de aarde om met eeltige voeten

Zoekend naar de pit in vervreemde grond

Begrijp dat littekens ook liegen

Dus wees niet bang om door het gras te slieren

Laat de gedachtenknopen springen

Bloeiende momenten glijden door onze vingers

De ochtendgloed proeft naar vers vruchtvlees

Lik de kersenrode snijwond

Verdoken onder grootmoeders kruidenzalf

Het academiejaar loopt op zijn einde en de tijd gaat verder, of we dat nu willen of niet. Vaak kijken we terug naar het verleden en wensen we weemoedig om terug te keren naar die goede oude tijd. Dit gemis, dit verlangen naar het verleden is het gevoel van nostalgie. Het is die ene zomerdag tien jaar geleden, wanneer herexamens nog iets van de verre toekomst waren en je nog niet moest nadenken over wat je wilde doen met je leven. Het is die eerste schooldag, waar alles nog mogelijk leek, het eerste gesprek met die vrienden die je jaren later nog zou hebben. Het is een vakantiebestemming, een eerste kus, het huis waarin je opgroeide, een kinderfilm, een stuk speelgoed: we kennen het gevoel allemaal wel. Nostalgie lijkt soms onherroepelijk verbonden te zijn met herinneringen en wordt ook vaak beschreven als heimwee naar het verleden.

Er lijkt een zekere droefheid in het woord te zitten: het geeft het idee dat je iets bent kwijtgeraakt wat nooit meer zal terugkomen. Die betekenis zit ook letterlijk in de etymologie: ‘nostalgie’ is opgebouwd uit twee Griekse woorden, nostos en algos. Nostos betekent ‘terugkeer’, algos ‘droefheid’ of ‘pijn’. Het verdriet dat samengaat met een terugkeer, dus. In het verleden was het zelfs zo negatief dat het werd gezien als een ernstige medische aandoening: nostalgie zou het zenuwsysteem zodanig kunnen aantasten dat het kon leiden tot de dood. Toen was er ook een sterke associatie met het vaderland; zij die leden aan nostalgie misten hun geboortegrond zo sterk dat ze er ziek van werden. Vandaag de dag heeft nostalgie niet meer die sterke associatie met een vaderland, maar eerder met herinneringen uit een ver verleden.

Toch hoeft nostalgie niet altijd negatief te zijn. Af en toe kunnen de herinneringen aan het verleden ook een glimlach opwekken in plaats van een traan. Je mag die tijd dan wel missen, maar eraan terugdenken is toch lang niet zo slecht. Mensen zoeken zelfs bewust nostalgie op: ze herbekijken films uit hun jeugd of staan uren in de wachtrij voor tickets van de K3-reünie. Daarnaast is er zelfs onderzoek dat zegt dat nostalgie je optimistischer, creatiever en energetischer kan maken en je kan aanzetten om je doelen na te jagen. De volgende keer dat je je nog eens nostalgisch voelt, hoef je dus niet per se vast te zitten in het verleden: het kan je ook positieve gevoelens bezorgen die het heden toch zonniger maken.

Laurens opent de avond luchtig: hoe blikt rector Herwig Leirs terug op het academiejaar? Leirs vertelt vooral kleine brandjes te hebben geblust, met weinig ruimte voor nieuw beleid. Wel is hij trots op de samenwerking met de vicerectoren, die achter in de zaal zitten.

onderwijs en underwijs

Vicerector Onderwijs Chris Van Ginneken treedt aan en neemt plaats op de hippe designbank. Laurens: “Een belangrijke ontwikkeling binnen de faculteiten FBD en FGGW is de stijging van de studentenaantallen. Hoe blijft de onderwijskwaliteit behouden?” Van Ginneken noemt bestaande kwaliteitsmechanismen, zoals studentenbevragingen, en wijst op de trage groei van personeel ten opzichte van studenten. “We moeten veerkracht inbouwen.” Leirs vult aan: “Zolang de Vlaamse overheid haar beloften niet nakomt, botsen we op grenzen.” Hij doelt daarmee – net als tijdens het vorige Studentenoverlegcomité – op de achtergebleven financiering van de Vlaamse universiteiten.

