VAN BRANDSTAPEL NAAR WITCHTOK
Het halloweenseizoen is aangebroken! Dat betekent puntige hoeden, pompoenen en griezelfilms. Maar ook de witch aesthetics mogen niet ontbreken. Tarotkaarten, kristallen en rituelen bij volle maan maken in oktober vaak een comeback op sociale media. Moderne hekserij was nog nooit zo populair. Must be the season of the witch! Maar wat vandaag een vreedzame spirituele praktijk kan zijn, was eeuwen geleden levensgevaarlijk.
Heksenvervolgingen werden tijdens de zestiende en zeventiende eeuw massaal uitgevoerd in heel Europa. Ook in de Zuidelijke Nederlanden werden burgers onder het bewind van Habsburgse aartshertogen Albrecht en Isabella aangespoord om heksen te vervolgen. In Antwerpen werden vijftien heksen veroordeeld, maar slechts één daarvan belandde op de brandstapel.
een Antwerpse heks op de brandstapel
Clara Goessen stierf in 1603 op de brandstapel op de Antwerpse Grote Markt. Ze werd geboren in Straatsburg en leefde in Antwerpen, waar ze als bordeelhoudster werkte. Nadat ze door haar collega’s van hekserij en duivelsverering werd beschuldigd, werd ze opgesloten en gefolterd in Het Steen. Ook van de nederlaag van aartshertog Albrecht bij het beleg van Oostende werd zij beschuldigd. Haar bekentenissen kwamen er onder dwang van folteringen en mogen dus niet als werkelijk bewijs begrepen worden.
Clara is de enige vrouw die in Antwerpen als vermeende heks op de brandstapel belandde. De andere veertien veroordeelde heksen werden verbannen of gebrandmerkt. In maart 2026 kreeg ze een symbolisch eerherstel in onze geliefde stad: vlak bij Het Steen en het Vleeshuis kan je nu de Clara Goessenplaats terugvinden, waar ook heksenwandelingen en -rondleidingen georganiseerd worden. Met een beetje geluk kan je daar weleens de zwarte buurtkat ontmoeten.
van angst naar fascinatie
Vandaag roept het woord ‘heks’ heel andere beelden op. Denk bijvoorbeeld aan populaire films zoals Practical Magic (en de onlangs verschenen Practical Magic 2, bijna dertig jaar na de eerste) of The Craft. Naast de klassieke halloweenfiguur bestaat er een moderne witchcraftcultuur, die onder meer actief is op sociale media. Tarotkaarten, maanfasen, en spirituele praktijken worden steeds populairder. Moderne praktijken staan vaak in teken van zelfstandigheid en verbondenheid met de natuur.
Waar hekserij Clara Goessen ooit tot doelwit maakte (een testament van waar angst en onwetendheid de mens toe in staat kunnen stellen), kan het vandaag een bewuste identiteit vormen. Net daarom is het belangrijk om bij die hernieuwde fascinatie voor hekserij ook de donkere geschiedenis te onthouden.
Auteur: Léah De Roy
- Login om te reageren









