Zeventien dagen geleden landde ik, met twee overvolle koffers en een buik vol kriebels, samen met mijn mama in Ierland. De eerste dagen bestonden vooral uit tripjes naar Dunnes. Nee, dat is geen pittoresk Iers dorpje, maar wel de winkelketen waar ik alles insloeg voor mijn nieuwe kot – van theelepeltjes tot een donsdeken. Eens ik goed geïnstalleerd was en mijn kamer gezelliger had gemaakt, was het tijd voor mijn mama om te vertrekken. Na een paar traantjes – vooral van geluk – en veel knuffels namen we afscheid. Diezelfde namiddag besloot ik er alleen op uit te gaan en de stad te verkennen. Ik wandelde door het serene St. Patrick’s Park richting het centrum, waar ik de rest van de avond zalig ronddwaalde. Het was daar, met de lage avondzon in de winkelstraten en een soundtrack van straatartiesten, dat ik wist: dit gaat helemaal goed komen.

De volgende dag was het zover: mijn eerste schooldag aan Trinity College. Met een rechte rug en een bang hartje wandelde ik de verbluffend mooie campus binnen. Ik bewonderde de grote groene grasvelden, omringd door klassieke gebouwen, terwijl ik de menigte studenten volgde naar de Arts Building. Normal People is mijn favoriete boek, dus het voelde magisch om daar te zijn – op de plek waar Marianne en Connell hun dagen doorbrachten. Even voelde het alsof ik zelf een personage in een roman van Sally Rooney was, nieuwsgierig en een beetje onzeker, maar klaar om dit avontuur aan te gaan.

Intussen zijn we twee weken verder en begin ik me hier meer en meer thuis te voelen. Elke dag zit vol kleine en grote overwinningen. Van zelf de was doen zonder dat mijn kleren krimpen tot het inschrijven voor mijn gewenste vakken, wat hier vergeleken wordt met tickets voor Taylor Swift kopen. Ik geniet van kleine geluksmomenten wanneer ik op mezelf een boek lees in het park, nippend van mijn koffietje. Ik voel me overgelukkig vanbinnen terwijl ik met mijn nieuwe vrienden van de pub naar de club wandel, giechelend om de verkeerslichten die maar nooit op groen lijken te springen. Iedereen lijkt precies hetzelfde te willen: maximaal genieten van deze korte tijd hier. En dat maakt het extra leuk – het verbindt ons op een bijzondere manier en dat pakken ze ons nooit meer af.

Uiteraard zijn er ook momenten van angst, heimwee en onzekerheid. Alles is zo nieuw en spannend dat ik soms even pauze moet nemen. Dan doe ik een dutje, bel ik mijn ouders of haal ik een frisse neus, en kan ik er weer tegenaan. Het is bijna mooi dat dit erbij hoort: dat, ondanks de spanning, ik hier toch nog zo lang wil blijven.

Liefs
Pauline

Nieuw dit jaar is de ‘stoet der togati’. Allerlei belangrijke mensen van onze universiteit en de partnerinstellingen (lees: de hogescholen) lopen van Bourla naar de Stadsschouwburg om zo “de verankering van het hoger onderwijs in de stad Antwerpen te benadrukken.” Voorop loopt een unieke, maar fanatieke fanfare bestaande uit blaasinstrumenten en Marokkaanse gnawa-percussie, gevolgd door onze rector Herwig Leirs, AUHA-voorzitter en oud-rector Herman Van Goethem en burgemeester van Antwerpen Els van Doesburg. Leirs’ conculega Séverine Vermeire, rector van de KU Leuven, loopt ook mee. De stoet passeert links van de Stadsschouwburg een vredig protest van pro-Palestinabetogers. Een deel van de betogers heeft vlaggen en kartonnen borden vast, anderen posters met daarop de tekst “Gezocht:” en daaronder een afbeelding van een ruggengraat.
 
Nadat de stoet in de Stadsschouwburg arriveert, is het tijd voor de speeches. Tussen die speeches door worden op een groot scherm video’s afgespeeld die op verschillende manieren het centrale thema United* belichten. Deze plechtige, maar met momenten leuke opening van het academiejaar wordt vlot aan elkaar gepraat door Xander Kindt, student van het Koninklijk Conservatorium Antwerpen.
 
Xander kondigt als eerste spreker burgemeester Els van Doesburg aan. Na een lange wandeling in totale stilte – de prominenten zaten opvallend ver van de katheder – verwijst ze in haar speech naar de toespraak van vorig jaar van haar voorganger Bart De Wever. Hij gaf volgens haar “vaderlijk advies”. Van Doesburg stelt dan ook om zelf “moederlijk advies” te geven. Met wat grappen à la De Wever komt het neer op geniet, geniet, geniet, maar wel met respect. Ze vat het in één zin samen: “Doe normaal.”
 