Hierna volgt de vraag of er een minimumniveau Engels geldt voor docenten. Een student ervaart kennelijk weinig talig talent bij zijn lesgevers. Van Ginneken vertelt over het verplichte C1-niveau voordat een lesgever in het Engels les mag geven. De aanwezige studenten, waaronder ikzelf, denken vertwijfeld aan hun eigen lessen in steenkolenengels – ‘Is dat dan C1?’ Deze vertwijfeling duurt gelukkig niet lang: na een bijvraag uit het publiek voegt Van Ginneken toe: “Dit geldt niet voor gastprofessoren.”

trauma en psycholoog

Hilde Janssens, hoofd Studieadvies en Studentenbegeleiding, krijgt een gevoelige vraag van een student: hoe gaat het STIP om met studenten die te maken krijgen met racisme of trauma’s? Volgens de student krijgen zij soms ongepaste adviezen als “maak een studieplanning”. Janssens neemt de kritiek serieus: “Dit is heel erg en zeker niet de bedoeling. Onze studentenpsychologen zijn degelijk opgeleid. Vorige maand organiseerden we nog een extra training over trauma, omdat we merken dat er steeds meer studenten uit oorlogssituaties komen en heel specifieke vragen hebben. Maar we kunnen niet voor elke situatie een specialist in huis halen. Daarom werken we met de Sociale Kaart voor externe doorverwijzingen.” Ze reageert begripvol en betrokken. Ze lijkt zelf wel een psycholoog, denk ik. Een snelle LinkedIn-check geeft me gelijk.

oorlog en advies

De volgende vraag gaat over het al dan niet samenwerken met de militaire sector. De rector: “We gaan samenwerkingen niet verbieden. Elk project waar risico’s bestaan, wordt voorgelegd aan de Ethische Commissie. Veel onderzoeksprojecten zijn zuiver civiel, maar er zijn toch militaire toepassingen mogelijk, denk aan GPS-systemen of beeldschermen. Er zijn ook onderzoeken die sterk militair gericht zijn. Is het bijvoorbeeld ethisch verantwoord om mee te werken aan de ontwikkeling van kogelvrije vesten? Dat is defensief, maar tegelijkertijd worden die vesten ook offensief gebruikt.”

De zaal spitst de oren bij een vraag over samenwerkingen met Israëlische universiteiten, in het licht van mensenrechtenschendingen. Vorig jaar gaf de Ethische Commissie een negatief advies over een samenwerking, dat later in beroep positief werd. De vraagsteller vraagt zich af: “Wordt er vandaag opnieuw nagedacht over het beëindigen van deze samenwerkingen?” Leirs legt uit: “We starten geen nieuwe projecten op, tenzij in uitzonderlijke gevallen, afhankelijk van de aard en met welke universiteit. Dat wordt net als alle lopende projecten beoordeeld door de Ethische Commissie. Voor een aantal is momenteel een negatief advies uitgegeven, omdat er bijvoorbeeld in het project een partner staat waarvan de Ethische Commissie denkt dat het beter is om een andere te zoeken. De negatief beoordeelde projecten kunnen na aanpassingen heroverwogen worden door de Ethische Commissie. Als het advies negatief blijft, dan volgt een beslissing over het beleid door het Bestuurscollege. Ons standpunt blijft ten opzichte van vorig jaar gelijk: we zijn geen voorstander van een algehele boycot.” Kort samengevat: Ethische Commissie – met allemaal ethici – adviseert (niet-bindend) en het Bestuurscollege – zonder allemaal ethici – beslist (wel-bindend).

broodje en duurzaamheid

Ook duurzaamheid blijft een actueel thema. Een student vraagt “De komidamenu’s zijn gericht op duurzaamheid. Geldt dat ook voor de bedrijven waar jullie inkopen doen?” De aanwezige komidamedewerker: “We proberen zo veel mogelijk lokaal te kopen en met zo min mogelijk transport. Op de offertes bij de aanbesteding van de leveranciers staat sowieso een stuk over duurzaamheid. Meer informatie over specifieke leveranciers qua duurzaamheid is niet weergegeven op onze website, maar je vindt er wel andere zaken rond duurzaamheid.” Een kritische lezer denkt na het lezen van dit antwoord hetzelfde als de rest van de zaal. Ik ga het daarom niet eens benoemen.

reflectie en receptie

Het ‘overleg’ van het Studentenoverlegcomité komt neer op een top-downcommunicatie waarin, uitzonderingen daargelaten, bevoogdend uitgelegd wordt waarom het gevoerde beleid juist is. De vragen uit het publiek worden beantwoord, maar zin in dialoog lijkt te ontbreken. Bij de receptie bleef ik daarentegen niet op mijn honger zitten: de desserts waren uitmuntend, waarvoor dank.

