AUTISME ALS OBSTAKEL OF SUPERKRACHT?

Als je ASS hebt, kom je er vroeg of laat wel achter dat je het hebt. De meeste mensen ontdekken dat in hun kindertijd, maar bij Lasoen was dat toen hij een laat-twintiger was: “De exacte aanleiding om mij toch te laten testen, was toen ik terugkeerde van mijn veiligheidsstudies in het Verenigd Koninkrijk. Ik had me aangemeld voor proeven en bij een van die proeven liep het helemaal fout. Het was een abstracte redeneertest van CELO. Ik begon me toen af te vragen: wat is hier nu eigenlijk aan de hand? Iedereen zei dat het een normale test voor intelligentie en redeneervermogen was, maar ik snapte het totaal niet. Dat was de aanleiding om te gaan kijken of er een neurologische verklaring voor was. Zo heb ik me laten testen en daar werd dan echt de diagnose gesteld: ik scoorde op het spectrum”, vertelt hij.
 

inlichtingen over ASS

Hoewel Lasoen pas op 28-jarige leeftijd zijn diagnose kreeg, waren er al vermoedens dat hij ASS had. “Ik moest wel wat vaker IQ-testen afleggen en daar kwam ik wel uit als zijnde ‘hoogbegaafd’. In mijn tijd was er nog niet echt aandacht voor die thematiek.” Lasoen had het besef van ‘anders zijn’ in zijn kindertijd. “Ik was anders ingesteld en had een ander probleemoplossend vermogen. Ik kon moeilijk omgaan met anderen en me ook niet inleven in hun leefwereld. Ik verdiepte mij gewoon in dingen die mij enorm hard interesseerden”, vertelt hij overtuigend. “Ik werd niet echt gepest, maar ik werd overal uitgesloten. Daar kon ik niet goed mee om. Dat snapte ik niet.” 

Uiteraard bevat ASS veelvoorkomende kenmerken die bij ieder persoon in verschillende mate voorkomen. Lasoen heeft een verscheidenheid aan die kenmerken. “Ik heb automatisch behoefte aan structuur. Voor sommige dingen kan ik dan weer chaotisch zijn, vooral voor zaken die ik irrelevant of niet interessant vind. Daar leg ik mezelf geen structuur op”, vertelt hij. Ook plotse verandering kan voor Lasoen moeilijk zijn: “Ik kan enorm veel stress krijgen wanneer ik lesgeef en het scherm niet krijg aangesloten of de filmpjes in PowerPoint  niet willen afspelen.” Ook heeft hij oog voor detail en is hij perfectionistisch: “Het heeft zijn voordelen op het vlak van hoe ik mijn lessen organiseer en ik breng altijd opnieuw finesse aan.” 

Wanneer we kijken naar de redeneertest van werkenvoor.be, het selectiebureau van de federale overheid, lijkt het alsof ASS een obstakel is, omdat sommige mensen met autisme niet abstract kunnen denken. ASS kan echter ook een gave zijn. “Ik wil het nooit als een obstakel zien, maar eerder als een voordeel. Het ‘obstakel’ ligt eerder bij de samenleving en niet bij de persoon die neurodivergent is. Wie ik vandaag ben, heb ik voor een groot stuk te danken aan het feit dat ik op het spectrum zit”, legt hij overtuigend uit. Zijn specialisatie in inlichtingen­studies dankt hij bij wijze van spreken aan ASS. “In het beste geval maak je van je hobby of passie je beroep. Zelf heb ik dat gevonden in inlichtingenstudies en lesgeven.”  
 

ASS gerepresenteerd

ASS komt niet enkel voor in het echte leven, maar ook in de media. Zo zijn er tv-series met personages die ASS hebben, zoals The Big Bang Theory, The Good Doctor, Rain Man … Die mediavormen kregen kritiek vanwege stereotypering van ASS, wat Lasoen ook volkomen begrijpt. Maar dat neemt niet weg dat de mediarepresentatie van ASS belangrijk blijft. “Representatie helpt om te normaliseren. Ik denk dat het helpt om het aanbod van neurodiversiteit in al haar vormen te laten komen, zodat iedereen snapt hoe je met elkaar kunt omgaan. Er zijn zo veel mogelijke versies – ‘de autist’ bestaat niet.”

Lasoen heeft een persoonlijke boodschap aan mensen met ASS: “Vind jouw manier om datgene dat de buitenwereld als een ‘obstakel’ ziet om te draaien in jouw voordeel; vind je ding waar je goed in bent. Als het helpt, wil ik wel een rolmodel zijn voor mensen met autisme. Ik wil daar graag vaker over getuigen en zo laten zien dat er niets mis is met autisme.” Zelf heeft hij ook een idool met ASS: Alan Turing, de man die de encryptie van de Duitsers heeft gekraakt. “Zonder zijn vaardigheden had de Tweede Wereldoorlog langer geduurd. Dat bewijst dat je zulke mensen nodig hebt.”

Zou Wereld Autisme Dag iets moeten zijn als Pride Month of eerder iets voor de autismegemeenschap? Volgens Lasoen mag het uiteraard wat meer aandacht krijgen, maar niet te veel. “Het helpt wel om je emotioneel in te leven in anderen en bepaalde gedragingen te plaatsen. Het moet vooral iets zijn wat we niet zodanig in de verf zetten als ‘dit is anders’, maar gewoon om te normaliseren. Mensen met ASS moeten hun plaats in de maatschappij hebben zonder moeilijkheden te ondervinden vanwege hun neurodiversiteit.”