De speechende studentenvertegenwoordigers Gebbe Bogaert en Kane De Bruyne brengen hun boodschap voor de zaal door te vertellen over persoonlijke ervaringen. Zo speecht Gebbe van de Antwerp Maritime Academy aan de hand van een stage op zee over hoe “gezamenlijke ervaringen sterke en blijvende banden creëren”. Kane van Karel de Grote Hogeschool vertelt op zijn beurt een verfrissende anekdote over een spelletjesavond, waarbij hij diversiteit als superkracht bestempelt. Hij roept onderwijsinstellingen op spelletjesavonden te organiseren om zo studenten dichter bij elkaar te brengen. Opvallend: onze eigen Studentenraad was er wel, maar in tegenstelling tot vorig jaar niet op het podium.
 
Gelukkig mag onze rector Herwig Leirs wel speechen. Na wat woorden als ‘opleiding’, ‘talent’, ‘engagement’ en de zin “Dat doen we niet alleen, dat doen we samen”, reageert Leirs op de drie dagen eerder aangekondigde besparingen op hoger onderwijs. “Het is teleurstellend en onbegrijpelijk dat de overheid al jarenlang de financiering van universiteiten niet laat toenemen met de groei van de studenten en de faculteiten. De besparingen waar we van de ene op de andere dag mee geconfronteerd werden, maken het nog moeilijker.” Een luid applaus volgt. Daarna vertelt hij over thema’s die van een universiteit een universiteit maken, zoals fundamenteel onderzoek en de bijbehorende uitdagingen. Net als vorig jaar steekt hij zijn speech kracht bij met visuele ondersteuning in de vorm van een PowerPointpresentatie.
 
Leirs roept op om bij het universitaire debat “kritisch om te gaan met argumenten van de ander” en om “steeds opnieuw de eigen waarheid kritisch te onderzoeken”. Op het grote scherm achter hem wordt nu een halfgevuld bierglas geprojecteerd. “Want of een glas halfvol of halfleeg is, is een kwestie van perspectief en denkkader. Daar is discussie over mogelijk, maar als iedereen doet alsof het woordje ‘half’ er niet is, dan gaat de discussie niet meer waar het over zou moeten gaan.” De boodschap? “Laat ons zorgen dat we op de universiteit die valkuilen niet hebben en de verschillende zaken op een andere manier bekijken.” Het halfgevulde bierglas op het scherm maakt plaats voor een slide met daarop een volledig gevuld Bolleke. De zaal lacht.
 
Waar onze rector vorig jaar een vergelijking met een bosrand maakte, kiest hij nu voor een metafoor met een koraalrif. Niet zomaar een koraalrif, maar ”een koraalrif dat bestaat uit ontelbare zeeanemoonachtige diertjes die samen, vaak in symbiose met algen – United* – de basis vormen voor een divers ecosysteem”. Hij geeft toe: “U ziet dat ik nood heb om terug biologieles te geven”, waarna zijn speech kort onderbroken wordt door een enthousiast applaus volledig gefaciliteerd door het aanwezige praesidium en sympathisanten van Fabiant, de faculteitskring Biologie. “De koralen zetten kalk af en sterven nadien af. Nieuwe individuen groeien daar bovenop, waardoor het rif langzaam groeit. Die diversiteit zorgt voor een immense productiviteit. Niet voor niets worden koraalriffen de kraamkamer van de oceaan genoemd. Maar wanneer het koraal bedreigd wordt, sterft het af. Ogenschijnlijk blijft het rif een tijdlang bestaan, maar er groeit niets meer bij en langzaam brokkelt alles af.” Leirs wendt zich vlak voor hij iedereen afsluitend bedankt tot de beleidsmakers: “Geef universiteiten voldoende zuurstof, maak er geen dode koralen van die langzaam onder de golven verdwijnen.” 

Hoe ben je op het idee gekomen om aan de Oxford Summer School deel te nemen?

Toen ik de dochter van een van mama’s vriendinnen leerde kennen, vertelde ze me dat ze in Oxford een zomercursus wiskunde had gevolgd. Daar had ik eerst niet verder over nagedacht, maar later voelde ik me wel geïnspireerd. Ik ben het gaan opzoeken en je krijgt dan een heel opvallende oranje webpagina waar je een kort motivatietekstje moet schrijven. Ik wou graag mijn Engelstalige skills uittesten en het zou ook een leuk verhaal zijn om aan mijn vrienden en familie te vertellen. Daarnaast ben ik ook verliefd op Engeland; elke reden om naar Londen te gaan is een goede reden. Ik heb me eigenlijk vrij impulsief ingeschreven.

Welke sociale activiteiten werden er georganiseerd?

We gingen samen naar de cinema, organiseerden een high tea, bezochten een marktje en gingen met z’n allen naar Windsor Castle. We hebben ook een pub hunt gedaan, waarbij elke college tegen elkaar ging barhoppen. Daarnaast kregen we een rondleiding langs de filmlocaties van Harry Potter. Het ontbijt en avondeten waren steeds voorzien, alleen voor het middageten moesten we zelf zorgen.

Hoe verschilde de manier van lesgeven met UAntwerpen?

De lokalen zijn opvallend kleiner. Er werd gewerkt met veel kleinere groepen en er waren meer een-op-een gesprekken met de docent. We hadden maar drie uur les per dag en kregen de taak om twee papers te schrijven tegen het einde van de zomercursus. We kregen ook een eindopdracht die afhankelijk was van ons gekozen vakgebied.