“Velen maken zich zorgen of AI dit wel kan,” zegt een persverantwoordelijke, “maar daar is al over nagedacht. Om op examenvragen te antwoorden is de AI getraind op ingediende examens uit het verleden. Daar zijn de studenten zelf impliciet mee akkoord gegaan door de antwoorden op te schrijven en in te dienen.” Ik vraag of dat wel telt als toestemming, aangezien examens moeten worden ingediend. “Niemand heeft je verplicht die examens in te dienen; je had gerust ergens anders kunnen studeren.”

AI kan dus de examens invullen, maar is er zelfs een reden waarom we dat zouden willen? “De belangrijkste reden is dat AI nu al het merendeel van de schrijfopdrachten maakt. Zelfs tijdens onderzoek ontdekken studenten dat veel academische teksten door AI geschreven zijn. Online zijn AI-kunstwerken met 6 vingers per hand alomtegenwoordig; AI is niet meer weg te denken. Aan UAntwerpen vinden we niets belangrijker dan hip blijven, dus we moeten zeker mee in deze trend. Bovendien is het praktisch nodig: de gemiddelde student is zo afhankelijk van AI dat een correcte zin vormen zonder hulp bijna onmogelijk is. Dan hebben we het niet eens over hun handschrift.”

De universiteit beweert ook dat deze maatregel een hoop papier bespaart en dus beter is voor het milieu. Hierbij moet echter gezegd worden dat AI zoveel energie verbruikt dat de netto-impact van deze maatregel negatief zou zijn voor het milieu. De universiteit antwoordt daarop dat ze meer zonnepanelen zal plaatsen ter compensatie. Het wordt gênant stil wanneer we erop wijzen dat zonnepanelen slechts 5 procent van de nodige energie zouden voorzien als alle daken volledig bedekt zouden zijn en de zon optimaal schijnt.

“Een laatste grote reden,” gaat de woordvoerder verder, ”is dat niemand gelukkig wordt van ’s ochtends opgehokt zitten in een lokaal waar de lucht meer angsthormonen dan zuurstof bevat. Studenten en personeel krijgen daar alleen maar stress van. Ook ons budget lijdt daaronder: toezichthouders en verbeterende proffen moeten betaald worden. Wanneer AI het examen aflegt en verbetert, is er daarvoor geen personeel meer nodig. Dan kunnen ze hun tijd beter besteden – zoals aan het zoeken van een nieuwe job zodra we hen ontslaan door besparingen.” Wie weet mag AI binnenkort ook ons diploma ontvangen – het is tenslotte AI die al het werk doet.

Lijkt dit op de toon en insteek die je in gedachten had, of wil je dat ik het artikel nog wat absurder, bijtender of juist subtieler maak?

Sinds haar oprichting promoot UAntwerpen het principe van actief pluralisme: een open houding ten opzichte van diversiteit waarbij dialoog centraal staat. Die visie vertaalt zich onder meer in de korfvakken: verruimende vakken die in het tweede en derde bachelorjaar aan alle studenten worden aangeboden. Ze geven handvatten om eigen standpunten te onderzoeken, andere perspectieven te begrijpen en het gesprek aan te gaan over actuele en complexe thema’s die de maatschappij bezighouden. Filosoof en godsdienstwetenschapper Franken benadrukt: “Die brede blik, gevoed door objectieve, actuele en kritische argumenten, is geen luxe maar een noodzaak in een wereld die steeds meer onder druk staat door polarisatie."

van levensbeschouwing tot bruggen bouwen

Toen in 2003 de fusie plaatsvond van UFSIA, RUCA en UIA, stond de nieuwe UAntwerpen voor een belangrijke keuze: hoe zou ze zich gaan profileren? De universiteit besloot snel en koos bewust voor een open blik waarbij geen enkele inhoudelijke overtuiging als norm gold, maar waar er wel ruimte was voor reflectie, debat en ontmoeting. Om dat actief pluralisme mee gestalte te geven, werd het Centrum Pieter Gillis opgericht.

