poëzie

26/06/2019
muze (© Stine Moons | dwars)
🖋: 
Auteur extern

Marieke Ornelis


Als ik een muze had zou jij het zijn
Zou ik schrijven over
Hoe jij je gedachten om geweien vouwt
Hoe koperdraad je lijf dooradert
Hoe je soms de werkelijkheid nadert
Maar nooit raakt
Horizontale asymptoot
Horizontaal over elkaar
Ik ben nooit goed geweest in wiskunde
We bevinden ons ergens tussen nul en oneindig

Zou ik schrijven over
Hoe fietszadelschedels in kudde door jouw kamers zweven
Hoe je handen zich even
Snel nestelen in natte klei
Als in natte vrouwen die lijken op Persephone van Bernini
Marmervlees
Koudwatervrees
Hoe jij vrouwen doet opstijgen als rooksignalen verspreid in een stad
Ik ben er één van
Ik roep: brand

We bevinden ons ergens tussen nul en oneindig

Hoe je me in mijn imaginaire boomhut in het donker omhult
Met obscure muziek onder andere
Hoe je zegt kijk
Alles wat we zien is op weg naar het einde
Kijk kijk
Maar alles wat we niet kunnen zien zal blijven de ruimte die niet tussen ons in is
Kijk
Passie is een spel van clair-obscur
Kijk
Hoe je zegt kijk
En ik meer en meer een rooksignaal word
Ik roep: brand

Hoe je woorden openbloeien of uit elkaar spatten
Afhankelijk van hoe zwaar we ons bezatten
Afhankelijk van je zinsbouw klemtoon klankkleur
Of de avondgeur
Of de ochtendlucht
Hoe je zucht
Als het te snel licht wordt
Je bent nooit goed geweest in wiskunde maar wel in bed
Hoe je groot en sterk bent en met je lijf een echte boomhut om me bouwt
Hoe ik zeg dat ik groot en sterk genoeg ben zo en jij me bijna gelooft

Of op z’n minst je best doet
Verticale asymptoot
Je schiet hoog de werkelijkheid voorbij
De ruimtevaarder zwaait
Heeft me een bericht gestuurd en mijn hemellichaam licht op onder het scherm
Of ik een muze heb

Limieten zijn voor mensen die goed zijn in wiskunde
We bevinden ons ver buiten nul en oneindig



geschiedenis herschreven met sociale media

26/06/2019
als een lopend vuurtje:1431 (© Alex Noels | dwars)
🖋: 
Auteur

Sociale media worden tegenwoordig wel eens de ‘ziekte van de eeuw’ genoemd. In de reeks ‘geschiedenis herschreven met sociale media’, exploreren we hoe het verleden anders had kunnen verlopen als er toen ook al Twitter, Facebook en Instagram bestonden. In deze editie: een wel heel bijzondere Française.

In een door mannen gedomineerde wereld werd uit het niets een jong meisje een landelijk bekend persoon. Op haar zeventiende, in het jaar 1428, sloot ze zich aan bij het leger van Karel VII en was zij een belangrijk onderdeel van enkele militaire successen aan Franse zijde in de Honderdjarige Oorlog tegen de Engelsen. Toch was haar succes maar van korte duur. Ongeveer een jaar nadat ze de Franse legers had doen opleven, werd ze door de Bourgondiërs gevangengenomen, die aan de kant van de Engelsen stonden. Haar oude bondgenoot, Karel VII, deed geen enkele moeite om haar uit die penibele situatie te halen. Dit had tot gevolg dat de Engelsen haar uiteindelijk kochten en door een aan hen gelieerde bisschop genaamd Pierre Cauchon lieten berechten, twee jaar later eindigde Jeanne d’Arc op de brandstapel. Vandaag de dag zouden we daarover moord en brand schreeuwen, en natuurlijk moet de hele wereld op de hoogte zijn van deze ongerechtigheid. De flitsen van onze mobiele camera’s zouden als vuurvliegjes rond de sintels van het vuur dansen. Maar ja, 600 jaar geleden was de publieke opinie over de brandstapel niet zo afwijzend als vandaag. De vraag blijft dan ook: hoe zouden onze sociale media er toen hebben uitgezien?

 

 
 
 
 
 
 
Jean II online

 
 

 

 

 

 

 

 



kunst op de campus

20/06/2019
selectieve soberheid aan het begin van het onbekende (© Amber Peeters | dwars)
🖋: 

Soms kan kunst bevreemdend werken. Meer dan eens kunnen we ons afvragen wat een kunstwerk nu eigenlijk is, wat het moet voorstellen en of het zelfs kunst is. Welk verhaal moeten we erin lezen? De campussen van UAntwerpen staan vol kunstwerken, maar of er veel studenten zijn die ze goed bekijken, valt te betwijfelen. dwars vliegt er echter in en belooft je dat vijf minuten eerder opstaan om de pareltjes op de universiteit toch eens goed te bekijken, helemaal de moeite waard is.