Heb je mensen leren kennen waar je nog steeds contact mee hebt?

Ja! Een aantal van de deelnemers hoor ik nog regelmatig. We hebben ook een groepschat op Instagram.

Wat was je leukste herinnering aan deze ervaring? 

We zijn redelijk vaak uitgegaan en hebben ook een soort prom georganiseerd. We hebben ook héél veel UNO gespeeld. Maar vooral het feesten en het dansen, dat was heel tof. De eerste twee dagen waren wel moeilijk voor mij, omdat ik niet graag weg ben van thuis. Ik at toen heel weinig en sliep niet zo goed. Los daarvan heb ik alleen maar positieve herinneringen aan deze ervaring.

Kan je één advies geven aan iemand die overweegt om deel te nemen? 

Gewoon gaan! De eerste dagen waren superangstaanjagend, maar toen ik weer thuis was, heb ik drie dagen gehuild omdat het gedaan was. Als je niet op Erasmus wil gaan, doe dan dit. Beste ervaring van mijn leven!

Wat Yellowface zo intrigerend maakt is niet alleen het morele dilemma, maar vooral hoe Kuang de literaire wereld portretteert. Met satirische precisie legt ze de hypocrisie van de uitgeverijsector bloot: de commerciële drang naar ‘diversiteit’, de marketingtrucs rond auteursprofielen en de rol van sensitivity­readers, die een tekst tegelijk behoeden en censureren. Kuang gebruikt haar eigen ervaring als schrijver om deze wereld tastbaar te maken: de spanning rond cover reveals, de druk om telkens weer een bestseller te leveren en de meedogenloze competitie, waarbij jaloezie en zelfrechtvaardiging constant op de loer liggen.

Daarbij spelen sociale media een cruciale rol. Kuang toont hoe een auteur vandaag de dag wordt gemaakt of gebroken door Twitterstormen, online roddels en publieke cancelcultuur. June beleeft de euforie van plotselinge roem, maar ook de vernedering van digitale schandpalen en bedreigingen. Het boek roept daarmee vragen op over identiteit, authenticiteit en de kwetsbaarheid van schrijvers in een wereld waarin reputaties in enkele uren kunnen worden vernietigd.

De kracht van de roman zit in de combinatie van pikzwarte humor, maatschappijkritiek en thrillerachtige spanning. Kuang laat de lezer tegelijk grinniken om Junes hypocrisie en huiveren bij haar morele ontsporing. Toch moet gezegd worden dat het verhaal na twee derde wat van zijn scherpte verliest. De plotwendingen worden voorspelbaarder en de centrale thema’s – culturele toe-eigening, racisme en jaloezie – zijn dan al uitvoerig verkend. Het slot mist daardoor het verrassingseffect van het begin, al blijft de ontknoping meeslepend genoeg om met voldoening door te lezen.

Yellowface is bovenal een actuele en confronterende roman die een spiegel voorhoudt aan de uitgeverswereld, de onlinecultuur en de samenleving in het algemeen. Kuang schrijft met vaart, ironie en lef, en weet een ongemakkelijke, maar onweerstaanbare leeservaring te creëren. Dat maakt dit boek, ondanks enkele voorspelbare passages, absoluut de hype waard.

Wat maakt het dat je de ene onbekende artiest wel wilt ontdekken en de andere niet? Ik denk dat ik initieel gevallen was voor de dromerige foto en de beschrijving op de Botaniquewebsite, waar gewag werd gemaakt van “retro pop met americana-invloeden, glamour en melancholie in clair-obscur”. De overtuiging om op ‘tickets bestellen’ te drukken groeide alleen maar toen ik Goldies meest gestreamde nummer ‘Cowboy Gangster Politician’ meteen erna opzette. Het deed wat aan Sylvie Kreusch en haar ‘Walk Walk’ denken, maar Goldie heeft een minder uitgeveegde, duidelijkere stem, die in de bridge en refreinen nog het beste met heldere kristalsuiker valt te vergelijken. Het was die belofte van zoetigheid die zorgde dat de kleine Rotondezaal een maand later in sneltempo volliep, wat neerkomt op zo’n driehonderd mensen die bereid zijn om twee uur lang sardineblikje te spelen in een halve cirkel ter grootte van een klaslokaal.

femme fataalst

Na het niet onaardige voorprogramma van de Limburgse zanger Sevens lijkt de crew het podium tot een filmset om te toveren door een koffer vol props en vooraan een typisch regisseursstoeltje neer te zetten. Vanaf het moment dat Goldie opkomt, is het duidelijk dat zij minstens zo hard heeft uitgekeken naar haar Europese première als het publiek. Met veel enthousiasme neemt ze het publiek met ‘The Angel and the Saint’ vanaf het begin al mee in haar wereld van verraderlijke liefdes en stoute dromen. Met een blik die zich het ene moment enkel op jou richt en een seconde erna in het oneindige, ver voorbij de zaal lijkt gebrand, heeft Goldie de hele Rotonde al mee wanneer ze zich na twee nummers in het stoeltje neerzet.
 