nieuwe tijden, nieuwe accenten

Het actief pluralisme werd aanvankelijk ingevuld als een levensbeschouwelijke dialoog. Doorheen de jaren evolueerde deze aanpak van een louter levensbeschouwelijke naar een multi-, inter- en transdisciplinaire benadering. Die benadering vertaalde zich in de zogenaamde ‘korfvakken’. Inhoudelijk werd er niet enkel meer op levensbeschouwing gefocust, maar er ontstond een shift waar ook maatschappelijk relevante thema’s zoals duurzaamheid, burgerschap, de grootstedelijke context en media een plekje kregen. Levrau, die zelf een achtergrond in psychologie en moraalfilosofie heeft, legt hier veel nadruk op: “Het doel van dit format is om studenten uit te nodigen om voorbij het eigen ‘facultaire hokje’ te denken.” Studenten worden dus gestimuleerd om niet alleen kennis met andere disciplines te delen, maar ook om met een ‘gemeenschappelijke en genuanceerde taal’ over maatschappelijke kwesties te spreken. Die aanpak is belangrijk, want de samenleving evolueert snel en van universiteitsstudenten mag verwacht worden dat ze goed geïnformeerd zijn over de complexiteit van het samenleven. Onze unief verandert mee. Zo werd dit academiejaar een korfvak gelanceerd over artificiële intelligentie. Dit korfvak was met 280 studenten in no time volzet. Vanaf volgend academiejaar, 2025-2026, wordt ook het vak Dekolonisatie gelanceerd. “Het is een vak dat de verschillende dimensies van dekolonisatie gaat behandelen. Denk aan: dekolonisatie in relatie tot cultuur, economie, geschiedenis of gezondheid”, deelt Levrau.

logistieke problemen

Het aanbieden van een vak aan alle studenten brengt logistieke moeilijkheden met zich mee. Levrau: “Het is onmogelijk om een rooster op te stellen waarbij alle studenten altijd aanwezig kunnen zijn. Sommige studenten kiezen er daarom voor om het korfvak vanop afstand te volgen. Omwille van de gegarandeerde opnames zijn er ook studenten die beslissen om sowieso niet naar de les te komen, ondanks dat ze dit wel zouden kunnen. Het idee dat ze misschien thuis of op kot, met een zakje chips, voeten op de bank, in versneld tempo de les bekijken, doet toch wel de wenkbrauwen fronsen. Als de filosofie van de korfvakken eruit bestaat om over het disciplinaire muurtje te kijken en om van en met elkaar te leren, dan kan aanwezigheid in de aula net een meerwaarde zijn. Zeker omdat er vaak een beroep gedaan wordt op gastdocenten, is een lege aula toch wel een probleem. Leg het maar eens uit aan die gastdocent die tientallen, zo niet honderden kilometers aflegt dat hij zal moeten lesgeven in een quasi leeg auditorium.”

De filosofie van de korfvakken bestaat eruit om over het disciplinaire muurtje te kijken en van elkaar te leren. Om die reden is aanwezigheid in de aula een meerwaarde. Het advies? “Kijk zeker over dat actief pluralistisch muurtje, maar durf ook écht naar de les te komen”, vertellen de korfvakspecialisten.

uiteenlopende onderwijsvormen en studielast

Verschillende roosters en verschillende opleidingen samenbrengen is dus lastig. Ook de vraag of elk vak eenzelfde studielast met zich meebrengt, blijft een aandachtspunt. Elk opleidingsonderdeel heeft zijn eigen onderwijs- en evaluatievormen. “Bij Community Service Learning wordt er transdisciplinair gewerkt, waar studenten samenwerken met externe partners en dit vraagt een ander soort engagement. De studenten gaan een jaar aan de slag met een concrete nood uit het werkveld, zoals een non-profitorganisatie, en beantwoorden deze op basis van praktijkonderzoek, terwijl ze ervaring opdoen in dezelfde organisatie”, legt Levrau uit. Ten opzichte van de andere korfvakken vraagt dit van studenten dus extra inspanning voor hetzelfde aantal studiepunten.

toekomstbestendig leeraanbod

De korfvakken aan UAntwerpen zijn het resultaat van een bewuste keuze voor openheid, dialoog en intellectuele verruiming. Wat begon als een levensbeschouwelijke verdieping, is vandaag uitgegroeid tot een breed aanbod dat studenten van alle faculteiten samenbrengt rond tal van urgente maatschappelijke thema’s. De korfvakken kaderen binnen het ‘actief pluralisme’, een houding die je openstelt voor diversiteit. Die houding kan je aan UAntwerpen leren en trainen zodat je zowel binnen als buiten de universiteit een kritische burger bent. En ja, misschien begint dat engagement dus echt wel in de aula’s zelf!