 

Als we in de beeldende kunst denken aan trappen, dan denken we meteen aan de Nederlandse kunstenaar Escher met zijn lithografie Relativiteit. In dit werk lopen trappen alle kanten op en speelt hij met drie zwaartekrachtbronnen, wat voor een optische illusie zorgt. Als toeschouwer kijken we in een ruimte waarin diverse figuren een idyllische gemeenschap vormen. De binnenruimte is koel en gevuld met schaduw. Enkel door de aanwezigheid van een natuurlijke lichtbron valt er licht binnen. Vanop de binnenplaats kunnen we door openingen een glimp opvangen van de buitenwereld, waar de zon volop schijnt en ons uitnodigt een kijkje te nemen in de tuinen die net aan ons zicht worden onttrokken.

 

onzichtbaar

Het schilderij Blok-C van Roger Wittevrongel op de tweede verdieping van gebouw C - hoe ironisch - wekt nog meer dan Relativiteit onze nieuwsgierigheid naar dat wat juist niet te zien is. Onze blik reikt omhoog over de witte treden, die net niet horizontaal afgelijnd zijn met de bladrand om zo dimensie te creëren, naar een doorgang en een raam waar we een monochrome blauwe lucht te zien krijgen. Boven de doorgang hangt een bordje met in zwart gedrukte letters de titel van het werk. Anders dan bij Escher gaat het hier niet om op-art en het weergeven van een omgeving, maar om een sober selectief gekadreerd deel van een ruimte, vermoedelijk een stadion dat als impressie dient van het geheel. Door deze keuzes te maken elimineert Wittevrongel alle, volgens hem, overbodige elementen van het doek. Ondanks die eliminatie is dat wat niet zichtbaar is juist hetgene wat onze aandacht trekt. Met de weinige informatie die we wel krijgen vormen we elk een eigen puzzel. Waar zou dit kunnen zijn? Ligt er achter deze muur het Elysion, zoals bij Escher lijkt te blijken? En wat ligt er dan achter ons? Zijn er mensen aanwezig die buiten beeld vallen? Vraag na vraag popt in ons op. De een al dan niet wat diepzinniger dan de ander.  

 

aandacht te kort

Wat ook zeer uitzonderlijk is, is het naambordje “Blok-C”. Dit eist heel wat aandacht op . Niet veel kunstenaars zullen ervoor kiezen om effectief een woord zo uitdrukkelijk op hun schilderij te zetten. Simpelweg omdat het totaal geen meerwaarde geeft aan de meeste beelden en omdat woorden, zoals reeds vermeld, veel attentie vragen van de kijker. Hierdoor lijkt de rest bij wijze van spreken achtergrond te worden. Het woord wijst er nogmaals op dat de maker zich in een groter complex begeeft dan hij laat blijken en een deel van een district, in dit geval C, kiest weer te geven. De omgeving lijkt bijna klinisch wit te zijn, waardoor soberheid meteen opvalt en in contradictie lijkt te staan met zijn omgeving. We kunnen veronderstellen dat dit een soort stadion moet zijn, of in ieder geval een openbare ruimte. Wat dus wil zeggen dat er van tijd tot tijd heel wat mensen over de vloer, in dit geval trappen, komen. Zeg nu zelf, drukke plaatsen gaan niet erg goed samen met klinische omgevingen.

 

hyperselectief

Afgeleid van al het bovenstaande: kadrering, tekst, de klinische soberheid,…, Is het niet vreemd te mogen veronderstellen dat de nu 86-jarige zich baseerde op een foto, die hij mogelijk wat gestileerder afbeeldde, om zo een vlakker en meer geometrisch effect te bekomen. Wittevrongel evolueerde via een gevarieerde abstractie naar een realistische stijl die bij sommige critici als hyperrealisme wordt beschreven, maar daar ben ik het persoonlijk niet mee eens. Zijn werk komt in de buurt, maar is nog lang niet hyperrealistisch. In zijn oeuvre komen we interieurs, exterieurs en stillevens tegen, maar ook vrouwelijke naakten komen uitgebreid aan bod. Vaak worden ze onherkenbaar afgebeeld door, net als in dit werk, fragmentarisch op het doek te worden gezet. Ze worden afgebeeld als object, wat hun menselijkheid in vraag stelt en waardoor hun relatie ten opzichte van hun omgeving verandert.