Ze lijkt een ware filmster terwijl ze de meezinger ‘King of Possibilities’ inluidt met een verhaaltje over haar filmmakende oom, haar grote inspiratie, die uiteindelijk vooral mooie drugsdeals bleek te regisseren. Goldie zingt loepzuiver, danst vol zelfvertrouwen en haalt een hele waaier aan props boven, van paraplu’s tot namaaksigaretten. Ze mag haar gitariste en drumster bedanken, die het publiek met een hoop solo’s bezighouden terwijl ze van het podium verdwijnt om nog maar eens een nieuwe killeroutfit aan te trekken. Bij haar wederopkomst geeft Goldie een tip over het volgende nummer: “The next song is about revenge. Does that narrow it down? It doesn’t.” Dit concert is inmiddels een wraakfilmblockbuster geworden, met ‘The Actress’ en ‘Penthouse in the Sky’ als kersjes op de taart. Bij het eerdergenoemde ‘Cowboy Gangster Politician’ zingt de hele zaal mee alsof het nummer een wereldwijde hit is.

hommage aan de laatbloeiers

Af en toe de zaal het zangwerk voor je laten doen, het is een luxe die Goldie Boutilier zich nog niet lang kan veroorloven. Hoewel ze ruim twintig jaar geleden, haar halve leven dus, van een Canadees dorpje naar Los Angeles trok, kende Goldie een carrière met veel tegenslagen. Met haar eerste solocarrière schopte ze het in 2012 niet verder dan een voorprogramma voor – echt waar – LMFAO, waarna ze ook nog brak met haar platenfirma. Een dj-carrière in Parijs leidde eveneens niet tot veel bekendheid en hoewel ze als model wél succes behaalde, zouden velen in haar plaats het gevoel krijgen dat ze enkel mooi en geliefd zijn als ze zwijgen. Vijf jaar geleden veranderde ze haar artiestennaam naar Goldie Boutilier, ruilde ze de elektronische sets in voor echte instrumenten en begon ze de muziek te maken die haar tot bij Botanique heeft gebracht.

Wanneer Goldie het concert dan afsluit met een toost op “that little girl who had a dream”, verliest die zegswijze ook haar clichégehalte. Vaak hoor je zo’n uitspraak van jonge artiesten die op hun drieëntwintigste al meerdere wereldhits scoorden. Dat maakt hun uitspraak niet minder authentiek en betekent ook niet dat zij niet hebben gezwoegd voor hun succes, maar hun geduld heeft het hoogstens een paar jaar moeten verduren. Uit het succes van een laatbloeier leer je zelf ook veel meer. De meesten onder ons zijn geen natuurtalenten en moeten al doende leren. Kijk maar naar Toni Morrison, die haar eerste roman op haar negenendertigste schreef en de Nobelprijs twintig jaar later won. Charles Darwin werkte zijn evolutietheorie pas uit op zijn vijftigste.
 
Ik weet niet of Goldie Boutilier ooit een Grammy zal winnen, maar ik kan wel zeggen dat ik slechts op een meter van haar stond toen ze tijdens de encore door het publiek wandelde. Ze nam de hand van een aantal fans vast met een dankbaarheid die voor zich spreekt. Het gaf me bijna het geloof dat, wie weet, zelfs ik me nog zou kunnen wagen aan een muzikale carrière.

Universiteit Antwerpen bestaat nog maar 22 jaar, maar toch staat Campus Mutsaard al sinds het begin van de negentiende eeuw bekend als een artistiek onderkomen. Al vanaf 1810 is de Antwerpse Academie er gevestigd, maar voor de eigenlijke start van dit verhaal moeten we helemaal terug naar de late middeleeuwen.
 
Ons verhaal begint in 1451, wanneer een groep franciscaner monniken  een stadseigendom – toen bekend als ‘Het Raemvelt’ – en enkele omliggende gronden cadeau krijgt van de toenmalige Antwerpse stadsmagistraat. De volgelingen van Franciscus van Assisi beginnen er met de bouwwerken van een klooster met een kerk en kerkhof. Bijna honderd jaar lang hebben ze er een vredig bestaan.

Op 20 augustus 1566 waait de Beeldenstorm – een grootschalige vernieling van katholieke kerken door protestanten – over naar Antwerpen. Protestanten dringen het klooster binnen en steken de gebouwen in brand. Twintig jaar later keren de monniken terug en kunnen ze het klooster in ere herstellen.

Aan het einde van de achttiende eeuw slaat het noodlot opnieuw toe. De Fransen arriveren in Antwerpen onder leiding van Napoleon. Ze dragen de minderbroeders op om het klooster te verlaten en plunderen vervolgens alle kloosterschatten. In 1809 besluit Napoleon dat het gebouw een nieuwe bestemming nodig heeft en geeft het complex aan de stad Antwerpen met de opdracht er een kunstacademie in onder te brengen.