Na de Brexit moesten we al afscheid nemen van spontane citytrips naar Engeland, want sinds 2020 is een internationaal paspoort verplicht in het VK. Sinds april dit jaar moet je daarbovenop nog een ETA aanvragen. Die reistoestemming geldt voor korte verblijven tot zes maanden en is twee jaar geldig, of tot je paspoort vervalt. Het aanvragen kan op twee manieren: via de officiële ETA-app of via de website van de Britse overheid.

De ETA-app, hoewel op papier handig, blijkt in de praktijk een digitale hindernissenloop. Bij mij liep het mis tijdens het scannen van de chip in mijn paspoort, een eerste en zeer cruciale stap. Ondanks meerdere pogingen met verschillende lichtinvallen, toestellen en posities kreeg ik telkens dezelfde foutmelding. Op online fora (Reddit, UKtravel, global-law.co.uk) melden tientallen mensen vergelijkbare problemen: de app herkent de chip niet, crasht tijdens het uploaden van een pasfoto of sluit abrupt af bij het maken van een foto van het paspoort. Bij sommigen lukte de aanvraag uiteindelijk, maar kregen ze twee weken later nog steeds geen nieuws over de goedkeuring. Ook meldingen over een volledig vastgelopen scherm zijn geen uitzondering, waarna herstarten de enige optie is. The cherry on top? Je mag de aanvraag maar een beperkt aantal keren opnieuw proberen, waarna je tijdelijk geblokkeerd wordt door het systeem. En alsof dat nog niet volstaat: de aanvraag via de app kostte in de eerste dagen slechts £10, maar werd al snel verhoogd naar £16.

Wie het scannen wil omzeilen, kan via de alternatieve, maar minder toegankelijke website van de Britse overheid de aanvraag indienen. Die optie is vaak gekoppeld aan extra kosten via externe visabureaus, die makkelijk oplopen tot 100 euro. En zelfs als de aanvraag lijkt te lukken, blijft het spannend: je aanvraag kan dagenlang op “in behandeling” blijven staan, zonder statusupdate of contactmogelijkheid.

Voor studenten zoals ik die een korte studieperiode in het VK plannen, betekent dit vooral stress. Wat ooit een spontane uitwisseling kon zijn, vereist nu technische vaardigheden, geduld en geld. Na wat een hopeloze namiddag leek, ben ik uiteindelijk met mijn paspoort naar het gemeentehuis gegaan om hem daar te laten uitlezen en de aanvraag te kunnen verderzetten. Hopelijk neemt het VK de feedback ter harte en wordt de procedure gebruiksvriendelijker. Tot dan: begin op tijd, test meerdere toestellen en bereid je voor op frustratie.

Enter Peak Season, een Amerikaanse indiefilm die ons introduceert tot Amy Jimenez (Claudia Restrepo), een dappere dame die deze tweestrijd onbevangen te lijf gaat in een bescheiden maar impactvol liefdesdrama. Online wordt de film als volgt samengevat: “Amy vormt in New York een koppel met Max (Ben Coleman). Ze koesteren trouwplannen en nemen even vrijaf van hun drukke bestaan. Geen betere plek om bij te komen dan het stadje Jackson Hole in berg achtig Wyoming. Terwijl Amy haar carrière voorlopig op een zijspoor heeft gezet, is Max niet achter zijn computer weg te slaan. Een ontmoeting met Loren (Derrick Joseph DeBlasis), een allround gids die haar de beginselen van het vliegvissen bijbrengt, opent voor Amy een mogelijk nieuw perspectief.” Ze hebben een duidelijke klik en wanneer Max voor zaken terugkeert naar New York, hebben de twee achterblijvers het rijk voor zich alleen...

Het lijkt misschien cliché, maar Amerikaanse films met relatief lage budgetten – laten we zeggen minder dan 10 miljoen dollar – doen wel vaker anders aan dan we gewoon zijn van de grote Verenigde Staten. Ze laten een erg divers land zien, vol inzicht in de hedendaagse tijdsgeest en Peak Season past opnieuw in dat rijtje. Microdosing, crossfit, ketamine, trainen voor een halve marathon, van werk veranderen… Het passeert allemaal de revue in een waardige context en voelt universeel aan, precies zoals het vandaag de dag vaak gebeurt binnen de verkenningstocht van jonge, intelligente mensen.