 

frustratie

Naar mijn persoonlijke opinie vind ik dit werk verschrikkelijk. Een woord zo vetgedrukt en aanwezig, in de hoek van een schilderij geduwd, maakt het geheel erg zwaar. Ondanks dat het een licht en sober werk is of, welja, had kunnen zijn. De kadrering frustreert me langs alle kanten. Het is alsof er een schilderij scheef hangt en je het uit beleefdheid niet recht kunt hangen. Daarnaast vind ik de onderwerpkeuze niet zo markant. Over het algemeen is het interessanter je gedachten te focussen op dat wat net niet zichtbaar is. Het is alsof we een begin krijgen en zelf het onbekende moeten bij fantaseren. Een beetje zoals dat we een puzzelstukje vinden en enkel kunnen raden naar het hele plaatje. Maar natuurlijk: smaken verschillen! Anderzijds wekt het wél heel wat op bij de toeschouwer. Alleen jammer dat dat bij mij vooral frustraties zijn en wat nieuwsgierigheid naar het onbekende van deze sobere, vervelende, selectie.

 

Wie geïnteresseerd is in meer werken van Wittevrongel kan altijd terecht op zijn website: www.rogerwittevrongel.be

 


how to: Spaanse cocktails

20/06/2019
tinto de verano (© Alex Noels | dwars)
🖋: 

Kan jij genieten van een heerlijk terrasje en het warme zonnetje op je aangezicht? Is jouw inspiratie voor een lekkere en betaalbare cocktail soms ook uitgeput? dwars helpt je verder! Met deze Tinto de verano kan je aan je siësta beginnen en vertoef je meteen in de Spaanse atmosfeer!

Tinto de verano is een cocktail gemaakt op basis van rode wijn en limonade. Tinto wijst hier op de kleur van rode wijn. ‘Een glas rode wijn’ is in de Spaanse vertaling namelijk ‘un vino tinto’. Verano is Spaans voor zomer. Vrij vertaald betekent de naam van deze cocktail dus ‘Rode zomer’.

Door de makkelijke verhoudingen en het beperkt aantal ingrediënten, is deze cocktail perfect in grote hoeveelheden klaar te maken voor een toffe poolparty of leuk kotfeest. Afhankelijk van welke smaak je verkiest zijn de verhoudingen ook heel eenvoudig aan te passen.

 

ingrediënten

  • Rode wijn
  • Limonade (Fanta, Sprite, Freeway, Bitter lemon, 7-up, etc.)
  • Citroen
  • Sinaasappel
  • IJsblokjes

 

bereiding

  1. Pak een groot cocktailglas en vul het met enkele ijsblokjes.
  2. Vul het glas voor 1/3 met rode wijn.
  3. Vul de rest van het glas bij met de limonade naar jouw keuze.
  4. Voeg enkele partjes citroen en sinaasappel toe.
  5. Roer met een herbruikbaar roerstokje.
  6. Smakelijk!

 

Zet die zonnebril op je gezicht, leun achterover en geniet!

Benieuwd naar de cocktails Agua de Valencia, Rebujito, Calimocho, Sol y Sombra en hun betekenis? Lees dan zeker de andere artikels in de rubriek how to: Spaanse cocktails!



3 festivals in het buitenland die je gedaan moet hebben

20/06/2019
dansen buiten je grenzen (© Fleur de Meyer | dwars)
🖋: 

Stortregen of saharatemperaturen, dat is zo'n beetje wat je kan verwachten van het weer op de Belgische festivals. De drukte neemt de laatste jaren ook astronomische proporties aan, waardoor je vaak als haringen in een ton in een tent gepropt zit. En zo ruikt het er ook. Collectieve zweetklieren worden uitgeperst om dan later weer te condenseren tot lauwe regen en te vallen in je niet zo fraaie pint. Waarvoor je dan ook nog eens drie volle euro's moet neertellen. Probeer eens iets nieuws, trek de grenzen over naar een festival in het buitenland!

1. Sziget, Hongarije

7 - 13 augustus

Werchter waant zich al jaren exclusief met die ene dag extra. Op Obudá-eiland lachen ze ons uit: zeven dagen godverdomme, en geen dag minder! Een eiland vol vrijheid op de Donau, stromend door het bruisende Budapest. Leef je uit in de hoofdstad van Oost-Europa.

Qua muziek is er voor ieder wat wils. Smerige trap, keiharde techno of obscure balkansbeats tot in de vroege uurtjes, iedereen kan er muzikaal bevredigd worden. Verwacht je tevens aan een even gevarieerd publiek: van internationale millenials tot lokale vijftigers, er zit vast iets bij wat jou kan smaken. 