Die opdracht van Napoleon is de geboorte voor het artistieke bestaan van de campus, want een jaar later neemt de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten, die daarvoor gevestigd was in de beursgebouwen, er haar intrek. Het complex is op dat moment nog niet gerenoveerd. Architect Pierre Bourla – bij het grote publiek vooral bekend door zijn Bourlaschouwburg – krijgt de leiding over dit project. Van het oorspronkelijke klooster blijven enkel het koor van de kerk, het gebouwencomplex aan de Stadswaag en de gewelven van de kloostergang over. Doorheen de jaren voegt Bourla ook steeds meer gebouwen toe tot het uiteindelijk de vorm krijgt die we vandaag kennen.

Met zijn rijke geschiedenis is Campus Mutsaard nog steeds de ideale plaats voor kunstenaars in opleiding. Zelfs schilder Vincent van Gogh heeft er ooit les gevolgd, al hield hij het er maar drie maanden vol. De tijd heeft er echter stilaan zijn sporen nagelaten en daarom krijgt het complex binnenkort een grondige opknapbeurt. Voor deze renovatiewerken slaan Universiteit Antwerpen en AP Hogeschool met het project Making Mutsaard de handen in elkaar om een bloeiende kunstcampus te creëren. Hiervoor werken docenten, studenten, buurtbewoners en ontwerpers samen aan een nieuwe toekomst voor deze artistieke plek.

Overal valt er in Gebouw P wel iets te zien en te doen, maar first things first: welke eetgelegenheden zijn er allemaal? Op de gelijkvloers bevindt zich de nieuwe cafetaria. Komida (het studentenrestaurant van UAntwerpen), Bavet (het spaghettirestaurant) en Cafe Unief (een nieuw concept van de universiteit) sloegen hier de handen in elkaar om de eetervaring van de studenten naar een hoger niveau te tillen. Waar komida eerder enkel lunch voorzag, zullen nu ook ontbijt, avondeten, tussendoortjes en zelfs een pintje geserveerd worden. De nieuwe eetgelegenheid is door de week van 8u tot 22u30 open en zelfs in het weekend kan je er terecht tussen 9u en 13u, waardoor het ook de perfecte ontmoetingsplaats vormt. Ook het interieur roept een gemoedelijke sfeer op. De gigantische ramen zorgen voor natuurlijk zonlicht op ieder moment van de dag en ’s avonds brengen de grote lampen versierd met weliswaar gerecycleerde gordijnstof het licht naar binnen. Tafels en stoelen wisselen elkaar af tussen strak hout dat een nieuw leven kreeg en leder in het bekende UAntwerpenrood. 

Een grote trap in datzelfde rood leidt je naar de eerste verdieping. Hier zijn twee volledig afgewerkte sportzalen te vinden. Deze worden gebruikt door zowel studenten Kinesitherapie alsook studenten van de Topsportschool Antwerpen en sportclubs in de buurt. Daarnaast zullen er ook verschillende groepslessen doorgaan die georganiseerd worden door Sportsticker en waar alle UAntwerpenstudenten welkom zijn. 

Verder werden ook een grote atletische vormingshal en verschillende labo’s geplaatst die enkel door de studenten Kinesitherapie gebruikt zullen worden. De extra ruimte zorgt voor wat meer ademruimte binnen de richting. “Met de 1200 studenten die de richting volgen, ontstonden er hiervoor vaak roosterconflicten. Dat probleem wordt nu verholpen”, vertelt Nick Gebruers, professor binnen de Revalidatiewetenschappen. Ook de laboruimtes bieden extra mogelijkheden voor onderzoek binnen het vakgebied. “Revalideren is vandaag de dag actief. Nu de labo’s gekoppeld zijn aan de atletische vormingsruimte, kunnen we de proefpersonen uit de hospitaalsetting halen en hier uitnodigen, wat het een aangenamere ervaring maakt voor beide partijen”, aldus professor Gebruers. 

Gebouw P is dus de place to be als je houdt van lekker eten en sport. Wij bij dwars raden je zeker aan om er zelf eens langs te gaan. Moest je volgende week weer geen zin hebben om te koken, zie dit dan als het perfecte excuus om de heerlijke spaghetti’s van Bavet zelf eens uit te testen.

prijs
 

ZOO Antwerpen biedt studenten een goedkoper abonnement aan. Voor 60 euro kan je een jaar lang onbeperkt ZOO Antwerpen en ZOO Planckendael in Mechelen bezoeken. Een dagticket kost 30,50 euro voor studenten (buiten in het weekend, het hoogseizoen en de vakanties), dus je haalt al vanaf je tweede bezoek voordeel uit je abonnement. Maak je toch liever een eenmalige dag­­uitstap? Dan kan je vanaf november profiteren van het wintertarief. Tijdens de wintermaanden kan je als student voor 25,50 euro een dagje tussen de dieren doorbrengen. Als je je tickets op voorhand online bestelt, zijn ze een euro goedkoper dan aan de kassa.
 