Stad en natuur worden gewikt en gewogen; tijd, druk en inertie intens ervaren; gevoelens nadrukkelijk overdacht. Het is een korte film, maar voor mij verdampt hij in zijn eenvoud net naar de essentie.

Bovenal toont de film de Verenigde Staten nog eens in dat andere licht. Die mooie, prachtige VS worden zowel cinematografisch als narratologisch weergegeven. Een van de mooiste landen op aarde, met een unieke drang naar vrijheid. Alles samen is deze film een bijzondere aanrader, alleen, met twee, of zelfs met drie.

★★★★

Peak Season, 4 juni 2025 in de cinema

De bibliotheek als instituut bestaat al eeuwen. In de oudheid en de middeleeuwen was het een gesloten kenniscentrum, waar alleen de elite toegang toe had. In de vijftiende eeuw kwam hier verandering in en mocht ook het gewone volk gebruikmaken van de bibliotheek. De uitvinding van de boekdrukkunst zorgde voor een positieve groei van kennis en boeken. Twee eeuwen later, tijdens de Verlichting, ontstonden de eerste openbare bibliotheken. Deze waren vooral verbonden aan universiteiten en hun belang bleef groeien. Thesissen schrijven en lessen inhalen, vandaag de dag is er voor iedereen een plekje vrij in de bibliotheek – als je dit tijdig reserveert natuurlijk.

Vanaf de negentiende eeuw ontwikkelde de bibliotheek voor het eerst haar sociale functie en werd het een publieke ontmoetingsplek en uiteindelijk het gemeenschapscentrum zoals we het nu kennen. Van een gesloten centrum enkel voor de chosen ones tot een openbare plek waar mensen elkaar ontmoeten, kinderen leren lezen en in elk boek een nieuwe wereld verborgen zit. Bibliotheek Permeke vult met veel passie deze taken in en doet dat ondertussen al twintig jaar vanaf het De Coninckplein. Ter ere van dit jubileum wordt ze in de bloemetjes gezet – en terecht. Stadsdichter Esohe Weyden gaf een geveldicht cadeau aan de plek waar ook zij veel tijd doorbracht. Op het Vertelfestival, dat eind april plaatsvond, opende de bibliotheek haar deuren voor iedereen om te genieten van verschillende tentoonstellingen en activiteiten.

Naast het uitlenen van boeken, films, strips, … organiseert Permeke bijna dagelijks gratis evenementen. Denk hierbij aan fotografieworkshops, schrijfsessies, voorleesmomenten voor kinderen en conversatiegroepen om Nederlands te oefenen. Wat opvalt bij deze activiteiten is dat de bevordering van de gemeenschap centraal staat. Voor alle leeftijden en groepen is er wel iets te doen. Er zijn voorleesmomenten met therapiehonden om kinderen met leesmoeilijkheden te helpen vertrouwen te winnen in zichzelf. De verschillende knutselworkshops zijn vertrouwde plekken voor kinderen om hun creativiteit te uiten en de lezingen over eenzaamheid voor vijftien- tot vijfentwintigjarigen doorbreken het taboe rond mentale gezondheid bij jongeren.

Een van mijn favoriete vaste projecten van Permeke is de jongerenbibliotheek, de Kubus, die zich voor het gebouw bevindt. Deze plek is speciaal voor jongeren gemaakt en wordt ook draaiende gehouden door een jongerenboard. Iedereen tussen vijftien en vijfentwintig jaar kan er terecht voor alles van het uitlenen van schoolboeken tot een koffietje en een schrijfcursus of computerworkshop. Daarnaast werkt Permeke elke week samen met Saamo, Red Star Line Museum en Endeavours en toveren ze hun leestuin om tot een groeiplek van verhalen en dromen. Elke donderdag zijn vrouwen er welkom om samen te werken aan een vrouwvriendelijke publieke ruimte. Het is een ontmoetingsplek waar ze verhalen kunnen delen en gezellig met elkaar kunnen praten terwijl ze samen werken aan een mooie en veilige omgeving.