Naast ontelbare soorten muziek is er elke dag yoga, dans en zowat elke workshop die je maar kunt bedenken. Mocht je jezelf dan nog vervelen is er een theatergezelschap, circus en Hongaarse volkspelletjes. Voor een halve liter bier betaal je iets meer dan een euro. Tip: laad je totebag vol met bier, als je de hele dag wil kamperen aan de mainstage voor je favoriete artiest. 

Voor de ultieme festivalervaring kun je er een party train naartoe nemen, waarop het feest al stevig wordt ingezet; all aboard! Je kunt natuurlijk ook vliegen naar Budapest of eindelijk met je maten op roadtrip gaan. Aan jou de keuze.

 

2. Dimensions Festival, Kroatië

28 augustus - 1 september

Hou je van elektronische muziek maar vind je de mainstage van Tomorrowland maar bagger, dan is Dimensions wat voor jou. Op underground techno of opzwepende detroit house, dansen zul je. In se hoef je niet eens een voorliefde te hebben voor digitale deuntjes. Je kunt er relaxen op het strand, rondvaren op bootjes in een nationaal park, of mysterieuze forten verkennen. Boek snel je erg betaalbare ticket, voor de laatste versie van dit festival op deze onwaarschijnlijke locatie. 

Als de muziek of de feeërieke locatie je niet kunnen verzadigen, neem dan eens een kijkje in Pula, de parel van Istrië. Hier vindt ook het openingsspektakel plaats in een tweeduizend jaar oud amfitheater. Geen grap. Dit jaar mogen onder meer Anderson Paak en Jeff Mills je zomer vervolmaken tijdens het openingsconcert. 

De podia zijn niet te evenaren, in the moat kolkt de bas tussen torenhoge muren in, wat voor een belachelijk goed geluid zorgt. In the ballroom kun je met tachtig mensen genieten van een ronde betonnen ruimte, waar je aan het einde van het optreden met iedereen in de kamer gedanst hebt, of dat nu wel je bedoeling was of niet. In ondergrondse tunnels van het fort bevindt zich zero strasse, waar meesters zoals Mala en Blawan je mee de duisternis in sleuren. Als je meer voor de open lucht te vinden bent, kun je op the beach je draai wel vinden, of aan dek van een van de party boats. Waar wacht je nog op?

 

3. Waking Life, Portugal

14 - 19 augustus

Als je graag deel wil uitmaken van een kleiner festival waar niet alleen muziek op de voorgrond staat, kan Waking Life je laten ontwaken in een nieuwe wereld. Het is een plek waar creativiteit zijn thuis vindt. Liefde voor de aarde, voor kunst en voor elkaar staat centraal. Om deze magische sfeer te waarborgen, wordt het aantal tickets laag gehouden, zodat je geen energie moet verspillen aan in de rij staan. 

Het festival wordt gehouden in Crato, in het Zuid-Westen van Portugal. Temperaturen kunnen hier hoog oplopen, maar iedereen zorgt goed voor elkaar en daarnaast kun je afkoelen in een idyllisch meer. Naast alle indrukwekkende kunstwerken en een even imposante line-up, is vooral het gemeenschapsgevoel erg bijzonder. De betere experimentele elektronische muziek is hier te vinden zoals die van Nathan Fake of Stavroz. 

Verantwoordelijkheid voor je eigen afval en je sociale rol in de maatschappij worden hoog in het vaandel gedragen. Je zal zonder twijfel mensen ontmoeten waar je urenlang mee kan praten over het leven, samen dansen tot jullie voeten pijn doen en frisse pinten delen onder de sterrenhemel. Geniet van Waking Life.



how to: Spaanse cocktails

12/06/2019
Calimocho (© Alex Noels | dwars)
🖋: 

Kan jij genieten van een heerlijk terrasje en het warme zonnetje op je aangezicht? Is jouw inspiratie voor een lekkere en betaalbare cocktail soms ook uitgeput? dwars helpt je verder! Met deze Calimocho kan je aan je siësta beginnen en vertoef je meteen in de Spaanse atmosfeer!

Calimocho – ‘Kalimotxo’ in het Baskisch –  is een cocktail gemaakt op basis van een 50/50-verhouding rode wijn en cola. Dit drankje wordt voornamelijk gedronken tijdens festivals in het Baskenland. Het gerucht gaat dat de mix is ontstaan na een poging om de slechte kwaliteit van de rode wijn te camoufleren.

Door de makkelijke verhoudingen en het beperkt aantal ingrediënten, is deze cocktail perfect in grote hoeveelheden klaar te maken voor een toffe poolparty of leuk kotfeest. Afhankelijk van welke smaak je verkiest zijn de verhoudingen ook heel eenvoudig aan te passen.

