NAAR DE LES IN MAKHANDA

Oké, ik lieg een beetje. Ik behoor zelf tot de enthousiaste groep die in september begon met de voorbereiding van de winterschool in Makhanda. Sterker nog, het was voor mij wellicht de voornaamste reden om de opleiding te starten. Het idee dat ik naar een ander continent zou mogen reizen en in één klap mijn cv als (al dan niet beginnende) leerkracht kon aanvullen, klonk enorm aanlokkelijk. Dat er aan iedereen een Zuid-Afrikaanse buddy werd toegewezen en dat er ook een safariweekend aan verbonden was, hielp natuurlijk. Maar beloofd, het ging me vooral om die chique term ‘wereldleraarschap’.

Maar wat betekent dat dan? 

Prof Smits: “Een wereldleraar zijn, betekent in de eerste plaats dat je je bewuster wordt van je eigen referentiekader waarmee je voor de klas staat. In dit project ervaar je hoe het is om een minderheid te zijn, om te leven in omstandigheden die niet luxueus zijn en waar je misschien niet altijd elektriciteit of stromend water hebt. Makhanda ligt in de Oost-Kaap, de provincie in Zuid-Afrika waar het onderwijs met de meeste uitdagingen kampt en waar veel economische ongelijkheid heerst. We slapen daar op een internaat waar het basiscomfort nog best goed is in vergelijking met de rest van de stad. Je ervaart als student hoe het is voor leerlingen die het thuis minder breed hebben, ongeacht hun migratieachtergrond.” 

En waarom Makhanda, dat meer dan zevenduizend kilometer ver weg ligt? 

Prof Smits: “Je kan gelijkaardige uitdagingen rond infrastructuur en interculturaliteit ook dichter bij huis vinden, maar omdat de studenten ook lessen volgen aan de lerarenopleiding en hun buddy’s vergezellen tijdens kijkstages in middelbare scholen, heb je dat Engels nodig. Als je naar pakweg Marokko zou gaan, kan het Frans een obstakel vormen. In het Engels kunnen de meeste studenten goede gesprekken voeren met hun buddy’s en zelf ook lessen op universitair niveau volgen.”

“Na een paar jaar Makhanda gaan we volgend jaar naar Wellington, nabij Kaapstad. De vaardigheden die je in het vak leert toepassen om over moeilijke onderwerpen te praten en om te gaan met mensen met een ander cultureel referentiekader, zijn essentieel voor een leerkracht in het steeds diverser wordende Vlaanderen. Er zijn ook opties rond internationalisering at home, waarbij je de verre en dure reis naar Zuid-Afrika niet hoeft te maken. Het zou voor student-leerkrachten een no-brainer moeten zijn om het keuzevak op te nemen.”

Om het ook van de studenten zelf te horen, haalde ik Seppe (EduMa Talen) en Eliza (EduMa Economie) erbij. Waarom zijn jullie meegegaan naar Makhanda? 

Eliza: “Het is een geweldige kans om buiten Europa naar school te gaan en studenten te ontmoeten met een gemeenschappelijke interesse in onderwijs. Dat je dat in groep kan doen en zo ook je medestudenten beter leert kennen, is heel fijn. Je merkt dat je met iedereen snel een klik maakt.” 

Seppe: “Voor een studiereis betaal je ook veel minder dan wanneer je op eigen houtje zou gaan. Maar ik vind het project vooral interessant, omdat ik de diversiteit in België duidelijk zie groeien en daar zo goed mogelijk mee wil leren omgaan.” 

Wat hebben jullie bijgeleerd op deze reis? 

Seppe: “Op televisie lijkt de andere kant van de wereld helemaal anders. Wanneer je in Zuid-Afrika rondloopt, zie je snel hoe sterk we op elkaar lijken. We hebben allemaal gelijkaardige hobby’s, passies en problemen. Ik vond het geweldig hoe open mijn buddy en ik konden praten, zonder dat ik ooit moest aandringen met mijn vragen. Op veel vlakken, zoals muziek en humor, komen we enorm goed overeen.” 

Eliza: “Ik ben me nu al veel bewuster geworden van mijn eigen referentiekader en neem andere perspectieven mee naar België. Als je naar Antwerpen kijkt, is dat ook echt nodig: de stad is een soort kleine wereld op zich. We worden begeleid door experten in wereldleraarschap die ervoor zorgen dat je veel reflecteert en elk leermoment aangrijpt. Ik blijf nog drie weken extra voor een observatiestage hier, waarin ik nog veel meer indrukken kan opdoen.”

Waarom zouden studenten hiervoor moeten kiezen? 

(In koor) “Gewoon doen!”  

Seppe: “Niets zou je moeten tegenhouden. Ik heb in deze twee weken meer studenten beter leren kennen dan na zes jaar universiteit en dat is enorm leerrijk. Met de buddy’s hebben we ook een weekend aan de Indische Oceaan ge​organiseerd. We hebben uitgebreid afscheid genomen en door de vele berichtjes in de WhatsAppgroep besef je dat we elkaar zullen blijven herinneren.”  

Eliza: “De tijd vliegt echt voorbij. Het is moeilijk om een favoriet moment aan te duiden, maar voor mij was het weekend aan zee ook heel leuk. We kookten samen, onze buddy’s leerden ons een dansje van de AmaXhosa-bevolking en wij leerden hun ’t Smidje van Laïs. Ook de karaokeavond in een studentencafé was fantastisch, maar het bezoek aan een lagere school in een township (armere wijk, n.v.d.r.) zal me altijd bijblijven.”  

Wie gedacht had dat de lerarenopleiding enkel uit deadlineworstelingen bestaat, heeft het dus grondig mis. Zelf ben ik mijn buddy Nish en mijn medestudenten enorm dankbaar voor deze onvergetelijke ervaring. Heb je nog wat extra beeldmateriaal nodig? Bekijk onze reis op Polarsteps. Dat ga ik zelf alvast nog vaak doen!