Bij deze evenementen en projecten kan Permeke steunen op een team van vrijwilligers vanuit het jongerenboard, het team dat ook de Kubus draaiende houdt. dwars sprak met Alex, een van deze vrijwilligers en zij liet enthousiast weten dat Permeke een heel open en toegankelijke plaats is. Vanuit het jongerenboard zijn de vrijwilligers verantwoordelijk voor een groot deel van de projecten die plaatsvinden in de bibliotheek. "Zeker als vrijwilliger is het super aangenaam om in Permeke te zijn", legt ze uit over de werking. “Er zijn geen vereisten voor de vrijwilligers, iedereen mag zelf kiezen of ze een project willen opstarten of helpen bij bestaande projecten.”

Ze hebben volledige vrijheid om ideeën uit te werken en voor te stellen en krijgen zo de kans om op een heel laagdrempelige manier de verantwoordelijkheid te krijgen over hun project. "Als je een project opstart, is het een heel fijne manier om dat onder begeleiding te kunnen doen", benadrukt Alex. De toegankelijkheid van de bibliotheek maakt dat de vrijwilligers veel ruimte hebben om te groeien. De projecten worden volledig ondersteund door de vaste medewerkers en alles verloopt heel open. Elk idee is welkom, vertelt Alex: "Zolang het maar binnen het gegeven van de bib past."

Of je nu op zoek bent naar een nieuwe sciencefictionroman, een schoolboek, of een prentenboek om voor te lezen, in Permeke is het te vinden. Heb je eerder nood aan een luisterend oor, een veilige plek waar je je kwetsbaar kan opstellen of wil je kunnen uitpakken met mooie foto’s bij nieuwe vrienden? Ook daarvoor staan de deuren van de bibliotheek open. Voor iedereen valt er wel iets te vinden in de bibliotheek op het De Coninckplein en als veilige oase in de drukke stad is ze onmisbaar voor iedereen die het nodig of minder nodig heeft.

“Het is niet het einde van de wereld als je het niet haalt.” Dat hebben anderen je vast al vaak genoeg verteld. Ik zeg liever verwarrende dingen zoals: het is een strijd die je toch niet kan winnen. Jij tegen de leerstof, tegen het examen, de prof, tegen anderen. Maar bovenal: jij tegen jezelf. Ik herhaal: een strijd die je niet kan winnen. Je gaat nooit 100% tevreden zijn. Je kan jezelf niet verslaan. Niet in theorie en niet in praktijk.

Toch blijf je vechten voor die tevredenheid. “Als ik nu maar hard genoeg mijn best doe, dan ben ik daarna tevreden.” Maar als je het eenmaal haalt, verschuift de lat — bewust of onbewust. Steeds opnieuw, net zolang tot je denkt dat hij hoog genoeg ligt... Tot je hem wéér hoger legt. Tot je ziet dat anderen hun lat nóg hoger leggen. Of tot anderen zeggen dat jij die van jou hoger moet leggen. Je leeft in een continuüm van uitkijken naar tevredenheid, naar dat moment waarop je eindelijk hét bereikt.

Maar hét komt niet later. Hét komt nooit. Als er al een hét bestaat, dan is het nu. Nu heb je meer bereikt dan ooit tevoren. En morgen? Dan heb je, alles opgeteld, sowieso méér bereikt dan vandaag.

Of je nu uitstelt, toch probeert te studeren of gepland pauzeert: je gaat vooruit. Dichter naar je doelen, dichter naar geslaagde examens. Dichter naar vakantie in augustus. Maak na het voltooien van je planning of to-dolijst niet gelijk een nieuwe. Laat de lat even liggen waar hij ligt. Sta na het behalen van een doel — of het nu één uur studeren, een hele dag of het halen van een examen of diploma is — even stil. Gewoon stil. Zen. Net als je nu wacht op mijn volgende zin van dit verhaal: relax, de volgende komt wel. Bedenk waar je vandaan komt, sta even op de lat voor je hem opnieuw verlegt.

De examens voelen als een eeuwige strijd tegen jezelf en (je eigen) verwachtingen. Het is moeilijk. Het gaat niet om punten. Je bent niet je punt. Niet je gemiddelde. Niet de optelsom van juiste of foute antwoorden. Je bent een mens. Niet perfect afgerond. Sta even stil. Niet omdat het moet, maar omdat het mag. En als ik je dan toch raad geef: lees dwars. dwars door het moeten heen.