 

ingrediënten

  • Rode Wijn
  • Cola
  • Citroen
  • IJsblokjes

 

bereiding

  1. Pak een groot cocktailglas en vul het met enkele ijsblokjes.
  2. Vul het glas tot halverwege met rode wijn.
  3. Vul de rest van het glas aan met cola.
  4. Voeg, naar smaak, nog een partje citroen toe.
  5. Roer met een herbruikbaar roerstokje.
  6. Smakelijk!

 

Zet die zonnebril op je gezicht, leun achterover en geniet!

Benieuwd naar de cocktails Agua de Valencia, Rebujito, Tinto de Verano, Sol y Sombra en hun betekenis? Lees dan zeker de andere artikels in de rubriek how to: Spaanse cocktails!



dwarse podcasts

12/06/2019
vijf verrukkelijke Vlaamse podcasts (© Camille Van Landegem | dwars)
🖋: 

Podcasts hebben officieel hun intrede in België overleefd! Waar het jaren geleden nog een fenomeen voor de early adopter was, is het ondertussen goed ingeburgerd. Denk maar aan De Standaard of Qmusic die hun eigen podcasts creëren, maar ook elders schieten er heuse pareltjes uit de grond. Een kort overzicht van Vlaamse podcasts die zowel de beginnende als doorwinterde luisteraar kunnen amuseren.

1. elven voor twaalven

Deze Belgische podcast volgt het Dungeons & Dragons-avontuur van vier personages en een gast, zorgvuldig uitgestippeld door de getalenteerde Dungeon Master. Een heerlijk stukje escapisme van eigen bodem. Inmiddels hebben de spelers van de tabletop RPG zich al twee seizoenen en één losstaande aflevering lang in duizenden bochten gewrongen, met succes: onlangs namen ze de eerste Elven Voor Twaalven live-aflevering op in Gent. Elke twee weken komt er op maandag een nieuwe aflevering uit.

Klik hier om te luisteren (ook te beluisteren op Spotify, Apple Podcasts of je andere favoriete podcast-app).

 

 

2. vuile lakens

Even naadloos overschakelen van fantasy naar de moderne westerse maatschappij. In Vuile Lakens breken Heleen Debruyne en historica Anaïs Van Ertvelde de taboes open rond seks, het vrouwelijke lichaam en "alles waar je in keurig gezelschap niet durft over te praten". Daarvoor maken ze gebruik van hun expertises  cultuur en geschiedenis – die ze feilloos vervlechten met hun eigen ervaringen. Een verfrissende insteek in een veelal mannelijk gedomineerd medium. De podcast omvat dertien afleveringen van verschillende lengtes, wat ze perfect maken als blokpauze. Als je het toch wat internationaler en explicieter wilt aanpakken, kan je ook eens een auditief kijkje nemen bij Guys We F****d (vul dat laatste gerust in hoe je zelf wilt). 

Klik hier om te luisteren. 

 

 

 

3. nerdland

Wel zin om bij te leren, maar heeft het vrouwelijke lichaam dankzij Vuile Lakens geen geheimen meer voor je? Dan is er Nerdland. Gerenommeerd nerd Lieven Scheire gidst er zijn luisteraars samen met afwisselende co-presentatoren door een maandoverzicht van wetenschappelijke ontwikkelingen. Mag het nóg specifieker? Dan is er Moules de Geek, waarin hij het met gasten over één onderwerp heeft. Passeerden onder meer de revue: de cochleairimplantaatbeschermhelm en de ondertitelvoorleesmachine. Nerdland komt maandelijks uit, Moules de Geek ligt al even stil. 

Klik hier om te luisteren  (ook te beluisteren op Spotify, Apple Podcasts of je andere favoriete podcast-app).

 

 

4. mij gedacht

FC De Kampioenen afgezaagd? Mij(n) Gedacht! In deze podcast wordt elke aflevering van FC De Kampioenen op hilarische wijze door de mangel gehaald. Drie mannen bespreken er tussen de drie à vier uur lang een aflevering, al wordt er meer gezeverd dan besproken. En nog meer gelachen dan gezeverd. Of zoals iemand het in de reviews van Apple Podcasts perfect formuleert: "Satirisch goud, De Ideale Wereld van de podcasts".

Klik hier om te luisteren (ook te beluisteren op Apple Podcasts).

 

 

5. welcome to the AA

Alex Agnew doet wat hij het beste doet, maar dan in een ander jasje. In Welcome To The AA nodigt hij altijd een gast uit om er gemiddeld anderhalf tot twee uur mee te babbelen. Denk aan namen als Gert Verhulst, Urbanus, Geert Hoste of Dvtch Norris, maar ook aan bijvoorbeeld Maarten Boudry. Van alle opgelijste podcasts geeft deze het vaakst het gevoel alsof je toevallig bij héél grappige en vlotte mensen in de woonkamer zit. En dat elke week, ondertussen al een jaar lang. Denk trouwens maar niet dat Alex Agnew iets aan zijn Antwerpse klanken verandert, dus helemaal perfect als je even heimwee naar je studentenstad voelt.

