EREDOCTOR JULIETTE LEGLER

23/04/2026
 [EREDOCTORATEN 101] (© [Lina Goethals] | dwars)

Al van kinds af aan was prof. dr. ir. Juliette Legler gefascineerd door de natuur en bracht ze talloze uren door in de uitgestrekte Canadese bossen waar ze opgroeide. Wat begon als een kinderlijke nieuwsgierigheid bleek de kiem voor een indrukwekkende missie. Voor haar was het toen al duidelijk: haar carrière zou in het teken staan van het beschermen en behouden van de natuur.
 

Vandaag is Legler een van de meest invloedrijke stemmen binnen de milieutoxicologie. Daar vertaalt ze die vroege passie naar haar unieke One Health-aanpak. In een wereld met steeds meer chemicaliën en microplastics is traditioneel onderzoek dat mens, dier en milieu strikt scheidt niet langer toereikend. Mensen, dieren en de natuur worden namelijk tegelijkertijd blootgesteld aan dezelfde vervuiling. Ze delen ook overeenkomstige kwetsbaarheden en cruciale biologische mechanismen. Door die domeinen geïntegreerd te onderzoeken met Leglers vernieuwende aanpak, kunnen milieurisico’s veel preciezer worden ingeschat. Dat leidt tot effectievere beschermingsmaatregelen die het gehele leefmilieu ten goede komen.
 

wetenschap zonder proefdieren

Opmerkelijk is haar visie op het gebruik van proefdieren. Hoewel een deel van haar aanpak steunt op dierkundig onderzoek, maakt haar team intensief gebruik van moderne alternatieven: computermodellen, kunstmatige intelligentie en in vitro celculturen. “Als toxicoloog heb ik geen ratten en muizen nodig om de effecten van giftige stoffen te onderzoeken”, legt Legler uit. “Daar kunnen we slimmer mee omgaan.”
 

de kracht van erkenning

dwars sprak Legler vlak na de ceremonie. Naast haar aanstekelijke glimlach viel vooral haar oprechte bescheidenheid op. Ondanks een indrukwekkende carrière als hoogleraar en hoofd van de divisie Toxicologie aan het Institute for Risk Assessment Sciences van de Universiteit Utrecht heeft dit eredoctoraat een grote impact. “Erkenning is zo belangrijk”, vertelde ze. “Wetenschappers willen altijd zekerheid en alles weten voordat ze iets durven zeggen. Die onzekerheid zit ook in mij.”

Het bericht van de nominatie kwam bovendien op een emotioneel kantelpunt in haar leven. Haar moeder werd immers kort daarvoor ernstig ziek. Dat haar wetenschappelijke vakgenoten haar op dat moment die waardering gaven, raakte haar diep: “Het kwam zó binnen in mijn hart.”

Aan het einde van het gesprek richtte Legler zich tot de studenten met een heldere boodschap: toxicologie is een ernstige discipline met een enorme maatschappelijke relevantie. Ze hoopt dat studenten zich bewuster worden van de invloed van hun omgeving op hun gezondheid en dat ze hun dromen blijven najagen. “Iedereen is nodig om deze aarde beter te maken”, sloot ze af.