IK IDENTIFICEER MIJ ALS SIN/GLE

Voor we dieper ingaan op het onderzoek, verduidelijkt Mortelmans eerst wat hij onder ‘singles’ verstaat: “De ‘ultieme single’ zien we als iemand zonder relatie die ook alleen woont.” Tussen dat en een relatie bevinden zich tal van tussenvormen: mensen in een relatie die niet samenwonen, cohousers zonder partner en het relatief nieuwe fenomeen van de situationship. Daarbij is het duidelijk dat er wel iets is, maar de afspraken zijn iets minder evident of afgebakend dan in een echte relatie. Uit het onderzoek blijkt dat mannen gemiddeld meer op zoek zijn naar een echte relatie en liever een situationship vermijden, al is het verschil met vrouwen klein. Belangrijker is de leeftijd: jongere deelnemers zitten vaker in situationships dan oudere. Volgens Mortelmans komt dat mogelijk omdat oudere jongvolwassenen bewuster kiezen: relatie of niet. De jongere generatie is daarin nog meer zoekende, al is er nog te weinig onderzoek om harde conclusies te trekken. 
 

single als identiteit  

Een andere opvallende bevinding is de grote diversiteit binnen de groep singles. Vroeger, pakweg dertig jaar geleden, was single zijn nog vooral een ‘wachtruimte’, zoals Mortelmans het mooi verwoordt. Daarmee bedoelt hij een fase waarin iemand nog verwacht en hoopt een partner te vinden. Vandaag kiezen steeds meer mensen bewust voor singlehood. “We noemen dat mensen die single als identiteit hebben, die zeggen: ‘Ik ben een single, ik ben niet op zoek. Komt er iets, dan is dat fijn’”, verduidelijkt Mortelmans. Ook dat fenomeen wacht nog op meer concreet onderzoek. “Wel is het zeker dat dit een toenemende trend is. Dat is ook te merken aan belangengroepen die steeds vaker aankaarten dat de maatschappij op verschillende vlakken nog sterk op koppels is afgestemd en daardoor minder toegankelijk is voor singles.” Denk bijvoorbeeld aan belastingen, abonnementen of andere vaste kosten. Waar koppels die uitgaven kunnen delen, moeten singles ze alleen dragen. Zonder de opkomst van single als levensstijl zouden die praktijken minder snel als problematisch gezien worden. 
 

de eenzame single? 

Een logische vraag is dan of de stijging van singlehood wenselijk is, zeker op lange termijn. Oudere mensen worstelen nu al soms met eenzaamheid, wat minder snel voorkomt bij mensen met een langdurige partner. Wanneer de eerste generatie singles als identiteit in die leeftijdscategorie komt, kunnen ze dan niet, ondanks hun bewuste keuze, in eenzaamheid vervallen? Niet getreurd, singles! Dat is volgens Mortelmans niet per se de realiteit: “We maken een onderscheid tussen emotionele en sociale eenzaamheid. Die laatste, het ontbreken van sociale contacten, komt bij singles niet vaker voor dan bij andere categorieën. Singles blijven namelijk doorgaans actief netwerken, vaak met andere singles, die hun leefstijl delen.” Emotionele eenzaamheid, het gemis aan een soulmate of iemand om alles mee te delen, kan wel sneller bij singles voorkomen. Sommigen vinden die diepe band eerder bij een ouder dan bij een partner, maar dat vangnet valt helaas op termijn weg. Gelukkig voor de single kan dat wel worden opgevangen door een beste vriend(in): een hechte vriendschap zonder de romantische dimensie. 
 

het (verrassende) succes van datingapps  

Wat Mortelmans verder ook onderzoekt, is het gebruik van datingapps. Dat is een zeer populaire manier om een partner te zoeken, maar heeft toch eerder een slechte reputatie. Veel mensen denken namelijk dat je meer succes hebt bij het vinden van een relatie door een fysieke ontmoeting. Toch constateert Mortelmans uit zijn onderzoek dat de meeste relaties voortkomen uit een datingapp. Maar hoeveel gebruikers zijn dan ook echt op zoek naar een relatie? Mortelmans vertelt ons dat hoe ouder de gebruikers worden, hoe serieuzer ze op zoek zijn naar een vaste relatie in plaats van een fling. Hij beschouwt het gebruik van datingapps over het algemeen als een uitstekende manier om een partner te leren kennen. 
 

de gelukkige single! 

Ten slotte ronden we af met misschien wel de belangrijkste vraag: hoe gelukkig zijn singles? Ook daar is helaas geen eenduidig antwoord op. Wel is zeker dat singles niet automatisch ongelukkig zijn – gelukkig! Het hangt eerder af van wat voor single je bent en hoe je je in die rol gedraagt. Zo legt Mortelmans uit dat singles die wel verlangen naar een relatie perfect gelukkig kunnen zijn zolang ze ook actief op zoek zijn. Wanneer ze de hoop verliezen en eventueel stoppen met actief zoeken, worden ze vaak somberder. Daar tegenover zijn singles als identiteit, die dus geen grote relatiewens hebben, net heel gelukkig wanneer ze niet actief op zoek zijn. Als zij wel op datingapps zitten, en eventueel verschillende slechte ervaringen meemaken, dan zal ook hun gemoedstoestand eerder dalen. Een single is dus op zijn gelukkigst wanneer die doet wat die graag wil, of het nu vastberaden single blijven is of gretig op zoek gaan naar een levenspartner.