Klik hier om te luisteren (ook te beluisteren op Spotify, Apple Podcasts of je andere favoriete podcast-app. Te bekijken op YouTube).

 

 
 
 


geschiedenis herschreven met sociale media

12/06/2019
vive la liberté, ook met social media? (© Alex Noels | dwars)

Sociale media worden tegenwoordig wel eens de ‘ziekte van de eeuw’ genoemd. In de reeks ‘geschiedenis herschreven met sociale media’, exploreren we hoe het verleden anders had kunnen verlopen als er toen ook al Twitter, Facebook en Instagram bestonden. In deze editie: hoe België de strijd om haar onafhankelijkheid verloor.

In een ver – en vooral erg kortstondig – verleden hadden Belgen en Nederlanders één en dezelfde vlag en leefden ze onder één koning, namelijk Willem I. Vanaf 1815 droeg hij de kroon van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Dat alles veranderde drastisch toen op 25 augustus 1830, na de opvoering van de opera ‘De Stomme van Portici’, Fransgezinde separatisten rellen veroorzaakten in het centrum van Brussel. De burgerij slaagde erin om deze rellen met behulp van de burgerwacht in bedwang te houden en naar hun eigen hand te zetten om zo de onafhankelijke staat België af te dwingen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



poëzie

12/06/2019
spingewikkeld (© Alex Noels | dwars)
🖋: 

 

 

buiten buiten
in het wilde weg
zet ik er mijn zinnen op
draai me om en ren weer weg

online online
op het wereld wijde web
maak ik van mijn daden woorden
het gedoe wordt waar ik zin in heb

verdwijn verdwijn
niets gehoord niets gezegd
niets gelezen niets geschreven
met z’n allen in een web

ingewikkeld leven

 


open brief van de Studentenraad

07/06/2019
🖋: 
Auteur extern

Jens Matthé


Het huisvestingsbeleid van UAntwerpen is een uitzonderlijk verhaal. Dat de studentenhomes in de tijd zijn blijven stilstaan weet ongeveer elke student. Toch is het debat over deze samenlevingsvorm razend actueel. Het eigen beheer van studentenkamers door de universiteit doofde gestaag uit en de studentenprotesten lopen nu al over meerdere generaties met als hoogtepunt de actie in 2018 naar aanleiding van de sluiting van ‘Ten Prinsenhove’ twee jaar eerder. Hoe is het beleid zo kunnen veranderen zodat vandaag studenten bereid zijn in tentjes te slapen om hun ongenoegen te uiten? De Studentenraad schetst een beeld.

breed maar verdeeld

In de vorige eeuw was het feit dat studentenhuisvesting in handen was van de universiteiten en hogescholen niet minder dan een evidentie. Toen in 2003 Universiteit Antwerpen boven het doopvont werd gehouden was het aanbod studentenkamers dan ook vrij groot. Elke campus had haar eigen studentenhome dat sinds de jaren 70 onderdak bood aan de studenten van de historische Antwerpse onderwijsinstellingen UFSIA, RUCA en UIA.

De kleine vierhonderd kamers werden toegewezen aan de studenten die dit het meest nodig hadden. Sociale dossiers werden gecontroleerd op basis van drie parameters: gezinsinkomen en -situatie, afstand tussen de woonplaats en de universiteit en eventuele andere sociale factoren zoals bijvoorbeeld een beperking. Bij de toewijzing van de kamers in Ten Prinsenhove lag dit iets anders; historisch gebeurde deze allocatie namelijk veel meer autonoom. Elke kamer had een sociaal karakter, maar deze homes boden vooral jarenlang een warme thuis aan een zeer divers publiek. De gemeenschapsvorming en hechting aan de homes was enorm.

 

2012 en 2016, de jaren van sluiting

In 2012 werd de studentenpopulatie aan de buitencampus opgeschrikt. Het studentenhome op de site van campus Middelheim werd definitief gesloten en 120 studenten moesten elders onderdak zoeken. De homebewoners en bijhorende studentenclub Campinaria kwamen in actie en verzamelden maar liefst 2250 handtekeningen tegen de sluiting. Het home verdween ten voordele van het nieuwe Komidagebouw, maar er werden 80 extra kamers in het TPC aan campus Groenenborger gecreëerd. Rector Verschoren beloofde enerzijds een significante uitbreiding van het aanbod studentenkamers binnen het project van de bouw van de campus voor de industrieel ingenieurs en anderzijds gesprekken over een uitbreiding van het aanbod nabij campus Drie Eiken.

