Tout en haut du monde: een ijzige avonturenfilm

de dwarsdoorsnede

03/05/2017
picture long way north tout en haut du monde

dwars slijpt het virtuele fileermes en gaat langs de graat van boeken, films, series, games, muziek, theater, haarproducten en rubberen eendjes. En soms brengt dit een halfslaperige redacteur in een roes van eenzame sneeuwvlaktes, krakende ijsschotsen en mistroostende overlevingsdrang.

Initieel ging ik onvoorbereid voor de buis zitten toen ik het desbetreffende dvd-schijfje in de speler had geploft. Voor één keer had ik er eens geen trailer op nagekeken, waardoor ik de film onbezoedeld naar de verdomhoek in de kamer kon smijten indien ie onderweg nogal slecht uitviel. De reis naar het hoge noorden van de 14-jarige Sacha was echter verreweg van oninteressant. Na afloop van haar avonturen kon ik slechts denken, “lap: ik heb geen plaats meer op mijn rek voor top-animatiefilms.”

 

Tout en haut du monde (2016) vertelt een avonturenverhaal met veel animo rondom één centrale, vrouwelijke spilfiguur. In het Sint-Petersburg van eind de 19de eeuw weigert de jonge Sacha zich te gedragen binnen het juk van de jonkvrouwige keurslijf, en brengt zo oneer ten berde voor haar familie. Om het tij te keren, trekt ze richting de noordelijke ijszee om op zoek te gaan naar de Davai, een staatsgesponsord schip dat maar liefst 1 miljoen roebels aan recyclagepremies kent. Met dit schip trok haar grootvader twee jaar eerder op expeditie richting de geografische noordpool, maar kwam hoogst vermoedelijk vast te zitten in het poolijs.

 

De oplettende lezer zal onmiddellijk gelijkenissen herkennen met andere genrefilms zoals Brave, Frozen en het iets recentere Moana. Ook hier is er sprake van een jong, bijdehand meisje dat groeit en bloeit juist omwille van de buitengewone verantwoordelijkheden die ze moet torsen. Kijkers mogen zich echter in hun handjes knijpen vanwege de kille, vlakke en uitzichtloze sfeer die regisseur Rémi Chayé (The Secret of Kells, The Painting) en zijn team in beeld weten te brengen. De tweedimensionale tekenstijl is kleurvol, maar zeer uitgesproken mat en in donkere ondertonen. Personages tonen zich kenmerkend en – een zeldzaamheid – eervol stereotiep Russisch door de zachte bewegingen, felle blikken en voornamelijk kalme conversaties vol vuur.

 

Let wel, ondanks dat de film gedomineerd wordt door de koude, vind je vooral jeugdige gevoelens terug van een teder weerzien, persoonlijke groei en hoop. Doch zijn er enkele scènes die de grens overstijgen van hapklare kinderkoek en een volwassen traan wisten los te wrikken. “Je zou bijna vergeten dat het een kinderfilm is”, zei een gesprekspartner laatst nog onder een zonnige koffie. En geen andere woorden doen het meer eer aan. Jong en oud kunnen genieten van deze bewegende prent, tot aan het met sneeuw doordrongen afscheid toe.