planning

De ZOO ligt op slechts vijftien minuten stappen van de Stadscampus, dus je kan er perfect een paar ongelukkig ingeplande springuren slijten of een romantische namiddag met je lief doorbrengen. Om alle dieren op een rustig tempo te kunnen bezichtigen, moet je minstens een halve dag vrijmaken. Een blok van twee springuren kan je perfect gebruiken om een aantal hoogtepunten te zien. Kies je favoriete dieren uit en probeer zeker het aquarium en de olifanten mee te pikken. Op het bord bij de ingang of op de website van ZOO Antwerpen kan je zien welke voedermomenten en verzorgersbabbels er ingepland staan. De verzorgers geven vaak leuke feitjes mee en staan open voor specifieke vragen. Als je een abonnement hebt, kan je gebruikmaken van het extra uurtje tussen negen en tien, wanneer enkel abonnementhouders binnen mogen en het dus gegarandeerd lekker rustig is. Dan worden de dieren ook gevoerd en kan je soms een glimp opvangen van de schuwere ZOO-bewoners. Ook tijdens woensdagvoormiddagen en de twee uren voor sluitingstijd kan je meestal op een kalme ZOO rekenen.
 

eten

Krijg je honger tijdens je daguitstap? Het is uiteraard niet de goedkoopste optie om ter plaatse in de restaurants iets te eten, zelfs met tien procent abonnements­korting. Als je toch vergeten bent om thuis boterhammen te smeren, dan vind je in restaurant Savanne toch nog een lunch voor minder dan tien euro. Zo kan je bijvoorbeeld een worstenbroodje of kaasbroodje met soep nemen, of een smos kaas met een stuk fruit. In de namiddag staan er ook redelijk geprijsde pannenkoeken op het menu. Je drinkfles kan je bijvullen aan de drinkfontein rechts van de ingang naast het paviljoen.
 

studeerplekjes

Toegegeven, de dierentuin is geen ideale studeerplek. Om te beginnen is er geen wifi beschikbaar. Daarnaast zijn er nergens tafels te vinden, behalve in de restaurants. Bovendien moet je vaak rekening houden met schreeuwende groepen schoolkinderen. Desalniettemin zijn er twee plekken in de ZOO waar je toch kan komen zitten om je flash cards erdoor te jagen of teksten te lezen. Tegenover het verblijf van de zwartvoetpinguïns staan een aantal banken waar je je relatief goed kan concentreren, tenminste als je een koptelefoon op hebt. De beste studieplek is ongetwijfeld de vlindertuin. Achteraan, naast de kast met cocons, staan twee banken waar je gemakkelijk een paar uur bezig kan zijn. Ten eerste staan de banken binnen beschut. Daarbij is het meestal relatief rustig in de vlindertuin en als er drukke kinderen binnenkomen, zijn die vaak snel weer weg. In de winter is het er nog rustiger omdat er, bij gebrek aan vlinders, slechts een plantentuin overblijft. Daardoor verliezen de meeste mensen hun interesse, hoewel de tuin op zichzelf ook prachtig is. De tropische temperatuur blijft behouden, dus het is er in tegenstelling tot buiten aangenaam warm.
 

renovatie

In de ZOO staan voorlopig heel wat extra meters hek, want er wordt druk gewerkt aan de renovatie van het Jubileumcomplex. Voor 2019 verbleven daar de roof­vogels, de grote katachtigen, de nachtdieren en de zeeleeuwen. Het vernieuwde complex zou oorspronkelijk al in 2023 opengaan, maar onder andere corona gooide roet in het eten. De bouwwerken zijn in 2024 dan toch definitief van start gegaan. Ondanks de constant oplopende kosten van het project, hoopt ZOO Antwerpen nog steeds in 2027 het gerenoveerde Jubileumcomplex te kunnen openen. Het zou onder andere sneeuwluipaarden, brilberen, klauwaapjes en een geheimzinnige ‘onderwaterbeleving’ gaan huisvesten. 

ZOO en UAntwerpen

ZOO Antwerpen werkt wetenschappelijk samen met een aantal universiteiten, waaronder Universiteit Antwerpen. Het Antwerp ZOO Centre for Research and Conservation (CRC) organiseert enkele opleidingsonderdelen samen met ­UAntwerpen. Zo volgen studenten in de master Biology: Biodiversity, Conservation and Restoration conservatiegenetica op het domein van de ZOO. Er vinden ook practica plaats.

ZOO Antwerpen is dus een ideale plek om een pauze te nemen. Je kunt er op stap met vrienden of alleen tussen de dieren ronddwalen. Zolang je alles goed plant, hoeft het ook geen fortuin te kosten. Een bezoek aan de dierentuin is niet alleen een fijne uitstap, maar ondersteunt ook conservatieprogramma’s en wetenschappelijk onderzoek. Je kan er een nostalgische dag beleven of gloednieuwe herinneringen maken. Het wordt er in ieder geval beestig leuk.

Wat is valorisatie eigenlijk?

Het gaat eigenlijk over kennisvalorisatie. Als student heb je vooral te maken met het onderwijs. In onderwijs komt veel onderzoek voor, waarmee we kennis opbouwen. Sommige kennis – niet alle – kan worden gevaloriseerd. Wat betekent dat nu, valoriseren? En wanneer doen we het? Ik zal voorbeelden geven: onderzoekers ontwikkelen verbeterde algoritmes voor hersenscans, bij productontwikkeling werken ze aan hulpmiddelen met geneeskundige toepassingen en ingenieurs ontwikkelen slimme sensors die opladen door temperatuurverschillen tussen de grond en de lucht. Voor dat soort toepassingen is er veel interesse vanuit bedrijven. Op zo’n moment zijn er twee mogelijkheden: we kunnen zeggen “Alsjeblieft, doe maar” of “Laten we samenwerken”. Zo laten we bedrijven die daar misschien geld mee gaan verdienen een stukje meebetalen. Niet om winst te maken, maar om met dat geld ons onderzoek te versterken.