Enkele jaren later stond in het beleidsplan 2014-2018 van het Departement Sociale, Culturele en Studentgerichte diensten (DSCS) nogmaals de vraag naar gesubsidieerde studentenkoten. Doordat de sociale sector enkel werkings- en geen investeringsmiddelen kreeg, kon er van een uitbreiding of vervanging van de homes geen sprake zijn. Dit leidde ertoe dat de Studentenraad in 2016 voor de zoveelste keer de vele infrastructurele gebreken van Ten Prinsenhove op de tafel bij de Stuvoraad moest leggen. Naar aanleiding van de verstrengde brandvoorschriften hingen verbouwingen aan het home al jaren in de lucht. Wanneer de universiteit iets aan het gebouw zou veranderen, moest zij een vergunning krijgen die toegekend werd op voorwaarde dat het hele gebouw aan de meest recente regelgeving zou voldoen. Deze stap was te groot dus bleef elke verbouwing uit. Toen in 2015 het gebouw een tweede maal door de brandweer als brandonveilig werd afgekeurd, werd de verplichte sluiting onvermijdelijk. De infrastructurele aanpassingen waren te duur en een uitzonderingsdossier was voor de stad Antwerpen geen optie meer. DSCS slaagde erin alle studenten onder te brengen in privékoten, maar home Ten Prinsenhove zou onder die omstandigheden nooit meer heropend kunnen worden.

 

samenwerking met private eigenaars

In de beleidsnota van rector Van Goethem werd gesteld dat het uitbaten van studentenkamers niet de kernopdracht van de universiteit is, maar dat ze er wel over wou waken dat er een voldoende aanbod aan betaalbare studentenkamers was. Nadat Ten Prinsenhove gesloten werd, huurde de universiteit een pakket koten bij private eigenaars tegen een prijs die lichtjes onder de marktprijs lag. Deze formule werd op de stadscampus al jaren gebruikt om de internationale studenten onderdak te bieden. Het eerste jaar woonden vele voormalige pedabewoners in deze koten. Ze hadden tenslotte omwille van de lagere huurprijzen aangegeven dat ze verkozen door de universiteit ondergebracht te worden.

Een jaar na de sluiting van Ten Prinsenhove waren quasi alle bewoners verdwenen. De meeste ex-bewoners kwamen niet uit een zodanig socio-economisch kwetsbare positie dat ze aanspraak konden maken op een financiële tussenkomst. De meeste studenten vonden de bulkhuurkoten daarom vrij duur voor wat ze waren, het prijsverschil tegenover hun kot in Ten Prinsenhove was 70 euro, ofwel zo’n 26 procent hoger. Deze noodmaatregel werd wel het vaste huisvestingsbeleid dat de universiteit zou voeren. De bulkhuurmethode zou voorgoed het home in eigendom vervangen.

 

de Studentenraad anticipeert

Tot 2016 waren de sluitingen van de studentenhomes niet onbewogen geweest, integendeel. In 2012 was er de petitie die door de universiteit gecounterd werd door een langetermijnvisie te formuleren voor nieuwe studentenkoten aan campus Drie Eiken en campus Groenenborger. De reactie in 2016 was beperkter omdat de sluiting pas bekend raakte enkele dagen voor de start van de examenperiode. De Studentenraad focuste op een snelle oplossing voor de tijdelijk ‘kotloze’ studenten, eerder dan op het wegen op de langetermijnvisie van de universiteit.

In 2019 kwam dan eindelijk het moment van de waarheid. In het beleidsplan 2019-2023 van DSCS – het verantwoordelijke departement voor het werkveld huisvesting – stond vermeld dat de sociale sector van de universiteit significant investeringsmiddelen mist voor de instandhouding of uitbreiding van het aanbod koten in eigendom en dat het resterende home op campus Drie Eiken eenzelfde lot als zijn voorgangers zou kunnen ondergaan. Op deze onduidelijkheid in het plan anticipeerde de Studentenraad en vroeg ze het universiteitsbestuur de concrete plannen in alle duidelijkheid op tafel te leggen. Het lot dat in een waas verweven was bleek het reële te bewandelen pad voor de komende decennia.

