eerste hulp bij psychische problemen

volstaat PSYNET voor de Antwerpse student?

30/11/2018

Mens sana in corpore sano, pende de grote Romeinse dichter Juvenalis een kleine tweeduizend jaar geleden neer. In de oudheid wisten onze voorouders met andere woorden al dat het belangrijk was een gezonde geest na te streven. De vele initiatieven ten spijt, blijkt het in onze hedendaagse prestatiecultuur nog steeds voornamelijk taboe te zijn om toe te geven dat het in ons hoofd wel eens knettert. Psychische problemen zitten niet zomaar ‘tussen je twee oren’, maar zijn een reële problematiek. De Antwerpse student vormt hierop geen uitzondering. De Associatie Universiteit en Hogescholen Antwerpen (AUHA) riepen daarom PSYNET in het leven.

the show must go on

Bijna één vijfde van de studenten krijgt vroeg of laat geestelijke problemen. Voor Antwerpen zijn dit zo’n 8.000 studenten; wat niet automatisch wil zeggen dat de overige 32.000 zorgeloos door het studentenleven huppelen. Erg verwonderlijk is dit misschien niet. 

Bovenop de ‘gewone’ familiale drama’s en persoonlijke moeilijkheden met geluk vinden in je leven, voegt het studentenleven nog wat extra ingrediënten toe aan de mentale brei. De academische wereld staat immers niet bepaald gekend om het kwistig omspringen met complimentjes. Ook kwetsbaarheid en onzekerheid worden in deze omgeving moeilijk getolereerd. Uit noodzaak transformeren we als studenten allemaal in schapen in wolfskleren, zoals onze hoofdredacteur het zo pakkend omschreef in haar editoriaal van dwars 119.

Bovendien zijn ook de verwachtingen van de samenleving in haar geheel hooggespannen: hoe meer diploma’s, hoe beter. Best combineer je je studie ook nog met wat vakantiewerk hier en daar, aangezien dat mooi op je cv staat. Familiebezoekjes en sport blijven uiteraard evenzeer een must. Om de kers op de taart te zetten moet je ook op regelmatige basis voor Instagramwaardige citytrips zorgen. Zelf nog verzorgd en springlevend overkomen – zowel in je virtuele als reële leven – is de laatste maatstaf voor een geslaagd leven.

Geestelijke problemen zijn dan ook geen onverwachte neveneffecten van ons hoog studentikoos levenstempo. Initiatieven als Werelddag Geestelijke Gezondheid, Rode Neuzen Dag, Samen Veerkrachtig en VAGGA vzw proberen deze problematiek daarom in de kijker te zetten en hun steentje bij te dragen aan het verlichten van de menselijke mentale ‘last’. AUHA breidt PSYNET aan dit lijstje: een netwerk van geestelijke gezondheidszorg voor studenten in Antwerpen.

 

een helpende hand

Studenten kunnen wel een ‘monitoraat op maat’ gebruiken, ook op mentaal vlak. AUHA zag dit gelukkig in, waarna ze met alle studentenbegeleiders en –psychologen, externe psychotherapeuten en trainers de handen in elkaar sloegen. Via PSYNET probeert dit samenwerkingsverband de student snel en efficiënt te helpen. De aangereikte helpende hand neemt meestal de vorm aan van een therapeutisch aanbod en het begeleiden van verschillende groepstrainingen waarvan het programma op de site terug te vinden is. Inschrijvingsgeld hoef je er niet voor op te hoesten, maar een verplicht intakegesprek met de studentenbegeleider van jouw onderwijsinstelling zorgt toch voor een hogere instapdrempel.

Voor individuele begeleiding kan de student in eerste instantie bij de studentenbegeleiders en -psychologen van zijn eigen universiteit of hogeschool terecht. Zij regelen een intakegesprek en kijken welke hulpverlening er nodig is. Op PSYNET vind je bij dit onderdeeltje dan ook slechts de nodige contactgegevens van de betrokken instellingen.

Vanop de homepagina ben je tenslotte slechts één klik verwijderd van de ‘Dringend hulp nodig?’-pagina, waarop het telefoonnummer en de website van zowel de Zelfmoordlijn als Tele-onthaal weergegeven wordt. Bovendien worden de opties van je eigen huisarts, de wachtdienst huisartsen en de spoedgevallendienst aangeboden. Met nog een klikje ben je op het punt beland waar je gemakkelijk contact kunt opnemen met je eigen studentenvoorzieningen, zowel om over jezelf als je zorgen over een vriend(in) te praten. Hierbij word je echter meteen terug doorverwezen naar de ‘individuele begeleiding’-pagina, waardoor het beantwoorden van dringende hulp toch eerder relatief op te vatten is. 

 

volstaat dit?

Het is moeilijk haalbaar voor een instelling als UAntwerpen om 24/7 eerste hulp bij psychische problemen te voorzien. Maar dat studenten in nood echter snel aan de juiste gegevens en mogelijke doorverwijzingen kunnen komen, is essentieel. Logischerwijs ging ik dan ook op onderzoek uit op de website van Universiteit Antwerpen. Ik hupte moeizaam van ‘Campusleven’ naar ‘studentenbegeleiding’, waar ik zonder lang na te denken voor ‘psychologische begeleiding en psychotherapie’ opteerde. Tot mijn grote verbazing vond ik daar geen directe link naar PSYNET. 

Hiervoor moest ik nog één van de volgende subdisciplines van ‘persoonlijke problemen’ kiezen: ‘stress’, ‘faalangst’, ‘piekeren’, ‘zelfvertrouwen’, ‘andere persoonlijke problemen’ en ‘antipesten op de campus’. Pas wanneer ik daar nog eens onder ‘individuele begeleiding’ zocht, vond ik de eerste link naar PSYNET. Een beetje ironisch, want deze website stuurt je voor diezelfde individuele begeleiding terug naar de studentenbegeleiders van UAntwerpen zelf, namelijk het STIP. Omslachtig lijkt me hiervoor het juiste woord. Een directe verwijzing op de homepagina van UAntwerpen en Blackboard naar ofwel de studentenbegeleiding ofwel PSYNET zou geen kwaad kunnen.

Op het vlak van zichtbaarheid zijn er dus nog werkpunten. Sociale media van UAntwerpen kan voor meer worden ingezet dan zelfpromotie. Ook de specifieke hulpmiddelen die onze universiteit aanreikt voor de geestelijke gezondheid van haar studenten, mogen meer in de bloemetjes gezet worden. Hier mogen ze best trots op zijn; de website van Universiteit Antwerpen heeft onder ‘andere persoonlijke problemen’ meer websites voor specifieke hulp opgelijst staan dan bij de gespecialiseerde PSYNET-site zelf. Zo omvat UAntwerpen de scope van psychiatrische problemen, rouw en verwerking tot eetproblemen en seksualiteit. Dit zegt natuurlijk vooral veel over PSYNET, aangezien het contra-intuïtief aanvoelt dat de gespecialiseerde website voor geestelijke problemen van studenten minder uitgebreid is in de doorverwijzingen voor hulp-op-maat.

 

Psychische problemen zitten tenslotte niet zomaar tussen je twee oren, maar maken onlosmakelijk deel uit van het studentenleven. De sluier van het taboe moet dan ook dringend opgeheven worden met een pakkende, Warmste Weekwaardige bewustwordingscampagne. Voor PSYNET – en voor Universiteit Antwerpen specifiek – zijn er nog verschillende gronden te ontginnen. De eerste spade is alvast al stevig in de bodem gezet en zoals Bond zonder Naam het zegt: 'geluk is de oogst van hart-werk.'