Als een bedrijf succesvol is, werkt het vaker samen met onderzoeksgroepen en vloeien er middelen terug naar de universiteit. Via economische valorisatie verwerven we middelen om ons onderzoek te versterken. Een belangrijk punt: we zitten vaak op een grens waar bedrijven het laten afweten. Ze denken dat ze daar niet voldoende winst mee gaan maken. Onderzoeksgroepen zijn gedreven door ideeën, niet door winst. Als we denken dat er potentieel zit, nemen we bepaalde risico’s die bedrijven niet zouden nemen. Vaccins zijn daar een typisch voorbeeld van. Als het erg veel geld gaat opbrengen, leren we dat het valorisatietraject buiten de universiteit zal plaatsvinden.

Kunt u valorisatie in één zin samenvatten?

Kennisvalorisatie is onderzoekers de mogelijkheid bieden om hun kennis naar de markt en de maatschappij te brengen en op die manier economische en maatschappelijke opbrengsten te genereren. 

De universiteit heeft een ambitieus klimaatactieplan. Wat zijn voor u de ­belangrijkste punten uit dat plan? En waarom is er een vicerector­ Duurzaamheid nodig?

Alle kerndomeinen – onderwijs, onderzoek, dienstverlening en valorisatie – lopen in elkaar over. We werken met alle domeinen samen. Zonder onderzoek voor kennisopbouw, heb je geen valorisatie. Sommige proffen doen ook aan kennisvalorisatie als vorm van dienstverlening. Naast deze vier traditionele domeinen hebben we ervoor gekozen om voor domeinen die wat ‘atypisch’ zijn ook de verantwoordelijkheid bij een vicerector te leggen. Zo is het port­folio Duurzaamheid bij mij terechtgekomen.

Het klimaatactieplan is bottom-up. Studenten, onderzoekers en in het verleden ikzelf – ik ben milieueconoom – dragen daaraan bij. Een van de frustraties van de bottom-up aanpak is de beperkte impact op het beleid. Doordat er nu een vicerector voor is, kan je meer successen boeken dan vroeger. Zo hebben we bijvoorbeeld het reisbeleid veranderd. Als onderzoekers het vliegtuig nemen, betalen ze nu extra per ton uitgestoten CO2. Daar zijn uiteraard voor- en tegenstanders van. Iets anders wat we gedaan hebben is sustainable finance. Na vele vroegere discussies is er nu een kader afgesproken voor de beleggingen van de Financiële Dienst. Het vraagt flexibiliteit om te veranderen. Duurzaamheid is geen staat, het is een proces. De grootste duurzaamheidsuitdaging? Het verduurzamen van ons patrimonium. Op onze campussen staan bijvoorbeeld gebouwen van de jaren zeventig die helemaal niet meer voldoen. We moeten beslissen of we die klimaatneutraal gaan maken of afbreken en heropbouwen. Met masterplannen en richtlijnen willen we al onze campussen onder handen nemen. Het is een kostelijk en langdurig proces waarin we continu naar evenwicht zoeken. We willen studenten niet naar huis sturen of onderzoek op pauze zetten. Het moet stap voor stap.

Welke concrete pistes zien jullie om dat te financieren?

De meest logische piste is de overheid overtuigen dat we op dat vlak ondergefinancierd zijn. En dat doen we ook: ik ga bijvoorbeeld deze donderdag naar Brussel. Natuurlijk, als de overheid zegt “we besparen”, zitten we met een uitdaging. Dus hoe gaan we dat financieren? Er zijn twee mogelijkheden: opbrengsten verhogen of kosten verlagen. Opbrengsten zouden we kunnen verhogen door bepaalde gebouwen die misschien niet meer geschikt zijn voor onderzoek te herinrichten voor andere functies. Op die manier maken we geld vrij om andere gebouwen opnieuw in te richten en te renoveren.

Een andere piste is kijken naar onze organisatie. Uiteindelijk gaan we het moeten verankeren in onze totale financiering. Door actiepunten uit het klimaatplan te financieren, kunnen we andere zaken niet doen. Het is een langetermijnplan: we moeten het goed uitleggen en evenwicht zoeken. Gelukkig hebben we veel slimme, gemotiveerde mensen. Er zijn bijvoorbeeld proffen die ons kunnen adviseren over groene daken en er is een leerstoel rond warmtenetten.