Op de Stuvoraad van februari 2019 stelden de studentenvertegenwoordigers daarom hun visie voor het huisvestingsbeleid voor en vroegen ze om hier voor de eerste keer in de geschiedenis een grondig debat over te kunnen voeren. De vergadering werd een uren durend pingpong spel tussen de studentendelegatie en het universiteitsbestuur. De studenten begonnen met een uitgebreide en grondige analyse van de historische evolutie en van de gemaakte beloftes. Daarbij werd een nota voorgesteld waarin de Studentenraad vanuit het perspectief van de studenten, de universiteit én de samenleving het belang van een huisvesting in eigen beheer verdedigde. Beide partijen stonden achter een ander model van studentenhuisvesting, de studenten pleitten voor ‘huisvesting-in-eigendom’ van de universiteit en de universiteit verdedigde de erfpachtformule die ook al gebruikt werd voor Ten Prinsenhove. Het water was te diep tussen beide standpunten en de raad ging uit elkaar zonder de vereiste consensus die nodig was voor een advies aan de Raad van Bestuur.

De Stuvoraad kwam een week later opnieuw samen. Naar aanleiding van deze vergadering vonden eerst enkele bilaterale gesprekken tussen enerzijds de coördinator Sociale Zaken van de Studentenraad en anderzijds enkele bestuurders plaats. Ook binnen de studentengeleding werd overlegd. Op de tweede Stuvoraad werd dan een aangepaste, meer ambitieuze, tekst over het huisvestingsbeleid voorgesteld. De studenten lijstten ook nog eens enkele beloften op die gemaakt werden tijdens de voorbereidende gesprekken zodat deze eenduidig in het verslag zouden kunnen opgenomen worden. Hiermee kan de volgende generatie van studentenvertegenwoordigers zeker aan de slag. De Stuvoraad bereikte een consensus. Het universiteitsbestuur en de studentengeleding waren klaar om als partners op korte termijn duurzaam beleid vast te leggen. De vrees voor plotse sluitingen en noodoplossingen voor studentenhuisvesting zou definitief tot de verleden tijd behoren.

 

de pedaoplossing 2.0

De studentenpopulatie aan UAntwerpen steeg sterk sinds 2003. Universitaire budgetten werden daarom vooral gebruikt voor onderwijsinfrastructuur. Eigen infrastructurele investeringen in de sociale sector, ongeacht het financieringsmodel waaruit de universiteit haar middelen haalt, blijken zo goed als onmogelijk en ook nog eens ondergeschikt aan onderwijs en onderzoek. De erfpachtformule is daarom de meest haalbare en te verkiezen oplossing.

De erfpachtformule zou er wel helemaal anders uitzien dan deze die gebruikt werd voor home Ten Prinsenhove. In dit project werd een blanco formule uitgeschreven waardoor de erfpachter de volledige bestemming en invulling van het gebouw kan kiezen. Voor de nieuwe erfpachtformule onderhandelden de studentenvertegenwoordigers in de Stuvoraad voor structurele inspraak bij elk gesprek en elke beslissing over een overeenkomst met de mogelijke partners. In de erfpacht zou het huidige home op campus Drie Eiken opgenomen worden, maar ook het achterliggende grasveld en eventueel andere universitaire gronden zodat het aanbod aan studentenkamers sterk zou kunnen toenemen; zelfs dubbel zo veel dan bij een investering met eigen middelen. De bestemming van gebouwen en gronden moet uitsluitend studentengerelateerd zijn, met behoud van een aanzienlijk aanbod aan basiskamers met een sociaal karakter en dito prijs. Nieuwe projecten zouden daarbij niet enkel rond de kamers alleen draaien, maar in functie staan van faciliteiten voor het gehele studentenleven in en rond de buitencampussen. De Studentenraad zou meer betrokken worden bij de huidige bewonersraden en de communicatie naar studenten toe.

 

conclusie

De voorbije jaren werd het huisvestingsbeleid van UAntwerpen gekenmerkt door intergenerationele solidariteit. Vorige generaties studenten konden – zolang er een UAntwerpen studentenhome was – tegen zeer voordelige prijzen huren, soms ongeacht of men beursstudent was of niet. Door de infrastructurele financieringsproblemen van de hogeronderwijsinstellingen komt er een einde aan de geschiedenis van ‘homes-in-eigendom’. De UAntwerpen heroriënteert vandaag haar historische beleid naar een beleid met erfpachten. De Studentenraad betreurt de evolutie waarbij studenten lang geen duidelijk beeld kregen van wat er met het huisvestingsbeleid op lange termijn ging gebeuren en waarbij er op de meest pijnlijke momenten ook communicatieproblemen opdoken. Toch gelooft zij dat ze vandaag als volwaardige partner samen met het universiteitsbestuur een goed huisvestingsbeleid zal kunnen vastleggen met zowel een focus op de grootte van het aanbod aan kamers als op de prijs van het aanbod basiskamers. De Studentenraad zal zich daarom niet principieel focussen op wie nu op papier beheerder is van wat, maar op wat het beste is voor de studenten zelf!