RUBENS LIEGT, RODIN IS GEBROKEN EN ENSOR HANGT BIJ DWARS: DIT IS KUNSTKRAKERS

05/04/2026
[KunstKrakers] (© [Samuël Van Dam] | dwars)
🖋: 

Woensdag 25 maart lanceerde het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) de nieuwe expositie KunstKrakers. Twee jaar lang werkte het museum intensief samen met honderd leerlingen uit het lager en middelbaar onderwijs en met de Ketnetwrappers. dwars was er ook bij en ging mee op avontuur door de verborgen wereld van de kunst.
 

We drongen diep door in de lagen van het museum. En dan bedoel ik niet dat we de beveiliging omzeilde en een kunstwerk van James Ensor hebben geroofd. Was het maar zo’n feest. Ik heb het over de nieuwe expositie van het KMSKA: een interactieve tentoonstelling die kinderen, jongeren en volwassenen meeneemt naar de verhalen achter de kunstwerken die je niet ziet met het blote oog. Van 28 maart tot en met 30 augustus kan je er zelf aan de slag met uv-licht, microscopen en gespecialiseerde scanners. Niet urenlang voor een schilderij staan, maar actief onderzoek doen en experimenteren. 

Onder het genot van een flinke tas koffie (halve liter, n.v.d.r.) begonnen we onze ochtend in een prachtige zaal vol boekenkasten en kunst. Na de plechtige tussenkomsten van de voorzitter van het museum, de verantwoordelijke van de tentoonstellingen en schepen van Onderwijs Nabilla Ait Daoud werd de expositie geopend met een groepsfoto. Daarbij werd collectief de andere kant op gekeken. Enfin, nu mogen we dan echt beginnen met ons avontuur. 

Eenmaal binnen namen de Ketnetters het over en loodsten ze ons, samen met een klas vol kinderen, doorheen de expo. Iedere kamer had een eigen kunstwerk met een nog te ontrafelen mysterie. En wij, tussen de enthousiaste kinderen, speelden gewoon mee. Het begon met een beeld van Auguste Rodin. Met een uv-lamp en röntgenstraling speurden we naar de breuklijnen. Waarom was de neus eigenlijk afgebroken? Wat het blote oog verborg, onthulden de juiste technieken wel. Daarna mochten we de puzzel, die in duigen lag, terug opbouwen. Kinderlijk eenvoudig zou je denken. Toch? Ik zwijg. 

Verder dan, want het mysterie stopte niet bij Rodin. In de volgende kamer mochten we een schilderij onderzoeken op de pigmenten. Het werk was al eens gerestaureerd in 1940, maar nog niet met de juiste technieken, waardoor de originele toestand verloren ging. Twee kunstenaars op één doek, is het dan nog origineel? 

Vervolgens werden we geprankt door een terracottabeeld van meester Peter Paul Rubens. Want het leek van brons gemaakt en het voelde als brons, maar vanbinnen was het volledig van terracotta. Eigenlijk een soort gepantserd beeld dus. De microscoop was daarbij onze grootste vriend en we prikten zo door de mysterieuze Rubens heen. 

En dan het schilderij van James Ensor. Ehh, die hangt toch bij dwars sinds kort?! Our lawyers will be in touch. Want ook dat doek heeft wat meegemaakt. Tijdens de Tweede Wereldoorlog veroorzaakte een V2-bom schade aan de glazen koepel van het museum, waardoor scherven het doek beschadigden. Met het blote oog opnieuw niet te zien, maar met de uv-lamp komt dat verborgen geheim aan het licht. 

Dan kwamen we aan in de laatste kunstzaal, die draaide om kunsthistorisch onderzoek via een paneel. Hier gingen we op zoek naar wat de merktekens betekenen en wie het paneel gemaakt heeft. Sherlock, is that you? Als kers op de taart was er een verrassing die iedereen blij maakte: een ballenbak. Want na al dat intensieve speurwerk, mocht er ook genoten worden. Maar let op, want ook hier moesten we ons brein gebruiken. Rondom de ballenbak bevonden zich dozen waar we ballen in mochten gooien om te tonen in hoeverre we akkoord gingen met een statement over een kunstwerk. Was het Rodinbeeld na restauratie nog een kunstwerk? Heeft dat overgeschilderde schilderij twee kunstenaars?

De kinderen hadden er een duidelijke mening over. Wij ook. KunstKrakers loopt van 28 maart tot 30 augustus. Wie zin heeft om eens door de kunst heen te prikken, is van harte welkom. Tip: laat je satéprikkers thuis.