Een verandering die geen enkele impact heeft op studenten maar wel op onze organisatie, is flexwerken. Ik nodig iedereen uit om in bepaalde gebouwen op maandag, woensdag en vrijdag te komen kijken. Velen werken dan thuis (ook bij andere instellingen en bedrijven) en dat is prima. Dat is in een moderne organisatie belangrijk: daardoor hebben we wel ruimte over en hoeven we niet bij te bouwen. Faculteit Bedrijfswetenschappen en Economie doet dat nu. Ik ben daar prof en heb daar geen vast bureau meer. Gelukkig maar, want ik ben daar niet veel. Veel proffen zitten maar af en toe in hun bureau, want ze staan voor de aula, in het labo of zitten in een vergaderzaal. We moeten dus een flexibel systeem invoeren voordat we ruimte bouwen die we niet nodig hebben. 

In het voorwoord van het klimaatactieplan schrijft u over het oprichten van een Sustainability Office. Hoe zou dat verschillen met het Climate Team en GreenOffice?

Het klimaatteam heeft als doelstelling een CO2-armere, CO2-arme en uiteindelijk CO2-neutrale universiteit. Dat is maar één element van onze leefomgeving. Een Sustainability Office kan zich bijvoorbeeld ook richten op een circulaire economie, biodiversiteit en deelsystemen. De Velofietsen komen nu bijvoorbeeld tot Campus Drie Eiken en daar zijn we de stad dankbaar voor.

In een ideale structuur is er een Sustainability Office waar mensen rond klimaat en andere thema’s werken en studenten via GreenOffice financiering krijgen om hierbij te helpen. Ook dit moeten we zo efficiënt mogelijk doen. We hebben al bepaalde keuzes gemaakt: er is bijvoorbeeld geen duurzaamheidsraad aan onze universiteit. Stel, we zouden een duurzaamheidsraad organiseren, dan zijn er bijvoorbeeld mensen nodig om dat administratief op te volgen en zijn er dus minder acties op het terrein. Met het klimaatactieplan – wat dus breder gaat dan het klimaat – hebben we al een bruikbare leidraad. Zo is er wel minder sturing, maar moeten we niet nog een raad organiseren. Is dat goed? Dat is de afweging.

In het klimaatactieplan staan allerlei aanbevelingen: hoe gaat het bestuur daarmee om? 

In ons beleidsplan hebben we een aantal acties van het klimaatactieplan geformuleerd. Duurzaamheid gaat niet enkel over economie en milieu, maar ook over de sociale component. Stel, we werken op een fancy hightechcampus en we verliezen daardoor de sociale context met onze omgeving en buurt, dan is er ook een probleem. Helaas hebben we niet voor alles de middelen. Duurzaamheid is nu eenmaal – mensen horen het niet graag – continu keuzes maken.

De eerstejaars geneeskundestudenten weten er alles van: fraude met AI. Maar wat gebeurt er wanneer je je tijdens examens op de unief laat bijstaan door een alleswetend algoritme? Yorn legt uit: “Normaal gezien zijn daar maatregelen tegen genomen. Bij alle digitale examens worden het scherm, de tabbladen en toetsaanslagen geregistreerd. Wanneer je AI toch gebruikt, ontstaat er een rare situatie: elke faculteit reageert namelijk anders op fraude. Veel faculteiten betrekken bijvoorbeeld onmiddellijk de ombudsdienst.” Belangrijk: “Enkel de fraudecommissie kan na een procedure fraude vaststellen. Tot dat moment is er enkel een vermoeden van fraude.” Yorn benadrukt dat je bij een vermoeden van fraude je examen wel mag verderzetten. In de meeste gevallen gaat het bij fraude om het per ongeluk meenemen van iets dat niet mag.
 
Goed en wel: je hebt gefraudeerd, je bent betrapt en veroordeeld. Wat hangt je boven het hoofd? “De lichtste sanctie is een waarschuwing. Dat gebeurt bij duidelijke accidenten, zoals wanneer je per ongeluk een papier te veel hebt meegenomen naar je examen en dat onmiddellijk hebt gemeld bij de toezichthouder. De zwaarste sanctie is een schorsing.” Tussen waarschuwing en schorsing zitten er nog andere sancties. Deze zijn – het zal je niet verbazen – terug te vinden in het fameuze Onderwijs- en Examenreglement, dat je kan vinden via het studentenportaal.
 
Stel: je hebt het vermoeden dat iedereen om je heen gefraudeerd heeft, maar jij bent eerlijk geweest. Hoe verder? “Als je dat tijdens een examen doorhebt, mag je dat gerust melden aan de toezichthouders. Achteraf kan de interne beroepscommissie de examenresultaten van iedereen of juist enkel van de fraudeurs ongeldig verklaren. Ook dat is weer per faculteit georganiseerd.” 
Zoals je al merkt, is het fraudebeleid vaak faculteitsspecifiek. De Studentenraad zou de Studentenraad niet zijn als ze niet zouden pleiten voor een uniformer beleid. Dat doen ze dan ook. Zo schreef Yorn vorig jaar een dossier over fraudepreventie. Het belangrijkste doel? Studenten informeren over hun rechten en plichten bij fraude. Zo pleitte hij voor het toevoegen van een blad bij elk examen met de belangrijkste bepalingen van het Onderwijs- en Examenreglement, zowel bij papieren als digitale examens. “In de rechtbank is het ook niet verboden om de wetgeving bij te hebben.”